Стенин Андрей Алексеевич

Босьтӧма Рувикиысь
Стенин Андрей Алексеевич
Андрей Стенин.jpg
Чужан лун 1980-ӧд вося ӧшым тӧлысь 22-ӧд лун(1980-12-22)
Чужанін
Кулан лун 2014-ӧд вося моз тӧлысь 6-ӧд лун(2014-08-06) (33 арӧс)
Куланін
Страна
Мыйся уджыс журналист
Бать Алексей Стенин
Мам Вера Николаевна Стенина
Ошканпасъяс да премияяс

Повтӧмлун орден

Сайт stenincontest.com
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Стенин Андрей Алексеевич (1980-ӧд вося ӧшым тӧлысь 22-ӧд лун, Печӧра, Коми АССР — 2014-ӧд вося моз тӧлысь 6-ӧд лун, Снежнӧй (кар кытш)[d]) — россияса фотокорреспондент.

Уджаліс «Российская газета» газетын корреспондентӧн (2003—2005), «Газета.ру» (2005—2008) да «РИА Новости» изданиеясын фотокорреспондентӧн (2009—2013). 2014 восянь — «Россия сегодня» ЙЮС фотоинформациялӧн ӧтувтӧм дирекцияын торъя фотокорреспондент. Снимайтіс виччысьтӧм лоӧмторъяс, уна йӧза беспорядокъяс, военнӧй конфликтъяс, ёрд процессъяс. Уджаліс Сирияын, Газа секторын  (рус.) (коми, Египетын, Ливияын, Турцияын да мукӧд регионын[1]. Пӧгибнитіс Украинаын командировка дырйи, лоис нёльӧд россияса журналистӧн, кодӧс виисны Вооружённӧй конфликт дырйи Украина асыввылын. Стенинлӧн кулӧмыс кыпӧдіс ыджыд общественнӧй резонанс. Россия Федерацияса Президент В. В. Путинлӧн индӧдӧн журналистӧс кувсьӧм бӧрас наградитісны «Повтӧмлун» орденӧн  (рус.) (коми.

Олантуй

Чужис 1980 вося ӧшым тӧлысь 22-ӧд лунӧ Коми АССР-са Печӧра карын[2]. Семьяын ӧтка пи. Мамыс — Вера Николаевна Стенина, уджалӧ «Печӧраын Коми Республикаын гигиена да эпидемиология шӧрин» ФБУЗ-лӧн филиалын фельдшер-лаборантӧн, батьыс кувсьӧма 2012 воын. Андрей быдмис Печӧраын, сэсся муніс Москваӧ[3].

2003 восянь уджаліс «Российская газета» «Общество» юкӧнын корреспондентӧн, сэсся некымын во уджаліс «Газета.ру»-ын[2].

2008 восянь Стенин занимайтчӧма фотографияӧн. Специализируйтчис неминучаяс, уна йӧза беспорядокъяс, военнӧй конфликтъяс, ёрдъяс снимайтӧмын. Уджаліс уна агентствоын: «ИТАР-ТАСС», «РИА Новости», «Коммерсантъ», «Reuters», «Associated Press», «France Press». Уджаліс Сирияын, Газа секторын, Египетын, Ливияын, Турцияын да мукӧд регионын. Эз вӧв гӧтыра, челядь эз вӧв[4].

2009 восянь — «РИА Новости»  (рус.) (коми изданиеын фотокорреспондент, 2014 восянь — «Россия сегодня»  (рус.) (коми ЙЮС фотоинформациялӧн ӧтувтӧм дирекцияын торъя фотокорреспондент[2]. 2010 воын санкционируйттӧм протест акция снимайтігӧн сійӧс кутісны милиционеръяс, кодъяс эз пыдди пуктыны журналист удж йылысь сылысь висьталӧмсӧ, фальсифицируйтісны документъяс да сетісны делӧсӧ ёрдӧ.

2014 вося ода-кора тӧлысь 13-ӧд лунсянь Андрей Стенин вӧлі командировкаын Украинаын, вӧчис редакционнӧй заданиеяс, уджаліс Киевын, Донецкын, Луганскын, Мариупольын, Шахтёрскын да Славянскын. Бӧръяысьсӧ сысянь материалыс воис моз тӧлысь 5-ӧд лунӧ. «Россия сегодня» йӧзӧс юӧртан агентствоысь фотоинформациялӧн ӧтувтӧм дирекцияӧн веськӧдлысь Александр Штоль пасйис, мый «фотодокументалистикаын медся зільысьяс лыддьӧны, мый Андрей Стенинлӧн творчествоыс — журналист веськыдлунлӧн медся ыджыд тшупӧд». «Россия сегодня» йӧзӧс юӧртан агентствоысь шӧр редакторӧс вежысь Сергей Кочетковлӧн кывъяс серти, «Андрей снимайтліс войнасӧ сэтшӧмӧн, кутшӧм сійӧ эм, кутшӧмӧн сійӧс аддзыліс».

2014 вося моз тӧлысь 5-ӧд лунӧ Андрей Стенинкӧд воши йитӧдыс, кор сійӧ уджаліс Украина асыввылын вооружённӧй конфликт зонаын. Сійӧс корсисны, но сидз эз и аддзыны. Машинасӧ, кӧні вӧліны аккредитацияяс, флешкаяс да мукӧд фотоаппаратура, аддзисны мӧд луннас, но ачыс Андрей сэні эз вӧв. Бӧръя съёмка вылӧ сійӧ муніс Донецк Народнӧй Республикаса «Информационнӧй корпусын» уджалысь Сергей Коренченковкӧд да Андрей Вячалокӧд.

Ортсыса серпасъяс
Андрей Стенинлӧн усянін

Пӧгибнитіс 2014 вося моз тӧлысь 6-ӧд лунӧ Донецк обласьтса Снежнӧй кар дорын 34 арӧсӧн: кык военкоркӧд, Андрей Вячалокӧд да Сергей Коренченковкӧд, ӧтлаын вӧлі лыйлӧма украинаса силовикъясӧни[5] (Коренченков Симферопольысь, Крымын НОД-лӧн уна лыда акцияясын участвуйтысь[6], Андрей Вячало вӧлі Донецкысь). Дзебӧмаӧсь кӧч тӧлысь 5-ӧд лунӧ Москваын Троекуровскӧй шойна вылын[7]. Россия Федерацияса Президент В. В. Путинлӧн индӧдӧн сійӧ жӧ вося кӧч тӧлысь 6-ӧд журналистлы кувсьӧм бӧрас вӧлі сетӧма «Повтӧмлун» орден. Усянінӧ сувтӧдӧма неыджыд паметник, кытчӧ серпасалӧма куимнан усьӧм журналистсӧ.

Кулӧмсӧ туялӧм да донъялӧм

Моз тӧлысь 8-ӧд лунӧ «Россия сегодня» газет, «странаса асыввылын агентстволӧн тӧдысь морт» вылӧ ыстысьӧмӧн, журналистӧс пышйӧдӧмысь мыжаліс Украинаса безопасносьт службаын уджалысьясӧс.

Моз тӧлысь 11-ӧд лунӧ Украинаса МВД примитіс журналистлӧн вошӧм йылысь шыӧдчӧм, но бӧрынджык СБУ эз эскӧд Стенинӧс босьтӧм йылысь юӧрсӧ.

Моз тӧлысь 12-ӧд лунӧ Украинаысь МВД-са юралысьлӧн сӧветник А. Ю. Геращенко «Балтком» радиостанциялы сетӧм интервьюын юӧртіс, мый Стенинӧс арестуйтӧмаӧсь спецслужбаяс да сійӧс подозревайтӧны «террористъяслы отсалӧмын». Но сёрӧнджык Геращенко шуис, мый стӧч юӧрыс та йылысь сылӧн абу, а моз тӧлысь 12-ӧд лунӧ корис водзӧ абу майшӧдлыны сійӧс Стенин йылысь юалӧмъясӧн[8].

Моз тӧлысь 22-ӧд лунӧ петіс медводдза неофициальнӧй юӧр, мый Снежнӧй кар дорысь аддзӧмаӧсь вошӧм журналистлысь шойсӧ[9][10]. Тайӧ жӧ лунӧ «Комсомольскӧй правдаысь» журналистъяс Александр Коц да Дмитрий Стешин йӧзӧдісны Стенинӧс корсьӧм йылысь ассьыныс материал, кӧні вӧліны снимокъяс: сотчӧм да пуляясӧн резьӧдӧм «Рено Логан» автомобиль, кӧні вӧлі куим шой, а багажникын — кык сотчӧм профессиональнӧй объектив. Журналистъяслӧн чайтӧм серти, моз тӧлысь 6-од лунӧ Дмитровкалань туй вылын украинаса армия лыйлӧма гражданскӧй йӧза машинаяс. Сэсся автомобильсӧ видлалісны, и сэтысь воши Стенинлӧн мобильнӧй телефоныс. Машинаыс сотчис бӧрынджык, кор тайӧ мутассӧ лыйлісны «Град» залпӧвӧй биа реактивнӧй установкаясысь. Некымын час мысти гижӧдсӧ киритісны газетлӧн сайтысь, сы вӧсна мый сійӧ торкис «Россия сегодня» газеткӧд официальнӧя вынсьӧдӧм йылысь сёрнитчӧмъяс, да выльысь йӧзӧдісны кӧч тӧлысь 3-ӧд лунӧ[11].

Моз тӧлысь 23-ӧд лунӧ инӧдъяс дорйысь войтыркостса организация «Human Rights Watch» Германияса канцлер Ангела Меркель дорӧ шыӧдчӧмӧн корис сійӧс «чорыда мыждыны Украинаын роч журналистъясӧс арестуйтӧм», а сідзжӧ корис украинаса правительствоӧс «висьтавны, кӧні „Россия сегодня“ газетса фотокорреспондент Андрей Стенин, коді вошис Украина асыввылын моз тӧлысь 5-ӧд лунӧ»[12].

Сэк кості Сербияын, Россияын, Аргентинаын, Великобританияын да Мексикаын нуӧдісны фотокорреспондентлы отсӧг сетан акцияяс. Сыкӧд йитӧдын майшасьӧмсӧ висьталісны СМИ-ын вӧля кузя ОБСЕ-са представитель Дунья Миятович, Журналистъяслӧн войтыркостса федерация (IFJ), а сідзжӧ «Репортеры без границ» (RSF) войтыркостса организация[2]. Таысь кындзи, «Россия сегодня» СМИ заводитіс Андрей Стенинӧс мездӧм корӧмӧн акция, а социальнӧй везъясын вӧлі йӧзӧдӧма хештегъяс #ОсвободитеАндрея да #FreeAndrew[13].

Мӧд асывнас трагедия инӧ воисны Донецкысь криминалистъяс да следовательяс[11]. Аскӧдныс найӧ босьтісны ОБСЕ-са миссияӧс петкӧдлысьясӧс[11].

Кӧч тӧлысь 3-ӧд лунӧ агентствоса генеральнӧй директор Дмитрий Киселёв официальнӧя эскӧдіс журналистлысь кулӧмсӧ, экспертизалӧн кывкӧртӧд вылӧ ыстысьӧмӧн[14]. Андрей Стенин лоис Украинаын виӧм нёльӧд россияса журналистӧн[15].

Россия Федерацияса Следственнӧй комитетлӧн висьталӧм серти, Дмитровка сиктсянь рытыв-войвылын Украинаса ВС-лӧн 79-ӧд торъя аэромобильнӧй бригадаса БМП-2 да танк, тыдалӧ, восьтӧмаӧсь би Снежнӧйсянь мунысь беженечьяслӧн колонна кузя. Фугаснӧй снарядъясӧн да Калашниковлӧн танкӧвӧй пулемётъясысь (ПКТ) лыйлӧм бӧрын бырӧдісны татчӧс олысьяскӧд 10 сайӧ машина. Мӧд луннас колоннасӧ лыйлӧм местасӧ видлалісны украина армияса военачальникъяс, кодъяс, видзӧдысьяслӧн висьталӧм серти, сідзжӧ сӧвтӧмаӧсь жуглӧм машинаясысь кӧлуйсӧ асланыс транспортӧ да шобӧмаӧсь пӧгибнитӧмаяслысь шойяссӧ. Та бӧрын мутассӧ ещӧ ӧтчыд лыйлісны «Град» реактивнӧй установкаясысь[13][16].

Кӧч тӧлысь 3-ӧд лунӧ В. Н. Стенинакӧд, Андрей Стенинлӧн мамкӧд, сёрнитіс Россия Федерацияса президент В. В. Путин[17]. Сідзжӧ мамыслы гижис украинаса десантник Андрей Панасюк, коді медбӧръяяс лыдын аддзыліс Стенинӧс Шахтёрскын. Сійӧ пасйис, мый Стенин сійӧс «эз нӧйт, эз пытайт», а «прӧстӧ вӧчис ассьыс уджсӧ». «Меным зэв жаль, мый тадзи артмис», — тӧдчӧдіс военнӧй да висьталіс, мый сійӧ кутӧ лача, мый регыд лоӧ мир[18].

2017 вося моз тӧлысь 2-ӧд лунӧ юӧртісны нӧшта кык морт йылысь, кодъяс пӧгибнитісны сійӧ колоннаын журналистъяскӧд ӧтлаын: найӧ вӧлӧмаӧсь ДНР-са да ЛНР-са боечьяс Артем Аверьянов да Андрей Хоружий[19].

Наградаяс

• Россияса канму наградаяс:
• Повтӧмлун орден (2014 вося кӧч тӧлысь 5-ӧд лун, кувсьӧм бӧрын) — уджсикас мог олӧмӧ пӧртігӧн петкӧдлӧм повтӧмлунысь[20].
• Профессиональнӧй премияяс:
• СМИ юкӧнын «Искра» премияа лауреат (2010) — журналистлысь мог олӧмӧ пӧртӧмысь[21];
• «Эзысь камера» премияа лауреат (2010, 2013)[2].

Стенинлӧн уджъяс

  • Домодедово аэропортын теракт, 2011.01.24

    Домодедово аэропортын теракт,
    2011.01.24

  • МЧС-лӧн рейд пиротехникаӧн вузасянінъясті, 2010.12.22

    МЧС-лӧн рейд пиротехникаӧн вузасянінъясті,
    2010.12.22

  • «Прага» ресторанын шобсьӧм. Москва, 2009.08.06

    «Прага» ресторанын шобсьӧм. Москва,
    2009.08.06

  • Шатурск районын трунда ойдӧдӧм 2010.08.13

    Шатурск районын трунда ойдӧдӧм
    2010.08.13

Паметь

«Россия сегодня» юӧр сетан агентстволӧн здание вылын казьтылан пӧв

• 2014 вося кӧч тӧлысьын Андрей Стенинлӧн пӧгибнитӧминӧ сувтӧдӧма казьтылан крест[22];
• 2014 вося ӧшым тӧлысь 22-ӧд лунӧ Украинаын пӧгибнитӧм фотокорреспондент Андрей Стенинлы Москваын Зубовскӧй бульвар вылын, «Россия сегодня» юӧр сетан агентстволӧн здание вылын, кӧні сійӧ уджаліс, вӧлі восьтӧма мемориальнӧй пӧв[23];
• 2014 восянь «Россия сегодня» ЮНЕСКО-лӧн отсӧгӧн нуӧдіс Андрей Стенин нима фотожурналистикалысь войтыркостса конкурс. Украина асыввылын вооружённӧй конфликт зонаысь Андрей Стенинлысь уджъяссӧ петкӧдлӧма «Material Evidence» войтыркостса проект серти;
• 2015 вося кӧч тӧлысь 1 лунсянь Андрей Стенинлысь нимсӧ новлӧ ДНР-са Горняцкӧй посёлокын шӧр школа. Стрӧйба вылын сувтӧдӧма казьтылан пӧв[24];
• 2017 вося ӧшым тӧлысь 27-ӧд лунӧ Андрей Стенинлысь нимсӧ новлӧ Печӧра карын сылӧн чужан 2 №-а школа. Стрӧйба вылын сувтӧдӧма казьтылан пӧв, школа фойеын сувтӧдӧма бюст[25];
• 2024 вося ода-кора тӧлысь 5-ӧд лунӧ Москваын Боровик нима паркын Россияса журналистъяслӧн котырӧс петкӧдлысьяс садитісны боевӧй действиеяс зонаын уджсикас мог олӧмӧ пӧртігӧн пӧгибнитӧм салдатъясӧс казьтылӧмӧн сибирса суспу аллея[26].

Пасйӧдъяс

  1. ↑ Две главные страсти Андрея Стенина. «РИА Новости» (5 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 6 кӧч тӧлысь 2014. Архивируйтӧма оригинала 22 ӧшым тӧлысь 2014 года.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Биография Андрея Стенина (рус.). РИА Новости (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 12 моз тӧлысь 2016.
  3. ↑ Чупров В. Память Андрея Стенина хотят увековечить в Печоре. Газета «Республика» (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма оригинала 7 урасьӧм тӧлысь 2019 года.
  4. ↑ Сидорчик А. Военное преступление. Как погиб российский журналист Андрей Стенин. Аргументы и Факты (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 10 кӧч тӧлысь 2014.
  5. ↑ Коц А. Он прожил короткую счастливую жизнь. Комсомольская Правда (22 ӧшым тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 22 тӧвшӧр тӧлысь 2016.
  6. ↑ Дремова Н. Правда Коренченкова. Погибший военкор инфокорпуса ДНР был симферопольцем. Аргументы и Факты (Крым) (16 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 8 рака тӧлысь 2021.
  7. ↑ Андрея Стенина похоронили в Москве, Lenta.ru (5 кӧч тӧлысь 2014). Архивируйтӧма 5 кӧч тӧлысь 2014 вося. Шыӧдчан кадпас: 5 кӧч тӧлысь 2014.
  8. ↑ Советник Авакова просит не беспокоить его вопросами о Стенине (рус.). РИА Новости (16 моз тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 23 ӧшым тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 23 ӧшым тӧлысь 2014.
  9. ↑ Ополченцы нашли тело пропавшего российского журналиста. Взгляд (22 моз тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 25 косму тӧлысь 2019.
  10. ↑ Громов А. Объективные доказательства. Газета.Ру (22 моз тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 25 косму тӧлысь 2019.
  11. ↑ 1 2 3 Коц А., Стешин Д. Как мы нашли Андрея. Комсомольская Правда (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 25 косму тӧлысь 2019.
  12. ↑ Human Rights Watch просит Меркель повлиять на Порошенко. TACC (22 моз тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022.
  13. ↑ 1 2 Генетическая экспертиза подтвердила гибель на Украине под обстрелом российского фотографа Андрея Стенина. NEWSru.com (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 23 ӧшым тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 13 лӧддза-номъя тӧлысь 2021.
  14. ↑ Шепелин И. «Оказывается, он не был в плену». Русская Планета (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма оригинала 22 ӧшым тӧлысь 2014 года.
  15. ↑ Заявление МИД России в связи с гибелью на Украине российского журналиста А. Стенина. МИД России (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма оригинала 1 рака тӧлысь 2022 года.
  16. ↑ Результаты генетической экспертизы подтвердили смерть фотокорреспондента Андрея Стенина на юго-востоке Украины. Следственный комитет Российской Федерации (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 23 ӧшым тӧлысь 2014. Архивируйтӧма оригинала 23 ӧшым тӧлысь 2014 года.
  17. ↑ Соболезнования родным и близким Андрея Стенина. Администрация Президента РФ (3 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 23 ӧшым тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 23 ӧшым тӧлысь 2014.
  18. ↑ Украинский солдат, который одним из последних видел пропавшего фотографа Андрея Стенина, написал письмо его матери. NEWSru.com (29 моз тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 23 ӧшым тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 15 моз тӧлысь 2017.
  19. ↑ Назарова А. СК раскрыл детали расследования гибели Андрея Стенина (рус.). Взгляд (2 моз тӧлысь 2017). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 27 йирым тӧлысь 2018.
  20. ↑ Андрей Стенин награждён орденом Мужества (посмертно). Архивса копия 23 ӧшым тӧлысь 2014 Wayback Machine ресурсын Администрация Президента РФ. 5 сентября 2014. — Указ № 611.
  21. ↑ Корреспондент и фотограф РИА Новости получили премию «Искра» (рус.). РИА Новости (11 урасьӧм тӧлысь 2010). Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 5 рака тӧлысь 2016.
  22. ↑ Ополченцы и журналисты установили крест на месте гибели Стенина. LifeNews (5 кӧч тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма оригинала 15 кӧч тӧлысь 2014 года.
  23. ↑ В Москве открыли мемориальную доску в память об Андрее Стенине. LifeNews (22 ӧшым тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 22 ӧшым тӧлысь 2014. Архивируйтӧма 22 ӧшым тӧлысь 2014.
  24. ↑ Одна из школ в Донбассе официально получила имя Андрея Стенина. РИА Новости (1 кӧч тӧлысь 2015). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022. Архивируйтӧма 18 кӧч тӧлысь 2016.
  25. ↑ Изменения в Устав и бюджет МР «Печора» не приняты. Мунициальный ройон «Печора» (1 йирым тӧлысь 2017). Шыӧдчан кадпас: 17 вӧльгым тӧлысь 2022.
  26. ↑ В Москве высадили аллею кедров в память о погибших военкорах, РИА Новости (05.05.2024). Шыӧдчан кадпас: 5 ода-кора тӧлысь 2024.

Ыстӧгъяс

• stenincontest.com — официал сайт конкурса молодых фотожурналистов имени Андрея Стенина

Босьтӧма "https://kv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Стенин_Андрей_Алексеевич&oldid=482482"-ысь