Ядернӧй оружье испытайтӧмлы паныд удж нуӧдан войтыркостса лун

Ядернӧй оружье испытайтӧмлы паныд удж нуӧдан войтыркостса лун — ООН-лӧн войтыркостса лун, пасйӧны моз тӧлысь 29-ӧд лунӧ. Сійӧ вӧлі примитӧма 2009 вося ӧшым тӧлысь 2-ӧд лунӧ ООН-са Генеральнӧй Ассамблеялӧн 64-ӧд сессия вылын да вынсьӧдӧма ӧтсӧгласӧн примитӧм 64/35 резолюцияӧн^[1].

Тайӧ резолюцияас эм чуксалӧм кыпӧдны «ядернӧй оружиелӧн либӧ любӧй мукӧд ядернӧй взрыв испытайтӧмлӧн бӧртас йылысь да найӧс дугӧдӧмлӧн коланлун йылысь, кыдзи ядернӧй оружиетӧм мир шедӧдӧмлӧн ӧти средство йылысь» тӧдӧмлун^[1]. Тайӧ резолюциясӧ вӧзйис Казахстан, Семипалатинскӧй ядернӧй полигон 1991 вося моз тӧлысь 29-ӧд лунӧ тупкӧм вӧсна, а резолюциясӧ ӧтув гижисны 26 канму, на лыдын Армения, Беларусь, Таджикистан да Туркменистан. Ядернӧй оружье испытайтӧмлы паныд удж нуӧдан войтыркостса лун лӧсьӧдӧм бӧрын, 2010 вося ода-кора тӧлысьын, ядернӧй оружие паськӧдтӧм йылысь сёрнитчӧмӧ пырӧдчысь став канмуыс кӧсйысисны «лӧсьӧдны мир да безопасносьт ядернӧй оружиетӧм мирын» ^[1].

Ядернӧй оружье испытайтӧмлы паныд удж нуӧдан войтыркостса лунлӧн могыс - ёнджыка тӧдмӧдны да юӧртны йӧзӧс ядернӧй оружие да мукӧд сикас ядернӧй взрывиспытайтӧмлӧн бӧртас йылысь да найӧс дугӧдны коланлун йылысь.

ООН-са Генеральнӧй Ассамблеялӧн резолюцияын пасйӧма, что «колӧ вӧчны став позянасӧ сы могысь, медым дугӧдны ядернӧй испытаниеяс да тадзи видзчысьны йӧзлӧн олӧмлы да дзоньвидзалунлы да гӧгӧртаслы лёктор вӧчӧмысь... Ядернӧй испытаниеяс тырвыйӧ дугӧдӧм лоӧ ядернӧй оружиеысь мездмӧм мир лӧсьӧдӧмын медшӧр средствоӧн». 2010 восянь быд во тайӧ лунсӧ пасйӧны став мирын уна сикас сӧгласуйтӧм мероприятиеяс нуӧдӧмӧн, кытчӧ пырӧны симпозиумъяс, конференцияяс, выставкаяс, конкурсъяс, йӧзӧдъяс, академическӧй институтъясын лекцияяс, передачаяс да мукӧдтор.

Конференцияяс

2014 вося кӧч тӧлысь 15-ӧд лунӧ АӦШ-ын Казахстанса Посольство ӧтвылысь вооружениеяс борся видзӧдысь Ассоциациякӧд, Green Cross International-код, Канадаса Посольствокӧд и АТОМ проекткӧд нуӧдісны «Испытания ядерного оружия: история, прогресс, проблемы» конференция. Конференцияыс муніс АӦШ-лӧн мир институтын, Вашингтонын, Колумбия кытшын^[2], Тайӧ конференцияыс вӧлі сиӧма ядернӧй оружье испытайтӧм мытшӧдъяслы да Став сикас и быдлаын ядернӧй оружье испытайтӧмъяс дугӧдӧм йылысь договор дасьтӧмлы^[3].

Ыстӧгъяс

↑ ¹ ² ³ International Day against Nuclear Tests (неопр.). United Nations. Шыӧдчан кадпас: 16 ӧшым тӧлысь 2012. Архивируйтӧма 28 моз тӧлысь 2019.
↑ Energy Secretary Moniz's Remarks at the U.S. Institute of Peace Conference -- As Prepared for Delivery (неопр.). www.energy.gov. Шыӧдчан кадпас: 29 моз тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 29 моз тӧлысь 2019.
↑ Special Sept. 15 Event: Nuclear Weapons Testing: History, Progress, Challenges (неопр.). www.armscontrol.org. Шыӧдчан кадпас: 29 моз тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 21 вӧльгым тӧлысь 2018.

Ортсы ыстӧгъяс

• Текст резолюции ООН 64/35

[UN-1] ¹ ² ³ International Day against Nuclear Tests (неопр.). United Nations. Шыӧдчан кадпас: 16 ӧшым тӧлысь 2012. Архивируйтӧма 28 моз тӧлысь 2019.

[energy1-2] Energy Secretary Moniz's Remarks at the U.S. Institute of Peace Conference -- As Prepared for Delivery (неопр.). www.energy.gov. Шыӧдчан кадпас: 29 моз тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 29 моз тӧлысь 2019.

[AC1-3] Special Sept. 15 Event: Nuclear Weapons Testing: History, Progress, Challenges (неопр.). www.armscontrol.org. Шыӧдчан кадпас: 29 моз тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 21 вӧльгым тӧлысь 2018.

[1]

[2]

[3]