Пӧжар каланча (Сыктывкар)
| Нималантор | |
| Пӧжар каланча | |
|---|---|
.jpg) | |
| 61°40′23″ с. ш. 50°50′15″ в. д.GЯO | |
| Страна |
 Россия |
| Ин |
 Коми Республика, Сыктывкар, Советскӧй ул., 9 к. |
| Проектлӧн автор | И. И. Павлов |
| Лӧсьӧдан кадпас | 1907 |
| Стрӧитӧм | 1900—1907 годы |
| Известные обитатели | ГО да ЧС кузя министерстволӧн медшӧр веськӧдланін |
| Статус |
 Россияса войтыръяслӧн культура озырлун объект региональнӧй тӧдчанлуна. Рег. № 111410027150005 (ЕГРОКН). Объект № 1100325000 (БД Викигида) |
| Состояние | выльмӧдӧма 1975 воын |
 |
|
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |
Пӧжар каланча (рочӧн Пожа́рная каланча́) — архитектура памятник, лоӧ Сыктывкарлӧн абу официальнӧй символӧн. Стрӧйбаас меститчӧма Коми Республикаса пӧжарысь видзчысян канму службалӧн веськӧдланін, Россияса МЧС.
История
Здание кыпӧдӧмлӧн историяыс заводитчӧ 1899 вося кӧч тӧлыссянь: карса Думалӧн заседание вылын карса юралысь Иван Платонович Комлин вӧзйис пӧжарнӧй обозлӧн важ важмӧм стрӧйба пыдди кыпӧдны выль из стрӧйба, кӧні вӧліны служащӧйяслӧн жыръяс, конюшняяс да пӧжарнӧй кӧлӧкӧльняа видзӧдан каланча[1]. Во мысти нин заводитісны стрӧитны вӧлӧгдаса архитектор И. И. Павловлӧн проект серти[2].
1901 вося йирым тӧлысьын вӧлі стрӧитӧма нин пӧжарнӧй командалы жыръяс да видзӧдан постлы башняяс[3].
Стрӧитӧмыс нюжаліс некымын во вылӧ. Стрӧитісны сӧмын гожся тӧлысьясӧ. 1907 воын депо стрӧйбаас кыпӧдісны мӧд судта, кодӧс сетісны кӧртымӧ Усть-Сысольскӧй уезднӧй казначействолы. Сійӧ жӧ вося арын стрӧйбасӧ вӧлі помӧдз эштӧдӧма. Йирым тӧлысь 19-ӧд лунӧ вӧлі нуӧдӧма вичко служба да меститӧма кусӧдчан обозсӧ[2]. Пӧжарнӧй командалӧн веськӧдлӧм улӧ мӧд судтаыс вуджис 1917 во бӧрын[4].
2002 восянь каланча стрӧйбаын меститчӧма Коми Республикаса ГО да ЧС кузя Россия Федерацияса министерстволӧн медшӧр веськӧдланін, 3-ӧд судтаас уджалӧ пӧжарысь видзан музей[2].
Видзӧдан башняын сувтӧдӧма пӧжарнӧйлӧн боевӧй паськӧмӧ пасьтӧдӧм манекен, кодӧс сыктывкарса пӧжарнӧйяс нимтӧмаӧсь «Яшаӧн». Яша лоӧ карӧс биа неминучаысь символическӧя дорйысьӧн[3].
Архитектура
Кызвын стрӧйбасӧ вӧчӧма барокко стильын. Сідзжӧ позьӧ шуны, мый стрӧйбасӧ вӧчӧма роч войвывса классическӧй стильын. Медся ёна торъялӧ кӧкъямыс пельӧса башня.
Стрӧйбалӧн ӧтувъя джудждаыс шпильӧдз – 21 метра, а каланчалӧн джудждаыс – 10 метра[3].
Выльмӧдӧм
1975 воын архитектор А. Ракин неуна вежис стрӧйбасӧ. Сійӧ видзис каланчалысь архитектура аслыспӧлӧслунсӧ, а сідзжӧ рӧмӧн тӧдчӧдіс памятниклысь декоративнӧй мичмӧдӧмсӧ да выльмӧдіс сылысь элементъяссӧ. Медводдза судтаас, кӧні вӧліны конюшняяс, а сэсся машина гараж, вӧчӧма служебнӧй жыръяс улӧ, вӧвлӧм вӧрӧта пыдди вӧчӧма арка ӧшиньяс. Вӧлі мичмӧдӧма вевтсӧ — пӧката вевт пыдди башня вылын вӧлі лӧсьӧдӧма джуджыд шатёр, сылӧн выліас пуктӧма Усть-Сысольск карлӧн канпас вылын пукалысь кӧрт петук кодь флюгер (архитектор А. Куровлӧн проект, пӧртӧмаӧсь олӧмӧ художник Кононенко да механик Катаев)[2].
Фасад вылас вӧлі сувтӧдӧма курантъяс, но найӧ тшӧкыда жугласисны. 1986 воын стрӧйбасӧ дзоньталӧм бӧрын часісӧ дзоньталісны специалистъяс медшӧр инженер В. Лисин юрнуӧдӧм улын, а шыладсӧ (Яков Перепелицалысь Сыктывкар йылысь сьыланкывсӧ) шуисны кольны.
Пасйӧдъяс
- ↑ Историк Михаил Рогачев рассказал сыктывкарцам о местном купечестве (рус.). Комиинформ (28 косму тӧлысь 2016). Шыӧдчан кадпас: 25 сора тӧлысь 2025.
- ↑ 1 2 3 4 Пожарная каланча (рус.). oldsyktyvkar.ru. Шыӧдчан кадпас: 25 сора тӧлысь 2025.
- ↑ 1 2 3 10 фактов о пожарной каланче г. Сыктывкара (рус.). Вдпо.рф. Шыӧдчан кадпас: 25 сора тӧлысь 2025.
- ↑ Пожарная каланча в Сыктывкаре (рус.). Исторический багаж. Шыӧдчан кадпас: 25 сора тӧлысь 2025.
Ыстӧгъяс
- Дом родной, знакомый с детства
- Старый Сыктывкар. Фотоистория города.