Толерантносьтлы сиӧм войтыркостса лун

Босьтӧма Рувикиысь

Толерантносьтлы сиӧм войтыркостса лун (ООН кывъяс вылын: англичан International Day for Tolerance, испан Día Internacional para la Tolerancia, француз Journée internationale de la tolérance, китай 国际宽容日, рочӧн Международный день, посвящённый терпимости , араб اليوم الدولي للتسامح) — быд во пасйӧны вӧльгым тӧлысь 16-ӧд лунӧ. Тайӧ войтыркостса лунсӧ индӧма ЮНЕСКО-лӧн «Толерантносьт принципъяс йылысь декларацияын». Декларация вӧлі вынсьӧдӧма 1995 воын ЮНЕСКО-лӧн 28-ӧд Генеральнӧй конференция вылын (5.61 №-а резолюция).

Декларацияын толерантносьт гӧгӧрвосьӧ кыдз «миян мирса культураяслысь озыр унапӧлӧслунсӧ, асьнымӧс петкӧдлан формаяссӧ да мортлӧн аслыспӧлӧслун петкӧдланногсӧ пыдди пуктӧм, примитӧм да правильнӧя гӧгӧрвоӧм». Декларацияын шуӧма «пыр кутны тӧд вылын сійӧс, мый йӧз быть торъялӧны ортсысяньыс, положение сертиыс, сёрни сертиыс, поведение да налы донаторъяс сертиыс, и налӧн эм инӧд овны мирӧн да видзны ассьыныс индивидуальностьсӧ».

Декларация видлалӧ терпиттӧмлунысь лёкторъяс, вӧзйӧ терпиттӧмлункӧд тышкасян методъяс да уджтасъяс

1997 воын ООН-лӧн Генеральнӧй Ассамблея (A/RES/51/95 №-а резолюция) сідзжӧ вӧзйис ООН-ӧ пырысь канмуяслы пасйыны тайӧ войтыркостса лунсӧ. Генеральнӧй Ассамблея тайӧ резолюцияын ыстысьӧ ООН-лӧн толерантносьтлы сиӧм во нуӧдӧм йылысь шуӧм вылӧ; ыстысьӧ ООН-лӧн Устав вылӧ, кӧні индӧма, мый толерантносьт принципӧн колӧ вӧдитчыны войнаясысь видзчысьӧмын; босьтӧ тӧд вылӧ ЮНЕСКО-лысь толерантносьт принципъяс йылысь Декларация.

2005 воын толерантносьтлы сиӧм войтыркостса лунлы сиӧм посланиеын ООН-са Генеральнӧй секретарь шуӧ, мый терпитны вермытӧмкӧд тышкасьӧм — ООН-лӧн уджын медшӧр нырвизьясысь ӧти. Йӧз лыд да миграция содӧмкӧд йитӧдын став мирын содӧ ксенофобия да экстремизм. Посланиеын пасйӧма, мый толерантносьт — тайӧ ӧта-мӧд йылысь унджык тӧдны коланлун, ӧта-мӧдлӧн традицияясысь да эскӧмъясысь медбурсӧ аддзӧм. Колӧ пыдди пуктыны ӧта-мӧднымӧс кыдзи ассьыным аслыспӧлӧслуннымӧс, эскӧмнымӧс да культуранымӧс, колӧ гӧгӧрвоӧны, мый ми вермам донъявны ассьыным аслыспӧлӧслуннымӧс мукӧдлысь аслыспӧлӧслунсӧ мустӧмтӧг.

ЮНЕСКО

1995 воын ЮНЕСКО лӧсьӧдіс толерантносьт да мӧд йӧзӧс абу увтыртӧмысь Маданжит Сингх нима премия. Премиясӧ лӧсьӧдӧма Маданжит Сингхлӧн сьӧм вылӧ. Премиясӧ сетӧны кык вонас ӧтчыд Толерантносьтлы сиӧм войтыркостса лунӧ организацияяслы да торъя йӧзлы толерантносьт да мӧд йӧзӧс абу увтыртӧм вынсьӧдӧм кузя уджысь.

Россия

Петыркарын Толерантносьтлы сиӧм войтыркостса лунсӧ пасйисны 2006 воын карса правительствоӧн вынсьӧдӧм «Толерантносьт» уджтас серти. Правительство отсӧгӧн нуӧдісны лыддьысьӧмъяс, концертъяс, районса гажъяс да мукӧд мероприятиеяс[1].

Пасйӧдъяс

Ыстӧгъяс