Россияса донорлӧн лун
| Россияса донорлӧн лун | |
|---|---|
 | |
| Вынсьӧдӧма | 2007 вося урасьӧм тӧлысь 20-ӧд лунӧ |
| Пасйӧны |
 Россия |
| Кадпас | косму тӧлысь 20-ӧд лун |
| Празднуйтӧм | быд во |
| Традицияяс | награждениеяс, конференцияяс |
| Йитчӧма | первой успешной гемотрансфузией в Российской империи |
Россияса донорлӧн лун (рочӧн Национальный день донора в России) — россияса гаж, пасйӧны быд во косму тӧлысь 20-ӧд лунӧ. Удж кодекс серти оз ло шойччан лунӧн. Тайӧ лунӧ Россияса империяын медводдзаысь бура артмис сюйны вир пациентлы, процедурасӧ вӧчӧмаӧсь 1832 вося косму тӧлысь 20-ӧд лунӧ.
История
1832 вося косму тӧлысь 20-ӧд лунӧ петыркарса акушер Андрей Вольф медводдзаысь бура вуджӧдіс вирсӧ кага чужтысьлы, сы вӧсна мый сійӧ воштіс уна вир[1]. Сійӧ вӧдитчис Джеймс Бланделлӧн аппаратӧн да методикаӧн, коді водзджык (1818 вося кӧч толысь 25-ӧд лунӧ) бура вӧчис трансфузия Лондонын[2]. Водзӧ Вольф нӧшта квайтысь сюйис вир, сэсся тайӧ процедурасӧ некымынысь вӧчис роч врач да хирургия-профессор Сергей Коломнин.
2007 вося урасьӧм тӧлысь 20-ӧд лунӧ Россия Федерацияса Госдума лӧсьӧдіс вир сетан да вир служба нуӧдан могъяс серти чукӧртчылӧм дырйи Национальнӧй донор лунсӧ[3]. 2008 восянь Россия Федерацияса йӧзлысь дзоньвидзалун видзан министерство да Россияса медико-биологическӧй федеральнӧй агентство збыльмӧдӧны вир да сылысь компонентъяс ас вӧляысь уна йӧзӧн сетӧм сӧвмӧдан ыджыд уджтас[4]. 2024 во кежлӧ вир службаӧ пырӧ 487 организация, 100 сюрс гӧгӧр бур тӧдӧмлуна медицина уджалысь[5].
Пасйӧм
Доноръяслӧн национальнӧй лунӧ Россияын мунӧны медицинаын уджалысьяскӧд пресс-конференцияяс, тематическӧй выставкаяс, конференцияяс. Медицинскӧй шӧринъяс да станцияяс нуӧдӧны вир сдайтӧм кузя содтӧд акцияяс[6]. Тайӧ лунӧ награждайтӧны гражданаӧс, кодъяс сетісны вир либӧ сылысь компонентъяссӧ[7]. Россияса почёта доноръясӧн лыддьыссьӧны йӧз, кодъяс дон босьттӧг сетісны вирсӧ да сылысь компонентъяссӧ 40-ысь либӧ сетісны плазмасӧ 60-ысь. Морӧсвыв пас кындзи йӧзлы сетӧны содтӧд кокньӧдъяс, на лыдын ӧтувъя транспортын дон босьттӧг ветлӧм[8].
Содтӧд юӧр
- 2005 воын вӧлі вынсьӧдӧма доноръяслысь ставмирса лун. Сійӧс пасйӧны лӧддза-номъя тӧлысь 14-ӧд лунӧ. Гажсӧ сиӧма Карл Ландштейнерлӧн чужан лунсянь во тырӧмлы, кодлы сетісны физиология да медицина кузя Нобель премия мортлысь вир группаяс восьтӧмысь[9].
- Федеральнӧй медико-биологическӧй агентстволӧн юӧр серти, кольӧм во серти 2024 воын Россияын вир заптӧмыс содіс 6 % вылӧ да лоис 2,6 миллион литр, 458 сюрсысь унджык донор пырис федеральнӧй регистрӧ[6].
- Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи доноръяслӧн лыдыс воис 5,5 миллион мортӧдз. Армия босьтіс 1,7 миллионысь унджык литр консервируйтӧм вир, мыйӧн вӧдитчисны 7 миллион вуджӧдӧм вылӧ. Война воясӧ «СССР-са почёта донор» морӧсвыв пасӧн вӧлі наградитӧма 15 000 мортӧс[10].
Нималана доноръяс
- Джеки Чан пыр сетӧ вир, 2002 воын лоис Канадаса вир службалӧн донорӧн «Смокинг» кино снимайтігӧн.
- Криштиану Роналду 2008 воын вӧлі «Счёт Красного креста» компаниялӧн чужӧмбанӧн, лоӧ лы вем донорӧн.
- Джессика Альба сетӧ вирсӧ челядь госпитальлы.
- Екатерина Стриженова заводитіс сетны вирсӧ студенталігӧн на[4].
- Татьяна Навка 2011 воын вӧлі донорство сӧвмӧдан юкӧнын LG компаниялӧн посолӧн[11].
Пасйӧдъяс
- ↑ Национальный день донора в России. gkdc1.ru. Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 2025.
- ↑ Есть повод гордиться. Медицинская газета (17 косму тӧлысь 2007). Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 2025.
- ↑ Национальный День донора крови в России, РИА Новости (11 косму тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 2025.
- ↑ 1 2 Навка сдаёт кровь168#id1887947 Звездная кровь, Коммерсантъ (20 косму тӧлысь 2022). Шыӧдчан кадпас: 18 косму тӧлысь 2025.
- ↑ Вероника Скворцова: В России донорство является не только почетной и благородной миссией, но и важнейшей государственной задачей. bloodfmba.ru (11 лӧддза-номъя тӧлысь 2024). Шыӧдчан кадпас: 18 косму тӧлысь 2025.
- ↑ 1 2 «Единая Россия» организует по всей стране мероприятия к Национальному дню донора крови. er.ru (16 косму тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 2025.
- ↑ 14 июня — Всемирный день донора крови: традиции, тема и мероприятия 2024 года, Известия (13 лӧддза-номъя тӧлысь 2024). Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 2025.
- ↑ Национальный день донора в России. pnp.ru (20 косму тӧлысь 2020). Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 2025.
- ↑ Всемирный день донора крови, РИА Новости (14 лӧддза-номъя тӧлысь 2024). Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 2025.
- ↑ Любопытные факты. yadonor.ru. Шыӧдчан кадпас: 17 косму тӧлысь 0202.
- ↑ Татьяна Навка стала послом донорства. sport-express.ru (20 косму тӧлысь 2011). Шыӧдчан кадпас: 18 косму тӧлысь 2025.