Абрамович Роман Аркадьевич

Босьтӧма Рувикиысь
Абрамович Роман Аркадьевич
англичан Roman Arkadyevich Abramovich
Роман Абрамович, российский, израильский, британский и португальский предприниматель, миллиардер.webp
2008 вося йирым тӧлысь 22-ӧд лун — 2013 вося сора тӧлысь 2-ӧд лун
Флаг
Чукотка асвеськӧдлан кытшлӧн 2-ӧд губернатор
Флаг
2001 вося тӧвшӧр тӧлысь 17-ӧд лун — 2008 вося сора тӧлысь 3-ӧд лун
Водзвывса уджалысь Александр Назаров
Удж водзӧ нуӧдысь Роман Копин
Флаг
Россия Федерацияса III созывса Государственнӧй Думаса депутат
Флаг
1999 вося ӧшым тӧлысь 19-ӧд лун — 2000 вося ӧшым тӧлысь
Водзвывса уджалысь Владимир Бабичев
Удж водзӧ нуӧдысь Владимир Етылин
Чужис 1966-ӧд вося йирым тӧлысь 24-ӧд лун(1966-10-24)[1][2][…] (59 арӧс)
Образование
Удж Предприниматель[d] и политик[d]
Эскӧм  иудаизм
Наградаяс
Принадлежность  Россия
 Израиль
 Португалия
 Ыджыд Британия
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Абрамович Роман Аркадьевич (1966-ӧд вося йирым тӧлысь 24-ӧд лун, Саратов, РСФСР, Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз[3] (португал Roman Abramovich, иврит רומן אברמוביץ') — россияса, израильса, бритмуса и португалса ас вылӧ уджалысь, миллиардер и канморт.

Вӧлі матын Россияса медводдза президент Борис Ельцинлӧн (сідз шусяна «семьялӧн») кытш дорӧ. Чукотка асвеськӧдлан кытшса губернатор (2001—2008)[4], Чукотка асшӧр кытшса Думаӧн веськӧдлысь (2008—2013).

«Форбс» журнал серти, 2021 воын Абрамовичлӧн озырлуныс вӧлі 14,5 млрд АӦШ доллар; Россияса медся озыр йӧз лыддьӧгын (2021) вӧлі 12-ӧд местаын[5], Великобританияса 2019 вося татшӧм жӧ лыддьӧгын — 9-ӧд места. 2024 воын, Forbes-2024 мыччӧдъяс серти, Абрамовичлӧн вӧлі 16-ӧд места Россияса медся озыр йӧз лыддьӧгын ($9,7 млрд) [6].

Израильса «The Jerusalem Post» газет 2021 вося кӧч тӧлысьын шуис Абрамовичӧс «мега-филантропӧн» да «мир пасьтала еврей культура дор сулалысьӧн», сідзжӧ пасйис сылысь антисемитизмкӧд тышкасьӧмлы сьӧмӧн отсалӧмсӧ[7]; 2018 воын вӧлі юӧртӧма, мый 20 во чӧжӧн мир пасьтала еврей котыръяс вылӧ Абрамович видзӧма 500 миллион гӧгӧр доллар.

2018 восянь — Израильса гражданин, сідзжӧ 2021 вося косму тӧлыссянь эм Португалияса гражданство (2022 во заводитчигӧн тайӧ гражданство босьтӧмсӧ туялісны Португалияса право видзан органъяс).

Челядьдыр да томдыр

Абрамович Р. чужис 1966 вося йирым тӧлысь 24-ӧд лунӧ Саратов карын.

Мамыс - Ирина Васильевна Абрамович (верӧс сайӧ петтӧдзыс Михайленко), вӧлі музыка велӧдысьӧн. Кувсис, кор Романлы тырис 1 арӧс. Батьыс - Аарон (Аркадий) Абрамович Лейбович (1937-1969), уджаліс Коми Совнархозын[8].

Романлӧн мамыслӧн бать-мамыс — Василий Михайленко да Фаина Борисовна Грутман. Айму вӧсна Ыджыд тыш заводитчигӧн Романлӧн пӧчыс, Фаина Борисовна Грутман,мунӧма Саратовӧ. Ириналы сэки вӧлі куим арӧс[9].

Романлӧн батьыслӧн бать-мамыс — Нахман Лейбович и Тойбе (Татьяна) Степановна Абрамович, вӧліны беларусьса еврейясӧн. Найӧ олісны Беларусьын, а Октябрса революция бӧрын мунісны Литваӧ, Таураге карӧ[10]. Литва кывйӧн налӧн овыс гижсьӧ кыдз «Абрамавичюс»[9].

1940 вося моз тӧлысьын Литва СССР-ӧ пырӧм бӧрын власьтъяс 1941 вося лӧддза-номъя тӧлысь шӧрын вӧтлісны Литваысь «антисӧветскӧй, уголовнӧй да социальнӧй опаснӧй элементъясӧс» да ыстісны налысь семьяяссӧ «Сӧветскӧй Союзлӧн ылі местаясӧ» (депортация)[11]. Абрамовичлысь пӧльсӧ да пӧчсӧ вӧлі вӧтлӧмаӧсь да торйӧдӧмаӧсь. Батьсӧ, мамсӧ да челядьсӧ: Лейбӧс, Аврамӧс да Аронӧс (Аркадийӧс), — нуисны разнӧй машинаӧн. Уна ссыльнӧйяс пӧгибнитісны лагеръясын. На пӧвстын вӧлі и Абрамовичлӧн пӧльыс. Нахман Лейбович кувсис 1942 воын Красноярск крайса Решёты посёлокын НКВД-лӧн лагерын[9].

Лейб Абрамович дядь семьяӧ быдтыны босьтӧм Роман челядьдырсӧ оліс Ухта карын (Коми АССР), кӧні дядьыс уджаліс «КомилесУРС» бердын «Печорлес» уджалысьясӧс могмӧдан управлениеса начальникӧн. Роман велӧдчис 2-ӧд №-а школаын 2-ӧд классӧдз.

1974 воын вуджис овны Москваӧ аслас мӧд дядь — Абрам Абрамович ордӧ. 1983 воын помаліс Москваса 232 №-а шӧр школа (ӧні Москваса 2054 №-а школа).

1983 воын пырис велӧдчыны Укваса индустриальнӧй институтӧ лесотехническӧй факультетӧ. Сыкӧд ӧти курсын тшӧтш велӧдчис Андрей Державин.

1984-1986 воясӧ служитіс армияын ГРАУ-лӧн 51-ӧд арсенал автовзводса радӧвӧйӧн (11785 №-а в/ч)[12] Владимир обласьтса Киржачын.

Олантуй

• 1987-1989 воясӧ уджаліс «Мосспецмонтаж» трестса СУ-122 механикӧн [13].
• 1980-ӧд вояс помын ньӧбис «Уют» кооператив, кӧні вӧчисны полимернӧй материалъясысь чачаяс. Абрамовичлӧн «Уют» кузя партнёръясыс Евгений Швидлер да Валерий Ойф бӧрынджык артмӧдісны «Сибнефтьлысь» веськӧдлан юкӧнсӧ.
• 1990-ӧд вояс заводитчигӧн котыртіс «Меконг» акционер котырлысь фирмаяс, «Супертехнология-Шишмарев» фирма ИЧП, «Элита» ИКК, «Петролтранс» ИКК, «ГИД» ИКК да уна мукӧд.
• 1980-ӧд вояс помын - 1990-ӧд вояс заводитчигӧн веськӧдліс ичӧт бизнесӧн (производство, сэсся - посредническӧй да вузасян операцияяс), бӧрынджык вуджис мусирӧн вузасян удж вылӧ. Бӧрынджык матыстчис Борис Березовскийкӧд да Россияса президент Борис Ельцинлӧн семьякӧд. Вӧзйис Березовскийлы ӧтувтны сырӧй мусир вӧчысьӧс мусир переработайтысь заводкӧд «Сибнефть» компанияӧ [14], мый и вӧлі лӧсьӧдӧма президентлӧн индӧдӧн 1995 вося моз тӧлысьын. Выль ыджыд мусир концерн вӧлі вузалӧма Абрамовичлы аукционъяс дырйи, 90% вӧлі донъялӧма матӧ 240 миллион доллар дон, кӧть эськӧ сылӧн ас капиталыс вӧлі сӧмын 18,8 миллион доллар. Бӧрыннас Борис Березовскийкӧд Лондонын суд вылын сделкасӧ вӧлі шуӧма «коррупционнӧйӧн».
• 1996 вося лӧддза-номъя тӧлысьын Роман Абрамович пырис «Ноябрьскнефтегаз» акционер котырлӧн директоръяслӧн сӧветӧ, а сідзжӧ веськӧдліс «Сибнефтьлӧн» Москваса представительствоӧн. 1996 вося кӧч тӧлысьын акционеръяс бӧрйисны сійӧс «Сибнефтьлӧн» директоръяслӧн сӧветӧ.
• 1998 вося вӧльгым тӧлысьын СМИ-ын медводдзаысь казьтыштӧны Абрамовичӧс (та дырйи эз вӧвны весиг сылӧн фотографияясыс) — президентлӧн безопасносьт службаӧн удж вылысь вӧтлӧм веськӧдлысь Александр Коржаков шуис сійӧс президент Ельцинлӧн матысса кытшса казначейӧн. Вӧлі шуӧма, мый Абрамович вештысьӧ президентлӧн ныв Татьяна Дьяченколӧн да президентлӧн администрацияса юралысь Валентин Юмашевлӧн (бӧрынджык сылӧн верӧс) рӧскодъясысь, сьӧмӧн могмӧдӧма Ельцинлысь 1996 вося бӧрйысьӧмводзвывса кампаниясӧ да лоббируйтӧ правительственнӧй назначениеяс.
• 1999 воын лоис Чукоткаса 223 номера ӧти мандата бӧрйысян кытшын III созывса Государственнӧй Думаса депутатӧн. Буретш Чукоткаын вӧлі регистрируйтӧма «Сибнефтькӧд» аффилируйтӧм фирмаяс.
• Госдумаын эз пыр ни ӧти фракцияӧ. 2000 вося урасьӧм тӧлыссянь пырис Госдумаын Войвыв да Ылі Асыввыв проблемаяс кузя комитетӧ.
• 2000 вося ӧшым тӧлысьын муніс Госдумаысь Чукотка асвеськӧдлан кытшса губернаторӧн бӧрйӧмкӧд йитӧдын, аслас сьӧмӧн пуктіс регион сӧвмӧдӧмӧ да татчӧс олысьяслысь олӧмсӧ бурмӧдӧмӧ ыджыд пай.
• 2002 вося кӧч тӧлысь 27-ӧд лунсянь 2003 вося ода-кора тӧлысь 24-ӧд лунӧдз — Россия Федерацияса Государственнӧй Сӧвет президиумӧ пырысь [15][16].
• 2005 вося йирым тӧлысь 16-ӧд лунӧ президент вӧзйис Абрамовичӧс губернаторӧ выльысь индӧм вылӧ; сійӧ жӧ вося йирым тӧлысь 21-ӧд лунӧ Чукотка асвеськӧдлан кытшлӧн Дума вынсьӧдіс сійӧс чинын.
• 2008 вося сора тӧлысь 3-ӧд лунӧ президент Дмитрий Медведев кадысь водз дугӧдіс Абрамовичлысь кыдзи губернаторлысь полномочиеяссӧ «ас кӧсйӧм серти».
• 2008 вося сора тӧлысь 13-ӧд лунӧ Чукотка асвеськӧдлан кытшса Думаса депутатъяс корӧмаӧсь Роман Абрамовичӧс лоны депутатӧн да юрнуӧдны кытшса Думаӧн да йирым тӧлысь 12-ӧд лунӧ содтӧд бӧрйысьӧмъяс дырйи чукӧртӧмаӧсь 96,99% гӧлӧс, лоӧма Чукотка думаса депутатӧн[17]. 22 октября избран на пост председателя Думы Чукотского автономного округа, кандидатуру Абрамовича депутаты Думы поддержали единогласно[18]. Йирым тӧлысь 22-ӧд лунӧ бӧрйисны Чукотка асвеськӧдлан кытшса Думаӧн веськӧдлысьӧн, Абрамовичлысь кандидатурасӧ Думаса депутатъяс ошкисны ӧтсӧгласӧн.
• 2018 вося тулысын, кор Великобритания чорыдмӧдіс инвестор виза вылӧ право сетысь сьӧмлӧн сӧстӧмлун серти корӧмъяс, Абрамовичлӧн лоисны тайӧ странаас пырӧмкӧд мытшӧдъяс [19]. Юӧртісны, мый Абрамович, кодлӧн Великобританияын сыӧдз эз вӧв пырся овмӧдчӧм вылӧ разрешениеыс, а вот сертиыс сылӧн не-домициля статус (non-dom status), мый сетӧ позянлун татшӧм мортлы сӧмын мынтыны Великобританияын чужӧм да Великобританияӧ вайӧм (ремитируйтӧм) чӧжӧс вылӧ вот, бӧр бергӧдіс британскӧй инвестор виза вылӧ шыӧдчӧмсӧ[20]. Сэки жӧ лои тӧдса сылӧн Израильса гражданинӧн лоны кӧсйӧм йылысь, мыйкӧд йитӧдын юӧртісны сылӧн татчӧс компанияясӧ тӧдчана инвестицияяс йылысь, а сідзжӧ сійӧ, мый Россияса еврей котыръяслӧн федерациялӧн лыдпасъяс серти, 20 во чӧжӧн став мир пасьтала еврей котыръяслы Абрамович видзӧма 500 миллион гӧгӧр доллар[21][22]. Ода-кора тӧлысь помын Абрамович воис Бен-Гурион аэропортӧ, кӧні босьтіс израильса документъяс, репатриантлысь удостоверение, а сідзжӧ, ӧткымын юӧръяс серти, израильса паспорт, мый бӧрын муніс Израильысь [23][24]. СМИ-ын юӧръяс серти, Абрамович лоис Израильса медся озыр гражданинӧн[25]. Израильса гражданство босьтӧмкӧд йитӧдын Британияса правительство шуис, мый Израильса гражданство сетӧ инӧд квайт тӧлысь овны Великобританияын визатӧг, но уджавны да предпринимательскӧй удж нуӧдны инӧдтӧг[26].
• 2025 воын СМИ-ын вӧлі юӧр, мый Джерси Діса власьтъяс мыждӧны Абрамовичӧс[27], но бӧрыннас тайӧс юӧрсӧ лоис веськӧдӧма[28].

Наградаяс

• Почёт орден (2006 во) — Чукотка асшӧр кытш социально-экономическӧя сӧвмӧдӧмӧ ыджыд пай пуктӧмысь[29]
• Ёртлун орден (2016 во)
• Награднӧй оружье — именнӧй 7,65-мм пистолет «вальтер» (2000 во)[30], вот полиция федеральнӧй службасяснь[31]
• «Человек года» премия (Россияса еврейяслӧн общинаяс федерация) (2004)

Пасйӧдъяс

  1. ↑ Roman Abramovich // RKDartists (нидерл.)
  2. ↑ Roman Abramovich // Архив изобразительного искусства — 2003.
  3. ↑ Прибыловский В. В. Абрамович, Роман Аркадьевич (рус.). Большая российская энциклопедия. Электронная версия. Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2025.
  4. ↑ Губернаторские полномочия Абрамовича прекращены (рус.). пресс-служба Кремля. Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2025.
  5. ↑ 200 богатейших российских бизнесменов. Рейтинг Forbes. Forbes Россия (22 косму тӧлысь 2021). Шыӧдчан кадпас: 30 лӧддза-номъя тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 2 сора тӧлысь 2021.
  6. ↑ 20 богатейших российских бизнесменов в глобальном рейтинге Forbes — 2024. Forbes (2 косму тӧлысь 2024). Шыӧдчан кадпас: 4 косму тӧлысь 2024.
  7. ↑ Everything you need to know about mega philanthropist Roman Abramovich (амер. англ.). The Jerusalem Post (12 кӧч тӧлысь 2021). Шыӧдчан кадпас: 12 кӧч тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 6 кӧч тӧлысь 2021.
  8. ↑ Roman Abramovich. Biography. Abramovich, Roman Arkadievich - biography Who is Abramovich and what does he do. ezoteriker.ru. Шыӧдчан кадпас: 13 лӧддза-номъя тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 5 урасьӧм тӧлысь 2022.
  9. ↑ 1 2 3 Roman Abramovich - biography of a wealthy man. vk-spy.ru. Шыӧдчан кадпас: 13 лӧддза-номъя тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 5 урасьӧм тӧлысь 2022.
  10. ↑ ELIAB. A Large Selection of Sephardic Jewish Surnames (англ.). Ancestry (4 вӧльгым тӧлысь 2005). Шыӧдчан кадпас: 13 лӧддза-номъя тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 8 лӧддза-номъя тӧлысь 2021.
  11. ↑ День памяти жертв коммунистических репрессий в странах Балтии Архивса копия 14 ода-кора тӧлысь 2022 Wayback Machine ресурсын. РИА Новости, 14.06.2016
  12. ↑ Откат империи. Известия (17 йирым тӧлысь 2017). Шыӧдчан кадпас: 11 урасьӧм тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 11 урасьӧм тӧлысь 2022.
  13. ↑ Биография Романа Абрамовича (рус.). РИА «Новости» (24 йирым тӧлысь 2016). Шыӧдчан кадпас: 5 моз тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 25 урасьӧм тӧлысь 2021.
  14. ↑ From poor orphan to billionaire oligarch: how Abramovich made his money, The Guardian (21 рака тӧлысь 2022). Архивируйтӧма 27 рака тӧлысь 2022 вося. Шыӧдчан кадпас: 27 рака тӧлысь 2022.
  15. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 27.09.2002 г. № 458-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Шыӧдчан кадпас: 29 рака тӧлысь 2020. Архивируйтӧма 11 моз тӧлысь 2020.
  16. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 24.05.2003 г. № 269-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Шыӧдчан кадпас: 29 рака тӧлысь 2020. Архивируйтӧма 26 рака тӧлысь 2020.
  17. ↑ Роман Абрамович избран депутатом Чукотской думы. Lenta.ru (12 йирым тӧлысь 2008). Шыӧдчан кадпас: 12 моз тӧлысь 2010. Архивируйтӧма 15 вӧльгым тӧлысь 2010.
  18. ↑ Роман Абрамович стал председателем Чукотской думы. Lenta.ru (22 йирым тӧлысь 2008). Шыӧдчан кадпас: 12 моз тӧлысь 2010. Архивируйтӧма 15 вӧльгым тӧлысь 2010.
  19. ↑ Виза Абрамовича: лондонский адвокат рассказал, как проверят деньги олигарха (рус.). Московский комсомолец (22 ода-кора тӧлысь 2018). Шыӧдчан кадпас: 29 косму тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 12 ӧшым тӧлысь 2019.
  20. ↑ Закрутили гайки: что нужно знать о визе, которую не смог получить Абрамович (рус.). Forbes (5 лӧддза-номъя тӧлысь 2018). Шыӧдчан кадпас: 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022.
  21. ↑ Эвакуация миллиардера: почему Абрамович заинтересовался гражданством Израиля (рус.). Forbes (25 ода-кора тӧлысь 2018). Шыӧдчан кадпас: 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022.
  22. ↑ Roman Abramovich to take out Israeli citizenship - report (англ.), Globes (24 May 2018). Архивируйтӧма 12 кӧч тӧлысь 2021 вося. Шыӧдчан кадпас: 12 кӧч тӧлысь 2021.
  23. ↑ Сергей Гунеев. Абрамович получил паспорт Израиля, сообщили СМИ (рус.), РИА Новости (28 мая 2018). Архивируйтӧма 28 ода-кора тӧлысь 2018 вося. Шыӧдчан кадпас: 28 ода-кора тӧлысь 2018.
  24. ↑ СМИ сообщили о переезде Романа Абрамовича в Израиль. РБК (28 ода-кора тӧлысь 2018). Шыӧдчан кадпас: 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022.
  25. ↑ Новый репатриант Роман Абрамович стал богатейшим гражданином Израиля (рус.), Vesty (28 мая 2018). Архивируйтӧма 29 ода-кора тӧлысь 2018 вося. Шыӧдчан кадпас: 28 ода-кора тӧлысь 2018.
  26. ↑ В Британии разъяснили правила въезда для Абрамовича с новым паспортом. РБК (29 ода-кора тӧлысь 2018). Шыӧдчан кадпас: 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 20 тӧвшӧр тӧлысь 2022.
  27. ↑ В Джерси шьют без материала (рус.). Коммерсант (7 кӧч тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2025.
  28. ↑ ТАСС: уголовное производство в отношении Абрамовича не ведется (рус.). Вести (8 кӧч тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2025.
  29. ↑ Указ Президента РФ от 3 января 2006 г. № 3
  30. ↑ Роман Уколов. За политическую храбрость и аппаратную стойкость // Независимая газета № 154 от 19.08.2005. Шыӧдчан кадпас: 16 йирым тӧлысь 2011. Архивируйтӧма 25 урасьӧм тӧлысь 2021.
  31. ↑ Лариса Кафтан. Из чего стреляют наши политики? // «Комсомольская правда» от 24.06.2004. Шыӧдчан кадпас: 16 йирым тӧлысь 2011. Архивируйтӧма 8 моз тӧлысь 2014.

Ыстӧгъяс

• Абрамович, Роман Аркадьевич. Энциклопедия: Персоны. Страны. Темы. ИТАР-ТАСС. — Краткие справки обо всех странах мира, их руководителях, а также о событиях, привлёкших внимание мировых и российских СМИ. Шыӧдчан кадпас: 22 ода-кора тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 22 ода-кора тӧлысь 2019.

Босьтӧма "https://kv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Абрамович_Роман_Аркадьевич&oldid=482383"-ысь