В. И. Ленинлӧн силуэт
| Скульптура | |
| «В. И. Ленинлӧн силуэт» монумент | |
|---|---|
 | |
| 63°33′31″ с. ш. 53°45′10″ в. д.GЯO | |
| Страна | |
| Ин | Уква |
| Лӧсьӧдан кадпас | 1970-ӧд вося косму тӧлысь 22-ӧд лун |
 |
|
.svg){kind=small}
«В. И. Ленинлӧн силуэт» (рочӧн Монументальная конструкция «Силуэт В. И. Ленина») — Коми Республикаса Уква карын казьтылан пас. Пуктӧма 1970 вося косму тӧлысь 22-ӧд лунӧ В. И. Ленинлӧн 100 во тыригкежлӧ.
История
«В. И. Ленинлӧн силуэт» казьтылан пассӧ вӧзйис сувтӧдны Николай Кочурин, коді 1967—1974 воясӧ уджаліс КПСС-лӧн Уква горкомса медводдза секретарӧн[1]. Сійӧ висьталіс ӧти интервьюын, мый ӧтчыд Батумиӧ волігӧн аддзылӧма сэтысь гӧра вылысь Ленинлысь югъялысь профильсӧ. Укваӧ воӧм бӧрын сійӧ шуис лӧсьӧдны карын татшӧмӧс жӧ. Тшӧтш матыстчис сӧветскӧй канмулы подув пуктысьлӧн чужан лунсянь 100 во тырӧм. Кочурин мӧдӧдіс Батумиӧ чертёжъясла Укваса проектнӧй институтса медшӧр инженерӧс. Кор сійӧ бӧр воис, карын кутісны корсьны паметник сувтӧдӧм вылӧ ин. Бӧрйисны Ветлосян гӧра, кӧні кералісны вӧрсӧ да сувтӧдісны казьтылан пас. Паметниклы трубаяс да металл сетісны геологъяс, уджъяссӧ вӧчисны газовикъяс[2].
Аслас «Войвывлы сетӧм олӧм» небӧгын Кочурин гижліс[1][3]:
Некутшӧм разрешениеяс кабала вылын, дерт, эз вӧвны, та вӧсна ми ставсӧ вӧчим чӧла, афишируйттӧг. Медводз кӧ эськӧ шуисны сёрнитчыны, то тайӧ вӧзйӧмсьыс нинӧм эськӧ эз артмы. Обкомса медводдза секретар Иван Павлович Морозов тӧдмаліс та йылысь сӧмын сэки, кор ставыс нин вӧлі дась. «Коді тайӧс думыштіс?» — юаліс сійӧ менсьым. Ме висьталі сылы тайӧ историясӧ. «Но, мый тэкӧд вӧчны?» — шуис Морозов. «Ме кӧ абу прав — накажитӧй», — вочавидзи ме. Гӧгӧрвоана, мый накажитны Ленинлӧн бюст восьтӧмысь сылӧн 100 во тыригкежлӧ абу мича, сійӧ прӧстӧ видіс менӧ да шуис, медым ме сэсся самодеятельносьтӧн эг занимайтчы.
Паметниксӧ восьтісны 1970 вося косму тӧлысь 22-ӧд лунӧ — мирӧвӧй пролетариатлӧн вождьлӧн чужан лунсянь 100 во тыран лунӧ. Сійӧ кадӧ тайӧ вӧлі странаын Ленинлӧн медся ыджыд казьтылан силуэт[4].
Гӧгӧрвоӧдӧм
Паметниксӧ вӧчӧма кӧрт трубаясысь. Сылӧн джудждаыс 33 м[5].
Тані жӧ эм видзӧдан площадка, кысянь тыдалӧ карыс, — стрӧйбаас лӧсьӧдӧм балконъяс да посъяс кузя позьӧ кайны дасӧд судтаӧдз[6].
Сӧвет кадӧ Ленин юр силуэтлӧн контур серти вӧлі 220 Вт вынйӧра 120 лампочка, кодъяс ӧзйылісны да куслісны ӧттшӧтш уличвывса биӧн.
Ленинлӧн силуэтыс ӧдйӧ лои карлӧн визитнӧй карточкаӧн: Укваӧд поездӧн мунысь йӧз медводз аддзисны тайӧ югъялысь профильсӧ.
Выльмӧдӧм
1990-ӧд воясӧ казьтылан пассӧ дугдісны югдӧдны да вӧлі эновтӧма.
2015 воын меценатъяс дзоньталісны объектсӧ. Сы вылӧ вӧлі сувтӧдӧма герметикӧн крепитӧм 40 вит метраа светодиоднӧй лента. Герметикыс выдерживайтӧ температура вежласьӧмъяс −50-сянь +120 градусӧдз. Бисӧ сетӧны нёль аккумулятор, найӧс зарядитӧны нёль ветрогенераторӧн[1].
Сідзжӧ паметниксӧ вӧлі краситӧма гӧрд светоотражающӧй краскаӧн. Орччӧн вӧлі сувтӧдӧма прожекторъяс, медым силуэтсӧ позис аддзыны ылісянь[2].
Статус
Реставрация бӧрын конструкциясӧ пыртӧмаӧсь Укваса культура наследие объектъяс лыддьӧгӧ[2]. Но паметниксӧ оз видз канму[7].
Пасйӧдъяс
- ↑ 1 2 3 Лиля Вовк. В Ухте снова зажглись «лампочки Ильича». Газета «Трибуна» (15 йирым тӧлысь 2015). Шыӧдчан кадпас: 19 моз тӧлысь 2024.
- ↑ 1 2 3 Монументальная голова Ленина. Культурная карта Республики Коми. Шыӧдчан кадпас: 19 моз тӧлысь 2024.
- ↑ Кочурин, Николай Николаевич - Жизнь, отданная Северу - Search RSL. search.rsl.ru. Шыӧдчан кадпас: 19 моз тӧлысь 2024.
- ↑ Монументальная конструкция «Силуэт В.И. Ленина». Достопримечательности Республики Коми. Шыӧдчан кадпас: 19 моз тӧлысь 2024.
- ↑ В Ухте зажгли голову Ленина (рус.). komiinform.ru (14 йирым тӧлысь 2015). Шыӧдчан кадпас: 19 моз тӧлысь 2024.
- ↑ Профиль Ленина | Ухта, Культурный туризм. Шыӧдчан кадпас: 19 моз тӧлысь 2024.
- ↑ Памятники Ухты. Портал Администрации МО "Ухта". Шыӧдчан кадпас: 19 моз тӧлысь 2024.