Тӧдчанатор йылысь сёрни

Босьтӧма Рувикиысь

Тӧдчанатор йылысь сёрни (рочӧн Разговоры о важном) — Россияса школаясын страналӧн историялы, традицияяслы да культурнӧй наследиелы сиӧм внекласснӧй урокъяс. Пыртӧма школьнӧй уджтасӧ 2022 воын. Медводдза урок нуӧдіс РФ-са президент Владимир Путин 2022 вося кӧч тӧлысь 1 лунӧ Калининградын. 2025 восянь лӧсьӧдӧма «Тӧдчанатор йылысь сёрни» ставроссияса премия, медым ошкыны тайӧ дисциплинаын медбур велӧдысьясӧс да тӧдмӧдны бур велӧдан практикаӧн.

Владимир Путин нуӧдӧ «Тӧдчанатор йылысь сёрни» медводдза урок
2022.09.01, Калининград

История

2022 вося лӧддза-номъя тӧлысь 20-ӧд лунӧ «Знание»  (рус.) (коми котырлӧн чукӧртчылігӧн юӧртісны школаса уджтасӧ быть пыртны выль внекласснӧй урок. Велӧдчан во заводитчигкежлӧ Россияса велӧдан министерство дасьтіс велӧдысьяслы методика боксянь вӧзйӧмъяс[1]. Россияын уджаліс класснӧй веськӧдлысьясӧс выль дисциплинаӧ дасьтан 700 площадка[2].

«Тӧдчанатор йылысь сёрни» медводдза уроксӧ нуӧдіс Россияса президент Владимир Путин 2022 вося кӧч тӧлысь 1 лунӧ Калининградын. Восьса урок вылӧ вӧлі корӧма наука, культура да спорт юкӧнын олимпиадаясын да конкурсъясын вермысьясӧс, кодъяс волісны Калининградӧ Россияса уна каръясысь. Уроксӧ эз сины ӧти темалы; сэні участвуйтысьяс висьтавлісны президентлы налы тӧдчана лоӧмторъяс йылысь да сеталісны юалӧмъяс наука, история, экология да мукӧдтор йылысь. Уроклысь стенограммасӧ йӧзӧдӧма Россияса Президентлӧн сайтын[3].

Россияса школаясын «Тӧдчанатор йылысь сёрни» медводдза урок муніс велӧдчан вося медводдза выльлунӧ, кӧч тӧлысь 5-ӧд лунӧ. Уроклӧн темаӧн лои Тӧдӧмлунъяс лун. Темаяссӧ водзвыв урчитӧма велӧдчан во помӧдз быд вежон кежлӧ, на лыдын историяын лоӧмторъяс, нималана йӧзлӧн олантуй, Россияса гажъяс, йӧзлы тӧдчана проектъяс да мукӧдтор[4].

Урокъяс кежлӧ материалъяссӧ дасьтіс Россияса велӧдан академиялӧн велӧдчӧм сӧвмӧдан стратегия институт[5]. Темаяссӧ да урокъяслысь планъяссӧ бӧрйисны научнӧй уджъяс, педагогическӧй литература да нормативно-правовӧй документъяс тӧд вылӧ босьтӧмӧн[6]. Проектсӧ збыльмӧдӧ челядьдыр, семья да быдтӧм туялан институт  (рус.) (коми.

2024 восянь «Тӧдчанатор йылысь сёрни» кутісны нуӧдны 5 арӧсысь ыджыдджык челядьлы детсадъясын. Вӧзйӧмӧн шыӧдчисны детсадъясысь кагульничаяс, кодъяс нуӧдісны методика серти урокъяс ичӧтджык класса велӧдчысьяслы гырысь да дасьтысян группаясын да пасйисны челядьлысь вӧзйӧм темаяс дорӧ интерессӧ[7]. Россияын медводдзаясӧн 2025 вося тӧвшӧр тӧлысьын урок пыртісны Вӧлӧгдаса детсадъяс[8].

Уроклӧн тэчас

Занятиеяссӧ колӧ нуӧдны вежоннас ӧтчыд, медводдза урокӧн выльлунӧ. Уроксӧ быть колӧ сетны 1-11 классъясын велӧдчысьяслы. Быд урок заводитчӧ Россиялӧн кыпсянь да канму дӧрапас лэптӧмсянь.

Быд урок вылӧ дасьтӧма методическӧй материалъяс. Найӧ юксьӧны 5 категория вылӧ велӧдчысьяслӧн арлыд серти: 1-сянь 2-ӧд классӧдз, 3-сянь 4-ӧд классӧдз, 5-сянь 7-ӧд классӧдз, 8-сянь 9-ӧд классӧдз, 10-сянь 11-ӧд классӧдз. Эм сідзжӧ шӧр тшупӧда уджсикасӧ велӧдан колледжъяслы дасьтӧм материалъяс[9].

Быд категорияӧ пырӧны сценарий да методическӧй материалъяс, видеороликъяс, презентация да плакат, мыйӧн позьӧ вӧдитчыны урок дырйи. Гырысьджык классъясын велӧдчысьяслы сідзжӧ сетӧма содтӧд материалъяс. Кӧсйӧны, медым велӧдчысьяс видзӧдісны видео, вӧчисны интерактивнӧй удж да помалісны уроксӧ дискуссияӧн. Велӧдысь бӧрйӧ, вӧдитчыны-ӧ вӧзйӧм сценарийӧн да материалъясӧн либӧ нуӧдны уроксӧ мӧд форматын[4].

Уна тема серти гижӧны видео федеральнӧй спикеръяскӧд, кодъяс лоӧны бӧрйӧм темаяс кузя экспертъясӧн. Сідз, «Россияса легендаяс» тема кузя сёрнитіс Госдумаӧн веськӧдлысьӧс вежысь Пётр Толстой, волонтёр лун кузя — «Старость в радость» фонд котыртысь Елизавета Олескина, «Россия — дзоньвидза канму» тема кузя — олимпийскӧй чемпион Максим Траньков. Видеосӧ гижӧма кыдзи ёрта сёрни: спикеръяс вочавидзӧны челядьлӧн юалӧмъяс вылӧ[4].

Урокъяс кежлӧ материалсӧ йӧзӧдӧны «Тӧдчанатор йылысь сёрни» официальнӧй сайт вылын. Сэтысь позьӧ босьтны став материалсӧ, тшӧтш и воддза вояссясӧ.

Премия

2025 во кежлӧ Россияын нуӧдісны «Тӧдчанатор йылысь сёрни» 105 занятие, кытчӧ пырӧдчис 20 миллионысь унджык велӧдчысь. Федеральнӧй сёрнитысьясӧн вӧліны 120 общественнӧй удж нуӧдысь да федеральнӧй ведомствоясӧс петкӧдлысь. Велӧдчан материалъяс дасьтӧмӧ пырӧдчисны Россияса тӧдчана компанияяс: Россияса кӧрт туйяс, Росатом, Сбербанк, Медводдза канал, Артек, Российскӧй военно-историческӧй общество да мукӧд.

Проектлысь социальнӧй тӧдчанлунсӧ тӧд вылӧ босьтӧмӧн вӧлі шуӧма лӧсьӧдны быд во «Тӧдчанатор йылысь сёрни» ставроссияса премия. Премияын нёль нимпас:

  • Вося медбур интервью;
  • Медбур видеоанонсъяс нуӧдысь;
  • Партнёръяссянь медбур занятие;
  • «Первые. Разговоры о важном» сериалын медбур актёр.

Велӧдысьяслы лӧсьӧдісны «Тӧдчана сёрни лӧсьӧдӧм» торъя нимпас. Конкурсӧ вермӧны пырӧдчыны авторскӧй урокъяс, методика материалъяс, урокъяслӧн дискуссия видеогижӧдъяс.

Жюриӧ пырӧны челядьдыр, семья да быдтӧм туялан институтса  (рус.) (коми уджалысьяс, Ставроссияса бать-мам комитетӧс петкӧдлысьяс да «Быдтыны мортӧс» конкурсын финалистъяс[10].

Пасйӧдъяс

  1. ↑ «Разговоры о важном» в школе: что это и какие темы обсуждаются, Коммерсантъ (11 тӧвшӧр тӧлысь 2024). Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  2. ↑ Кравцов: «Разговоры о важном» позволят интересно рассказать о ценностях и истории России (рус.). Минпросвещения России. Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  3. ↑ Открытый урок «Разговор о важном», Президент России. Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  4. ↑ 1 2 3 Разговоры о важном. Министерство просвещения Российской Федерации. Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  5. ↑ Разговоры о важном. Методические рекомендации. Институт стратегии развития образования.
  6. ↑ Классный час "Разговоры о важном" 2025-2026: что это такое, программа, темы уроков, Комсомольская правда. Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  7. ↑ Путин поддержал идею проводить "Разговоры о важном" в детских садах, РИА Новости (3 йирым тӧлысь 2024). Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  8. ↑ Власти Вологды первыми в стране ввели еженедельные «Разговоры о важном» в детсадах, Известия (21 тӧвшӧр тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  9. ↑ Разговоры о важном в колледже: как организовать внеурочные занятия для СПО (рус.). Единый всероссийский институт дополнительного профессионального образования. Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
  10. ↑ Старт первой Всероссийской премии «Разговоры о важном» (12 ода-кора тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2025.
Босьтӧма "https://kv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Тӧдчанатор_йылысь_сёрни&oldid=482059"-ысь