Пермистика

«Пермистика» — 1. перым кывъяслысь история да ӧнія тшупӧд туялысь наука; 2. перым кывъяслы сиӧм наука симпозиумъяслӧн ӧтувъя ним.

Симпозиумъяслӧн шӧр темаыс — перым кывъяслысь да налӧн сёрнисикасъяслысь пытшкӧсса тэчас туялӧм, торъя кыв петкӧдчӧмъяслӧн сӧвман история, йӧзкотырын кывйӧн вӧдитчӧмын экстралингвистическӧй мытшӧдъяс да кывъяс велӧдан методика.

История

«Пермистика» симпозиумъяслӧн историяыс заводитчӧ 1986 восянь, кор Удмурт канму университетысь финн-йӧгра кыв туялан кафедралӧн водзмӧстчӧмӧн Ижевскын вӧлі пермистъяслӧн медводдза форум.Симпозиумъяс нуӧдны водзмӧстчисны Удмурт канму университетысь велӧдысьяс профессоръяс Валей Кельмакович Кельмаков да И. В. Тараканов юрнуӧдӧм улын. Татшӧм сяма научнӧй форум котыртӧм йылысь мӧвпсӧ вӧлі подулалӧма эз сӧмын перым кывъяс йылысь наука сӧвмӧдӧмлӧн сэк кежлӧ шедӧдӧм тшупӧдӧн, но и пермистикалӧн кык медшӧр шӧринын - Ижевскын да Сыктывкарын, а сідзжӧ уна мукӧд карын - Москваын, Петыркарын, Перымын, Кудымкарын, Глазовын, Таллиннын да с. в. нуӧдӧм исследованиеяс координируйтны коланлунӧн. Водзӧ вылӧ симпозиумъясыс мунісны ӧтчыдысь кык вонас .

Кыв туялысь-пермистъяс кындзи симпозиумъясӧ пыродчӧны литературоведъяс, фольклористъяс, историкъяс, экономистъяс.

Кӧть эсько шӧр теманас пыр вӧлі перым кывъяс, тшӧтш видлавсьӧны рӧдвуж финн-йӧгра да контактнӧй тюрк да славян кывъяс.

Симпозиумыс заводитчис кыдзи зональнӧй, а водзӧ вылӧ лои войтыркостсаӧн. Сэтчӧ пырӧдчӧны кыдзи Россия Федерацияса субъектъяс (подув регионъяс кындзи тшӧтш Москва, Петыркар, Башкортостан Республика, Мари Эл Республика, Мордовия Республика, Татарстан Республика, Чувашия Республика, Ханты-Манси асвеськӧдлан кытш — Йӧграму, Свердловск, Омск да Томск обласьтъяс), сідзи и суйӧрсайса европейскӧй странаясысь (Венгрия, Германия, Финляндия, Швеция, Эстония) туялысьяс.

Традиция серти быд симпозиум сиӧма кутшӧмкӧ учёнӧйлы, коді пуктіс ыджыд пай перым кывъяс йылысь наука сӧвмӧдӧмӧ, либӧ перым войтырлы кутшӧмкӧ тӧдчана лоӧмторлы. Симпозиумъяссӧ вӧлі сиӧма Ю. Я. Вихманлы, Д. В. Бубрихлы сё во тырӧмлы, А. С. Сидоровлы сё во тырӧмлы, В. И. Лыткинлы сё во тырӧмлы, Удмурт канму университетлы 65 во тырӧмлы, Е. С. Гуляевлы 70 во тырӧмлы, А. И. Туркинлы 65 во тырӧмлы, В. К. Кельмаковлы 60 во тырӧмлы, Т. И. Тепляшиналы 80 во тырӧмлы, А. С. Кривощекова-Гантманлы 85 во тырӧмлы, И. В. Таракановлы 80 во тырӧмлы, П. И. Савваитовлы 195 во, Р. М. Баталовалы 80 во тырӧмлы. 2024 вося симпозиумсӧ сиӧма «Пермистика» лӧсьӧдысь да ышӧдысь В. К. Кельмаковлӧн паметьлы.

Симпозиумъяс

• «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» I зональнӧй симпозиум, 1986 вося тӧвшӧр тӧлысь 21-22 лунъяс, Ижевск.
• Ю. Я. Вихманлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» ІІ зональнӧй симпозиум, 1988 вося рака тӧлысь 2-3 лунъяс, Ижевск.
• Д. В. Бубрихлы сё арӧс тырӧмлы сиӧм Перым кывъяс кузя III зональнӧй симпозиум, 1990 вося рака тӧлысь, Сыктывкар.
• А. С. Сидоровлы 100 арӧс тырӧмлы сиӧм перым филология кузя IV зональнӧй симпозиум, 1992 вося ода-кора тӧлысь 17-20 лунъяс, Сыктывкар.
• В. И. Лыткинлы 100 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» V региональнӧй симпозиум, 1994 вося йирым тӧлысь, Ижевск.
• УдГУ-лы 65 во тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» VI войтыркостса симпозиум, 1996 вося вӧльгым тӧлысь 20-21 лунъяс, Ижевск.
• Е. С. Гуляевлы 70 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» VII симпозиум, 1998 вося йирым тӧлысь 29-30 лунъяс, Сыктывкар.
• А. И. Туркинлы 65 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» войтыркостса VIII симпозиум, 2000 вося вӧльгым тӧлысь 2-3 лунъяс, Сыктывкар.
• В. К. Кельмаковлы 60 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» IX войтыркостса симпозиум, 2022 вося тӧвшӧр тӧлысь 16-17 лунъяс, Ижевск.
• Т. И. Тепляшиналы 80 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» X симпозиум, 2004 вося рака тӧлысь 24-25 лунъяс, Ижевск.
• А. С. Гантманлы 85 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XI войтыркостса симпозиум, 2006 вося рака тӧлысь 30-31 лунъяс, Пермь.
• И. В. Таракановлы 80 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XII войтыркостса симпозиум, 2008 вося йирым тӧлысь 21-22 лунъяс, Ижевск.
• П. И. Савваитовлӧн чужӧмсянь 195 во тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XIII войтыркостса симпозиум, 2010 вося йирым тӧлысь 20-21 лунъяс, Сыктывкар.
• Р. М. Баталовалы 80 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XIV войтыркостса симпозиум, 2012 вося ода-кора тӧлысь 18-19 лунъяс, Кудымкар.
• Л. И. Калининалы 80 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XV войтрыкостса симпозиум, 2014 вося йирым тӧлысь 28-29 лунъяс, Ижевск.
• В. А. Молодцовлӧн чужӧмсянь 130 во тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XVI войтыркостса симпозиум, 2016 вося йирым тӧлысь 27-28 лунъяс, Сыктывкар.
• Г. А. Нечаевлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XVII войтыркостса симпозиум, 2018 вося вӧльгым тӧлысь 23-24 лунъяс, Кудымкар.
• «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XVIII войтыркостса симпозиум, сиӧма Удмуртиялӧн канмлунлы 100 во тырӧмлы да Б. Гавриловлӧн «Казань да Вятскӧй губернияясса вотякъяслӧн йӧзкостса сёрнисикас, обрядъяс да обычайяс» небӧг печатьысь петӧмсянь 140 во тырӧмлы, 2020 вося ода-кора тӧлысь 21-22 лунъяс, Ижевск.
• В. А. Ляшевлӧн 80 арӧс тырӧмлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» войтыркостса XIX симпозиум, 2022 вося йирым тӧлысь 20-21 лунъяс, Сыктывкар.
• Валей Кельмакович Кельмаков паметьлы сиӧм «Перым кывъяслӧн сёрнисикасъяс да история мукӧд кывъяскӧд йитӧдын» XX войтыркостса симпозиум, 2024 вося йирым толысь 23–24 лунъяс, Ижевск.

Сайт

2024 воын вӧлі дасьтӧма «Пермистика» серти торъя сайт . Сійӧс вӧчисны Кыв технология сӧвмӧдан шӧринын (Сыктывкар) уджалысьяс Ӧньӧ Лав да Дмитрий Левченко.
Тані жӧ позьӧ лыддьыны симпозиумъяслысь став сборниксӧ.

Ыстӧгъяс