Изьва районӧн веськӧдлысьяс
Изьва районӧн веськӧдлысьяс — 1929 восянь ӧнія кадӧдз Изьва районӧн веськӧдлан органъяс да веськӧдлысьяс.
История
СССР-са Ставроссияса Шӧр Исполнительнӧй Комитет Президиумлӧн «Войвыв крайса кытшъяс да районъяс да налӧн шӧринъяс состав йылысь» 1929 во сора тӧлысь 15-ӧд лунся Шуӧмӧн[1] вӧлі котыртӧма Войвыв край, кытчӧ пырис Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьт 9 районӧн, на лыдын Изьва-Печӧра район Изьва сиктын шӧринӧн (1930 вося сора тӧлыссянь - Изьва район).
1929 вося сора тӧлысь 15-ӧд лунсянь сора тӧлысь 17-ӧд лунӧдз уджаліс Изьва районса рабочӧй, кресьтяна да красноармееч депутатъяс Сӧветлӧн медводдза съезд. Сора тӧлысь 19-ӧд лун вӧлі рабочӧй, кресьтяна да красноармееч депутатъяс Сӧветлӧн Изьва районса исполнительнӧй комитетлӧн медводдза пленум. Райисполкомса медводдза председательӧн вӧлі бӧрйӧма Илья Кононович Филипповӧс.
1936 вося ӧшым тӧлысь 5-ӧд лунсянь, СССР-са Выль Оланподув примитӧм бӧрын, Изьва районса рабочӧй, кресьтяна да красноармееч депутатъяслӧн Сӧвет да сылӧн исполком выль ногӧн кутіс шусьыны Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн Сӧветӧн да сылӧн исполнительнӧй комитетӧн.
1963 вося урасьӧм тӧлысь 1 лунӧ Коми АССР-са сиктъяс ыдждӧдӧм да промышленнӧй районъяс артмӧдӧм йылысь РСФСР-са Медвылыс Сӧвет Президиумлӧн Индӧд серти вӧлі котыртӧма Изьва-Чилимдін сиктса район, шӧриныс лои Чилимдін сиктын[2]. Та вӧсна вӧлі котыртӧма Изьва-Чилимдін районса уджалысь депутатъяслӧн сӧвет да сылӧн исполнительнӧй комитет.
1965 вося тӧвшӧр тӧлысь 11-ӧд лунӧ «Коми АССР-лӧн административно-территориальнӧй юклӧмын вежсьӧмъяс йылысь» Коми АССР-са Медвылыс Сӧвет Президиумлӧн Шуӧмӧн вӧлі бӧр котыртӧма Изьва район, шӧрин - Изьва сикт. Та вӧсна вӧлі котыртӧма Изьва районса депутатъяслысь сӧвет да сылысь исполком.
1977 вося йирым тӧлысь 7-ӧд лунсянь СССР-са выль Оланподув примитӧмкӧд йитӧдын Изьва районса уджалысь депутатъяслысь сӧветсӧ нимтісны Изьва районса народнӧй депутатъяслӧн Сӧветӧн.
Коми ССР-са Верховнӧй Сӧветлысь 1991 во вӧльгым тӧлысь 28-ӧд лунся «Экономическӧй реформаяс дырйи Коми ССР-ын олӧмӧ пӧртысь власьт йылысь» Шуӧм да Коми ССР-са Министръяс Сӧветӧн Веськӧдлысьлысь 1991 во ӧшым тӧлысь 11-ӧд лунся тшӧктӧм олӧмӧ пӧртӧм могысь Изьва районса исполкомлӧн 1991 во ӧшым тӧлысь 16-ӧд лунся 1 №-а шуӧмӧн Народнӧй депутатъяслӧн Сӧветсӧ вӧлі бырӧдӧма сылысь полномочиеяссӧ районса администрацияӧн веськӧдлысьлы сетӧмӧн.
«Коми ССР-ын меставывса асвеськӧдлӧм йылысь» Коми ССР-са Оланпас олӧмӧ пӧртанног йылысь» Коми ССР-са Медвылыс Сӧветлӧн 1991 во йирым тӧлысь 24-ӧд лунся Шуӧм подув вылын Изьва районса народнӧй депутатъяслӧн Сӧветлӧн 1992 во сора тӧлысь 22-ӧд лунся Шуӧмӧн бӧрйисны Народнӧй депутатъяслысь 12 морта Ичӧт Сӧвет[3].
Коми Республикаса Медвылыс Сӧветлӧн 1994 во рака тӧлысь 11-ӧд лунся XII-19/7 №-а «Коми Республикаын меставывса бӧрйӧм власть органъяс йылысь» Коми Республикаса Оланпас олӧмӧ пӧртӧм йылысь» Шуӧм серти Изьва районса народнӧй депутатъяслӧн Сӧвет да Изьва районса администрация пӧртӧма Изьва районса Сӧветӧ да Изьва районса администрацияӧ.
«Коми Республикаын меставывса асвеськӧдлӧм» йылысь Коми Республикаса Оланпас серти Изьва районса Сӧветлӧн 1998 во сора тӧлысь 28-ӧд лунся Шуӧмӧн Изьва районлӧн 1998 во лӧддза-номъя 1 лун кежлӧ административнӧй мудоръясын артмӧдӧма Изьва район муниципальнӧй юкӧн.
«Россия Федерацияын меставывса асвеськӧдлӧм котыртан ӧтувъя принципъяс йылысь» 2003 во йирым тӧлысь 6-ӧд лунся 131-ФЗ №-а Россия Федерацияса Оланпас збыльмӧдӧмын ӧткымын юалӧм йылысь» «Изьва район» муниципальнӧй юкӧнса Сӧветлӧн 2006 во тӧвшӧр тӧлысь 24-ӧд лунся 248 №-а шуӧмӧн «Изьва район» муниципальнӧй юкӧнса Сӧветлы сетӧма выль ним - «Изьва» муниципальнӧй районса Сӧвет.
Изьва районӧн веськӧдлысьяс
Изьва районӧн веськӧдлысьяс йылысь юӧрсӧ сетіс «Изьва» муниципальнӧй районса администрациялӧн архив удж юкӧн.
| Изьва районса веськӧдлысьяслӧн лыддьӧг | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| № | Веськӧдлысь, олан вояс | Фото | Веськӧдліс районӧн | Чин ним | Содтӧд пасйӧдъяс |
| 1 | Филиппов Илья Кононович 1892 во - ? |  | 1929 вося сора тӧлысь - 1929 вося йирым тӧлысь | Изьва районса рабочӧй, кресьтянин да красноармееч депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | |
| 2 | Потапов Прокопий Алексеевич | 1934 вося рака тӧлысь - 1934 вося сора тӧлысь | Изьва районса рабочӧй, кресьтянин да красноармееч депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | ||
| 3 | Дерябин Василий Иванович 1894 во -? | 1930-ӧд воясӧ | Изьва районса рабочӧй, кресьтянин да красноармееч депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | 1937 вося ода-кора 17-ӧд лунӧ Изьваса РК ВКП(б) вӧтліс контрреволюционнӧй буржуазнӧй национализмысь, литература дзебӧмысь, бокӧвӧй элементъяскӧд йитӧд кутӧмысь. Вӧліс Сталин ордын беседа вылын. Мыжалӧмъясыс эз збыльмыны. Делӧсӧ дугӧдісны. Репрессируйтӧма (12.07.1937-14.10.1939). 1939 вося ӧшым тӧлысь 16-17-ӧд лунъясӧ ОКП(б) бӧр пыртӧма партияӧ" (Коми областьын большевикъяслӧн партия радъясысь 1930-1940 воясӧ вӧтлӧм йӧз лыддьӧгысь). | |
| 4 | Терентьев Василий Емельянович 09.05.1904-06.10.1983. | 1930-ӧд воясӧ | Изьва районса рабочӧй, кресьтянин да красноармееч депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | Изьваса РК ВКП(б) петкӧдӧма РК бюроса членъясысь. 1940 вося вӧльгым тӧлысь 29-ӧд лунӧ сійӧс мездісны удж вылысь колхозникъяслы град выв пуктасъяс содтӧмысь, сӧветъясса да колхозъясса председательяс дорӧ либерализм вӧсна. Партияысь эз вӧтлыны (Коми областьын большевикъяслӧн партия радъясысь 1930-1940 воясӧ вӧтлӧм йӧз лыддьӧгысь). | |
| 5 | Батманов Павел Спиридонович 1901 во- 02.07.1987. | 1930-ӧд воясӧ | Изьва районса рабочӧй, кресьтянин да красноармееч депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | Мыждӧмаӧсь 1929 вося кӧч тӧлысь 18-ӧд лунӧ ОКК, абу вермӧма ӧтув уджавны укомса секретар Лекановкӧд. Батмановлысь батьсӧ лыйлӧмаӧсь краснӧйяс контрреволюционнӧй уджысь (Коми областьын большевикъяслӧн партия радъясысь 1930-1940 воясӧ вӧтлӧм йӧз лыддьӧгысь). | |
| 6 | Юранев Василий Иванович | 1937 вося лӧддза-номъя тӧлысь - 1939 вося ода-кора тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | ||
| 7 | Терентьев Василий Емельянович 09.05.1904 - 06.10.1983. | 1939 вося моз тӧлысь - 1940 вося йирым тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | ||
| 8 | Витязев Павел Васильевич | 1940 вося йирым тӧлысь - 1943 вося вӧльгым тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | ||
| 9 | Истомин Филипп Семёнович | 1944 вося косму тӧлысь - 1945 вося урасьӧм тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | ||
| 10 | Гух Филипп Тимофеевич | 1945 вося лӧддза-номъя тӧлысь - 1946 вося вӧльгым тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | ||
| 11 | Рубцов Константин Федорович | 1948 во | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | ||
| 12 | Филиппов Вячеслав Николаевич 26.09.1905 – 05.04.1972 |  | 1948 вося рака тӧлысь - 1954 вося ода-кора тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | |
| 13 | Бабиков Кузьма Григорьевич 01.07.1914 - 27.01.1991 |  | 1954 во-1962 во | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | |
| 14 | Рочев Алексей Андреевич 09.03.1933 |  | 1962 вося рака тӧлысь - 1963 вося рака тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | |
| 15 | Мишарин Николай Андреевич 01.11. 1925 |  | 1963 вося рака тӧлысь - 1965 вося тӧвшӧр тӧлысь | Изьва-Чилимдін районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | |
| 16 | Артеев Николай Петрович 25.01.1929 - 04.04.1978 |  | 1965 вося тӧвшӧр тӧлысь - 1977 вося лӧддза-номъя тӧлысь | Изьва районса уджалысь депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | |
| 17 | Канев Виталий Федорович 27.10.1939 - 10.07.2011 |  | 1977 вося лӧддза-номъя тӧлысь - 1984 вося сора тӧлысь | Изьва районса народнӧй депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь | |
| 18 | Сметанин Николай Иванович 10.02.1939 |  | 1984 вося сора тӧлысь - 1991 вося ӧшым тӧлысь; 1991 вося ӧшым тӧлысь - 1993 вося ӧшым тӧлысь | Изьва районса народнӧй депутатъяслӧн сӧветӧн да сылӧн исполкомӧн веськӧдлысь ; Изьва районса администрацияӧн юрнуӧдысь | |
| 19 | Братенков Николай Терентьевич 27.12.1949 |  | 1993 вося ӧшым тӧлысь - 1999 вося косму тӧлысь; 2003 вося рака тӧлысь - 2007 вося рака тӧлысь | Изьва районса администрацияӧн юрнуӧдысь; «Изьва» муниципальнӧй районса юралысь | |
| 20 | Чупров Василий Иванович 13.01.1948 |  | 1999 вося рака тӧлысь - 2003 вося рака тӧлысь | «Изьва район» муниципальнӧй юкӧнлӧн администрацияса юралысь | |
| 21 | Дитятев Петр Николаевич 30.11.1952 |  | 2007 вося косму тӧлысь - 2011 вося косму тӧлысь | «Изьва» муниципальнӧй районса юралысь—администрацияӧн юрнуӧдысь | |
| 22 | Терентьева Любовь Ивановна 12.04.1955 |  | 2015 вося йирым тӧлысь[4] - 2019 вося йирым тӧлысь | «Изьва район» муниципальнӧй юкӧнлӧн администрацияса юралысь | |
| 23 | Норкин Игорь Викторович |  | 2011 вося сора тӧлысь-2015 вося йирым тӧлысь; 2020 во кӧч тӧлысь 29-ӧд лун — 2025 во кӧч тӧлысь 23-ӧд лун | «Изьва» муниципальнӧй районса администрацияӧн веськӧдлысь; «Изьва» муниципальнӧй районса юралысь—администрацияӧн юрнуӧдысь[5][6][7] | |
Ыстӧгъяс
- ↑ Постановление Президиума Всероссийского центрального исполнительного комитета. О составе округов и районов Северного края и их центрах. 15 июля 1929 г. // Распубликовано в № 184 Изв. ЦИК Союза ССР и ВЦИК от 13 августа 1929 г.
- ↑ Краткая характеристика административно-территориального деления Республики Коми в 1918-1992 гг.
- ↑ Архив Администрации муниципального района «Ижемский». Ф. 19, оп. 1, д. 1170, л. 1.
- ↑ Рулить районом доверили женщинам
- ↑ Игорь Норкин — новый глава Ижемского района
- ↑ Игорь Норкин после пятилетнего перерыва вновь возглавил Ижемский район
- ↑ Глава Ижемского района досрочно подал в отставку (рус.). БНКоми (23 кӧч тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 23 кӧч тӧлысь 2025.