Ставмирса рис лун
| Ставмирса рис лун | |
|---|---|
 Рисысь вӧчӧм сёян. | |
| Вежӧртас | кыскыны йозлысь внимание рислӧн тӧдчанлун вылӧ |
| Вынсьӧдӧма | ООН-лӧн сёян-юан да видз-му овмӧс организация (ФАО) да рис туялан войтыркостса институт (IRRI) водзмӧстчӧм серти |
| Пасйӧны | став мирын |
| Кадпас | кӧч тӧлысь 20-ӧд лун |
| Традицияяс | конференцияяс, фестивальяс |
| Йитчӧма | рисӧн |
Ставмирса рис лун (рочӧн Всемирный день риса) — тайӧ быд вося войтыркостса гаж, мый пасйӧны кӧч тӧлысь 20-ӧд лунӧ. Тайӧ лунсӧ лӧсьӧдӧма сы могысь, медым тӧдчӧдны, кутшӧм ыджыд тӧдчанлуныс рислӧн, кыдзи мир пасьталаын уна миллиард мортлӧн медшӧр сёян культуралӧн, а сідзжӧ тӧдчӧдны тшыгъялӧмкӧд да гӧльлункӧд тышкасьӧмын сылысь тӧдчанлунсӧ[1].
Рислӧн тӧдчанлун
Рис — мирын медся тӧдчана сёян культураяс пиысь ӧти. Сійӧ босьтӧ шӧр места планетавывса джынсьыс унджык олысьлӧн рационын. ООН-лӧн сёян-юан да видз-му овмӧс организация (ФАО) серти, рис сетӧ став мирса калорияысь 20% гӧгӧр. Тайӧ медшӧр сёяныс Азияса, Африкаса да Латинскӧй Америкаса уна странаын, кӧні сійӧ лоӧ и медшӧр нажӧткаӧн[2].
История
Рислысь ставмирса лунсӧ вӧлі официальнӧя вынсьӧдӧма 2004-ӧд воын ООН-лӧн сёян-юан да видз-му овмӧс организация (ФАО) да рис туялан войтыркостса институт (IRRI) водзмӧстчӧмӧн. Тайӧ лунлӧн могыс — кыпӧдны тӧдӧмлун рислӧн коланлун йылысь, отсавны фермеръяслы, зумыдмӧдны производство да индыны рис вӧчысь видз-му овмӧсын паныдасьлысь мытшӧдъяс вылӧ[2].
Рислӧн ыджыд тӧдчанлун вылӧ видзӧдтӧг, сійӧс вӧдитӧмын эм некымын ыджыд мытшӧд. Климат вежсьӧм, ва тырмытӧмлун, мусин тшыксьӧм да быдмӧг висьӧмъяс паськалӧм грӧзитӧны рислы. Колӧ сӧвмӧдны да пыртны олӧмӧ выль технологияяс, кутшӧмъяс отсаласны ыдждӧдны урожай, чинтыны гӧгӧртас вылӧ лёк тӧдчӧмсӧ да могмӧдны мирсӧ сёян-юанӧн.
ФАО да мукӧд войтыркостса организацияяс зіля уджалӧны тайӧ мытшӧдъяссӧ бырӧдӧм могысь, отсалӧны фермеръяслы да видз-му овмӧс котыръяслы быдтыны рис да бурмӧдны олӧм[3].
Мероприятиеяс
Быд во кӧч тӧлысь 20-ӧд лунӧ мунӧны рислы сиӧм уна сикас мероприятиеяс, шуам, научнӧй конференцияяс, велӧдан уджтасъяс да фестивальяс. Налӧн могыс — паськӧдны рис вӧдитӧмын выльпыртӧмъяс, отсавны фермеръяслы да тӧдмӧдны мирын сёян-юанӧн тырвыйӧ могмӧдӧмын рислӧн тӧдчанлунӧн[4].
Пасйӧдъяс
- ↑ Всемирный день риса. Какой сегодня праздник.рф.
- ↑ 1 2 Всемирный день риса. ФБУЗ «Центр гигиены и эпидемиологии в Рязанской области».
- ↑ Проблемы и перспективы рисоводства на примере Краснодарского края и Республики Адыгея. Научный журнал «Фундаментальные исследования» Выпуск журнала № 4 за 2019 год. ISSN 1812-7339.
- ↑ Всемирный день риса. Куда сходить в Московской области..