Неминучаысь видзчысян войтыркостса лун
Неминучаысь видзчысян войтыркостса лун (водзынджык «Ускӧттьӧысь видзчысян войтыркостса лун») ( ООН-лӧн официал кывъяс вылын: англичан International Day for Disaster Reduction, араб اليوم الدولي للحد من الكوارث, испан Día International para la Reducción de los Desastres, китай 国际减灾日, рочӧн Международный день по уменьшению опасности бедствий, француз la Journée internationale de la prévention des catastrophes ) — войтыркостса тӧдчанлуна кадпас, пасйӧны йирым тӧлысь 13-ӧд лунӧ.
Медводз «Ускӧттьӧысь видзчысян войтыркостса лунсӧ» вӧлі вынсьӧдӧма ООН-лӧн Генеральнӧй Ассамблея 44/236 (1989) №-а Резолюцияын да шуӧма пасйыны сійӧс йирым тӧлысь мӧд середаӧ быд во 1990-1999 вояс чӧж.
2001 воын Генеральнӧй Ассамблея аслас 56/195 №-а резолюцияын шуис водзӧ быд во пасйыны тайӧ войтыркостса лунсӧ, сы вӧсна мый сійӧ отсалӧ артмӧдны неминучаысь, тшӧтш и ускӧттьӧысь, видзчысян культура, налысь колясъяссӧ чинтӧм да на кежлӧ дасьлун могмӧдӧм.
2009 воын Генеральнӧй Ассамблея аслас 64/200 №-а резолюцияын, став неминучаясысь видзчысьӧм коланлунсӧ тӧдчӧдӧмӧн, выльысь нимтіс тайӧ лунсӧ Неминучаысь видзчысян войтыркостса лунӧн да шуис пасйыны сійӧс йирым тӧлысь 13-ӧд лунӧ.
Войтыркостса лунлӧн быдвося тематика
• 2002 во — «Гӧравыв районъяс зумыда сӧвмӧдӧм вылӧ ӧпаслун чинтӧм».
• 2003 во — «Бӧр бергӧдны ускӧттьӧ зумыд сӧвмӧм вылӧ».
• 2004 во — «Ӧнія ускӧттьӧяскӧд водзсасьӧм кузя опыт босьтӧм водзӧ вылӧ неминучасяклы водзсасьӧм могысь».
• 2005 во — «Неминучаысь видзчысьӧм могысь инвестицияяс».
• 2006 во — «Неминучаысь видзчысьӧм кузя удж заводитчӧ школасянь».
• 2007 во — «Неминучаысь видзчысьӧм заводитчӧ школаын».
• 2008 во —
• 2009 во — «Вӧр-васа неминуча дырйи больничаяс видзӧм: риск чинтӧм, больничаяс видзӧм, олӧмъяс спаситӧм».
• 2010 во — «Каръяслӧн зумыдлун»
• 2011 во — «Челядь да том йӧз».
• 2012 во — «Нывбабаяс да нывкаяс».
• 2013 во — «Неминучаяслысь ӧпаслун чинтӧм кузя уджын инвалидъяслӧн роль».
• 2014 во — «Лоны винёлӧн, медым овны».
• 2015 во — «Тӧдны, медым овны».
• 2016 во — «Олӧм, медым висьтавны та йылысь: тӧдӧмлун да кулӧм чинтӧм».
• 2017 во — «Горт, ӧпастӧм керка: тӧдчӧм да вежласьӧм чинтӧм».
• 2018 во — «Вӧр-васа неминучаяс вӧсна экономикаын воштӧмъяс чинтӧм».
• 2019 во — «Критическӧй инфраструктуралы ускӧттьӧысь ущерб чинтӧм да медшӧр услугаяс кисьтӧм».
• 2021 во — «Сӧвмысь странаяслы неминучаяслысь риск да наысь воштӧмъяс чинтӧм кузя войтыркостса ёртасьӧм».
Статистика мыччӧдъяс
«Международный банк данных стихийных бедствий (IDD)» организациялӧн отчет серти 2005 воын ускӧттьӧысь кувсис 92 сюрс морт.