Олысь лыд
Дасьтысьӧм
Отсалам дасьтысьны ЕГЭ/ОГЭ экзаменъяс кежлӧ
Олысь лыд — квадрата километр му вылын олысь лыд. Олыс лыд арталігӧн позьӧ киритны овтӧм мутасъяс да пытшкӧсса гырысь ва инъяс. Йӧзлӧн лыд кындзи, сиктса да карса олысьяс серти вӧдитчӧны содтӧд петкӧдласъясӧн[1].
Му Шар вылын шӧр олысь лыдыс 2023 во вылӧ вӧлі 58 морт км² вылӧ[2], 54 морт км² вылӧ, Антарктида тӧд вылын кутӧмӧн. Олысьяслӧн лыд содӧмкӧд тшӧтш содӧ и налӧн топыдлуныс. 1890 воын Му Шар вылын олысьяслӧн шӧркодь лыдыс вӧлі 12 морт ӧти км² вылӧ, 1950 воын 18 морт нин, а 1992 воын - 40 морт[3].
Мый тӧдчӧ олысь лыд вылӧ
Йӧзыс абу ӧткодя юксьӧмаӧсь Му Шар джынъяс серти. Медсясӧ найӧ олӧны Войвыв (90 %) да Асыввыв (85 %) Му Шар джынъясын. Йӧзлӧн лыдыс материкъяс костын ёна торъялӧ, уна дас пӧв. Нӧшта ёнджыка торъялӧ олысь лыдыс мирса разнӧй странаясын.
Олысь лыд вылӧ тӧдчана факторъясӧн лоӧны[3]:
- Саридзсянь ылілун;
- Инлӧн абсолютнӧй джуджда;
- Меставывса рельеф;
- Мутасӧн важысянь вӧдитчӧм;
- Климат.
Олысь лыд серти торъялана мутасъяс
Мыччӧдъясыс единицаын: квадрата километр му вылын морт
- Дакка — 44 000 (2014 вося мыччӧдъяс[4])
- Манила — 42 858 (Метро-Манила агломерация — 2007 воын 18 246 морт[5])
- Монако — 37 172[2]
- Мумбаи — 32 300 (2014 вося мыччӧдъяс[4])
- Макао — 22 885[2]
- Париж — 21 196 (2014 вося мыччӧдъяс «Ыджыд Париж» агломерация серти— 3900[4])
- Токио — 14 061 (торъя 23 кытш серти, 5963 карлысь став префектурасӧ тӧд вылӧ босьтӧмӧн)
- Реутов — 11 881
- Сингапур — 7971[2]
- Гонконг — 6801[6]
- Минск — 5509 (2014 вося мыччӧдъяс)
- Газа Сектор — 5044 (2014 вося мыччӧдъяс[7])
- Москва — 4822 (Выль Москва тӧд вылӧ босьтӧмӧн) (2014 вося мыччӧдъяс Москваса агломерация серти — 3400[4])
- Мальта — 1418[2]
- Мальдивъяс — 1208[2]
- Европаса Союз — 115[2]
- Австралия — 3[2]
- Монголия — 2[2]
Медся этша олысь лыд ыджыд административнӧй единицаясын — Нунавутын, 0,02 морт/км². Нунавут — Канадаын медся ыджыд и выль провинция, сылӧн ыдждаыс — 1,9 млн км², а став олысьыс — 33 697 морт.
Медся уна олыся странаяс да мутасъяс
Лыддьӧгыс дасьтӧма карлик странаяс тӧд вылӧ босьттӧг, 2013 вося мыччӧдъяс серти[2]. Мыччӧдъясыс единицаын: квадрата километр му вылын морт
- Бангладеш — 1087
- Палестина — 734
- Тайвань — 649
- Лунвыв Корея — 505
- Ливан — 464
- Руанда — 422
- Пуэрто-Рико — 410
- Нидерланд — 404
- Бурунди — 391
- Индия — 388
Пасйӧдъяс
- ↑ Плотность населения // Плата — Проб. — М. : Советская энциклопедия, 1975. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 20).
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Основные демографические показатели по всем странам мира в 2013 году. Институт демографии Национального исследовательского университета «Высшая школа экономики». Шыӧдчан кадпас: 1 косму тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 6 косму тӧлысь 2014.
- ↑ 1 2 Кузнецов, 2008, с. 42—43.
- ↑ 1 2 3 4 Demographia World Urban Areas Архивса копия 2 моз тӧлысь 2020 Wayback Machine ресурсын (англ.)
- ↑ Metro Manila at a Glance
- ↑ 2021 Population Census — Main Tables
- ↑ CIA Factbook. Шыӧдчан кадпас: 1 косму тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 8 лӧддза-номъя тӧлысь 2014.
Литература
- А. П. Кузнецов, Л. Е Савельева, В. П. Дронов. География.Земля и люди.7 класс. — М.: Просвещение, 2008. — С. 42—43. — 175 с. — ISBN 978-5-09=020084-4.
Ыстӧгъяс
- Плотность населения — Статья из Демографического энциклопедического словаря. — М.: Советская энциклопедия. Главный редактор Д. И. Валентей. 1985.
- Счётчик мирового населения (экстраполяция) (англ.) — Центра демографии США
- Карта плотности населения Земли (1994) Архивса копия 3 кӧч тӧлысь 2005 Wayback Machine ресурсын
Карта плотности населения Google Maps KMZ (файл меток KMZ для Google Earth) Шаблон:Deadlink, зеркало на archive.org