Петер Домокош
| Петер Домокош | |
|---|---|
 | |
| Чужан лун | 1936-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 15-ӧд лун[1] |
| Чужанін | |
| Кулан лун | 2014-ӧд вося ода-кора тӧлысь 27-ӧд лун[1] (78 арӧс) |
| Куланін | |
| Страна | |
| Мыйся уджыс | историк литературы, лингвист, Finno-Ugrist |
| Бать | Pál Péter Domokos[d] |
| Ошканпасъяс да премияяс |
 |
.svg){kind=small}
Домокош Петер (1936-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 15-ӧд лун, Венгрияын Дердьофалу сикт — 2014-ӧд вося ода-кора тӧлысь 27-ӧд лун, Будапешт) — Маддярмуысь нималана туялысь, фин-йӧгра литература туялысь, общественнӧй удж вӧчысь.
Олантуй
Пал Петер Домокош чужӧма Венгрияын Дердьофалу сиктын 1936-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 15-ӧд лунӧ.
1959-ӧд воын помалӧма Лоранд Этвеш нима Будапештса университет. 6 во велӧдіс литература да кыв Будапештса гимназияын.
1965—1970-ӧд воясын уджалӧма лекторӧн Ленинградса канму университетысь фин-йӧгра филология кафедраын.
1970 восянь — Сегедса университетын научнӧй сотрудник,
1971-ӧд восянь профессор Домокош велӧдӧма Будапештса университетысь фин-йӧгра филология кафедраын. 1973-ӧд воын дорйӧма кандидат ним вылӧ диссертация (удмурт литература историяысь), 1984-ӧд воын — доктор ним вылӧ диссертация (этша лыда урал войтырлӧн литература лӧсьӧдӧм).
Кулӧма 2014-ӧд вося ода-кора тӧлысь 27-ӧд лунӧ Будапештын.
Коми Республикалы козин
2009 воын Петер Домокош козьналіс Коми Республикалы финн-йӧгра кывъяскӧд йитчӧм ассьыс библиотекасӧ, мый сійӧ чукӧртіс олӧм чӧжсӧ. Тайӧ коллекцияын медся важ небӧгъясыс йӧзӧдан кад серти сертиыс:
- суйӧрсайса кыв вылын — Castrèn Alexander. Versuch einer ostjakischen Sprachlehre nebst kurzem Wörterverzeichniss. – St. Petersburg : Die Keiserliche Akademie der Wissenschaften, 1849.
- роч кыв вылын – Замысловский Е. Герберштейн и его историко-географические известия о России: сочинение Е. Замысловского : с приложением материалов для историко-географического атласа России XVI в. – Санкт-Петербург : Тип. брат. Пантелеевых, 1884. – 563 с.
- коми кыв вылын – Попов Н. П. Кодi мыжа? : вит торъя драма / Жугыль. – Сыктывдiн кар : Комi нiга лэдзанiн, 1923[2].
Тайӧ небӧгъяснас позьӧ тӧдмасьны Коми Республикаса национальнӧй библиотекаын либӧ электроннӧя сылӧн сайт вылын.
Туялан удж
1972 воын дорйис «Удмурт литературалӧн история» тема вылӧ кандидатскӧй диссертация, 1984 воын — «Ичӧт уральскӧй войтыръяслӧн литература история» тема вылӧ докторскӧй диссертация.
«Удмурт литературалӧн история» монографияын (Будапешт, 1975; Ижевск, 1993) сійӧ петкӧдліс удмурт литературалысь история, кыв, народно-поэтическӧй вужъяссӧ, восьтіс сылысь тӧдчана бокъяссӧ коми, мари, мордва да чуваш литературакӧд типологическӧя орччӧдӧмын.
Мӧд тӧдчана удж — «Формирование литератур малых уральских народов» монография (Йӧшкар-Ола, 1993). Ӧти национальнӧй литературалӧн историяыс пырӧ ичӧт урал войтыръяслӧн 20 гӧгӧр литературалӧн сӧвман история, налӧн йитӧдъяс, ӧта-мӧдкӧд йитӧдъяс, налысь ӧтувъя да торъялана чертаяс туялӧмӧ, урчитӧ мирӧвӧй литератураын налысь местасӧ.
П. Домокошлӧн йӧзӧдӧма 300 сайӧ наука удж.
Небӧгъяс
• A finn irodalom fogadtatwasa Magyarorszwagon. Budapest, 1972.
• Vatka meg Kalmez. Votjwak mondwak wes meswek. Budapest, 1974.
• Az udmurt irodalom tortwenete. Budapest, 1975.
• Medvewenek. A keleti finnugor irodalmwanak kistükre. Budapest, 1975.
• Handbuch der uralischen Literaturen. Szeged, 1983.
• Itwaisten suomalais/ugrilaisten kansojen kirjallisuudesta. Helsinki, 1983.
Наградаяс
• Заслуга орденлӧн Командор крест (1996).
• Мария мулӧн 5 класса Крест орден (1999, Эстония)[3].
• Пушкин медаль (2006, Россия) — Россия Федерацияса да Венгрия Республикаса войтыръяслысь культураяс матыстӧмӧ да ӧта-мӧдсӧ озырмӧдӧмӧ ыджыд пай пуктӧмысь [4].
Литература
• Петер Домокош — Почетный доктор Санкт-Петербургского государственного университета // Петыркарса университет (2006.10.16; рочӧн)
• Удмуртская республика: Энциклопедия / Гл. ред. В. В. Туганаев. — Ижевск: Удмуртия, 2000. — 800 с. — 20000 экз. — ISBN 5-7659-0732-6
• Bereczki Gábor. A 70 éves Domokos Péter köszöntése (pdf). Európai Utas (folyóirat) (2006). Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010. Архивируйтӧма оригинала 4 рака тӧлысь 2016 года.
• Domokos Péter. Tudományos életrajz. Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010. (недоступная ссылка)
• Domokos Péter adatlapja. Országos Doktori Tanács. Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010.
• Mizser Lajos. Domokos Péter két könyve – oroszul. Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010.
• Dr. Domokos Péter finnugrisztika professzor kitüntetése. Oktatási és Kulturális Minisztérium (24 ода-кора тӧлысь 2006). Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010.
• A szentpétervári egyetem díszdoktora lett Domokos Péter professzor. MTV Archívum (2006). Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010.
• Domokos Péter. A kisebb uráli (finnugor) irodalmakról. Magyar Napló. A Magyar Írószövetség lapja (2003). Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010. Архивируйтӧма оригинала 23 тӧвшӧр тӧлысь 2009 года.
• Domokos Péter. A Kalevala nálunk és nyelvrokonainknál. Kortárs (folyóirat) (1999). Шыӧдчан кадпас: 31 ода-кора тӧлысь 2010. Архивируйтӧма оригинала 28 кӧч тӧлысь 2011 года.
Ыстӧдъяс
- ↑ 1 2 Katalog der Deutschen Nationalbibliothek (нем.)
- ↑ К юбилею Петера Домокоша. НБРК. Шыӧдчан кадпас: 29 ода-кора тӧлысь 2025.
- ↑ Péter Domokos
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 23 февраля 2006 года № 167 «О награждении медалью Пушкина Домокоша П.»