Трӧича да Степан нима Уллянаса манастыр
| Манастыр | |
| Трӧича да Степан нима Уллянаса манастыр | |
|---|---|
 | |
| 61°49′29″ с. ш. 53°33′23″ в. д.GЯO | |
| Страна |
 Россия |
| Сикт | Улляна сикт |
| Конфессия | православие |
| Епархия | Сыктывкарса |
| Сикас | мужичӧйяслы |
| Лӧсьӧдан кадпас | 1385 во |
| Настоятель | Сыктывкарса да Коми-Зыряна архиепископ Питирим (Волочков) |
| Статус |
 Россияса войтыръяслӧн культура озырлун объект региональнӧй тӧдчанлуна. Рег. № 111620442360005 (ЕГРОКН). Объект № 1100229000 (БД Викигида) |
| Состояние | уджалӧ |
| Сайт | ylianovo-monastir.prihod.ru |
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |
Трӧича да Степан нима Уллянаса манастыр (сідзӧ тӧдса кыдз Уллянаса манастыр, рочӧн Ульяновский Троицко-Стефановский монастырь) — роч православнӧй вичколӧн Сыктывкарса епархияын мужичӧйяслӧн православнӧй манастыр. Меститчӧ Коми Республикалӧн Кулӧмдін районса Улляна сиктын.
Лыддьыссьӧ Коми муын уджалысь медся важ манастыръясысь ӧтиӧн.
Настоятель – Сыктывкарса да Коми-Зыряна архиепископ Питирим (Волочков). Наместник – игумен Савва (Гладков).
История
Преданньӧ серти, вӧлі лӧсьӧдӧма 1385 воын Вежа Перымса Степанӧн, медым паськӧдны Кристослы эскӧмсӧ Вылыс Эжва кузя. Улляна – вылыс эжваса коми (зыряна) войтырлӧн висьтъясысь героиня, вичкоын пыртӧм, Кристослы эскӧмӧ кутчысьысь да Перымса Степанӧс зэв ёна пыдди пуктысь ныв. Вӧлі гусялӧма Печораса Кыска тунӧн, коді муніс Степанлы воча. Улляна эз кӧсйы вежны выль эскӧмсӧ, уськӧдчис Эжва юӧ да пӧдіс. Преданньӧ серти, местаын, кӧні пӧгибнитіс Улляна, Перымса Степан буретш и стрӧитіс манастырсӧ. Но тайӧ оз лӧсяв историяын збыль лоӧмторъяслы, сы вӧсна мый манастыр артмис ёна сёрӧнджык, да сійӧс нимтӧма тадзи матысса Улльяна сикт серти. Вӧйӧм Улляна йылысь сюрӧсыс петкӧдчӧ нывлӧн асьсӧ виӧм йылысь сюрӧсын, коді эз кӧсйы примитны выль эскӧм.
1667 воын Уллянан Москваса поп Феодор Тюрнин выльысь лӧсьӧдіс Спасскӧй йӧзтӧмин. Вӧлі кыпӧдӧма медводдза пу вичко. Филаретлӧн (Тюрнинлӧн) кувсьӧм бӧрын йӧзтӧминыс эз ло манастырӧн, но колины вичкояс, кӧні служитісны Феодор Тюрнинлӧн ныв-пиыс.
Манастырсӧ вӧлі выльысь восьтӧма Трӧича да Степан ним улын 1860 воын. Тайӧ вӧлі Коми муын мужичӧйяслӧн дзик ӧти манастыр.
Манастырыс ёна кутіс сӧвмыны 1866 воын, кор татчӧ локтісны иеромонах Матфей юрнуӧдӧм улын Соловецкӧй манастырысь манакъяс. Буретш Матфей и лои настоятельӧн.
1869-1875 воясӧ архитектор А. Иваницкийлӧн проектъяс серти вӧлі кыпӧдӧма кык судтаа Трӧича вичко. Вылыс судтаас вӧлі Вежа Лов дорйысь Трӧичалӧн бронзаысь престол. Ӧбразъяссӧ вӧлі серпасалӧма художник В. М. Пешехонов. 1872-1878 воясын тані жӧ вӧлі кыпӧдӧма 60 метр судтаа кӧлӧкӧльнича. 1877-1879 воясӧ манастырсӧ кутіс кытшавны нёль пельӧсын башняӧн да вевта галереяӧн изйысь стен. Стенмыс вӧлі матӧ 1 км кузьта. 1886 воын вӧлі стрӧитӧма изйысь шойнабердса вичко. Сійӧс вӧлі вежӧдӧма Вежа Ен мам ним кузя. Вичкокӧд орччӧн вӧлі кыпӧдӧма изйысь часовня.
Сӧвет власьт кадӧ Уллянаса манастырсӧ вӧлі тупкӧма, а сылысь эмбурсӧ гусялӧма. Уна манакӧс вӧлі репрессируйтӧма. Дзикӧдз кисьтӧма Трӧича вичко, овмӧсса унджык стрӧйбаыс вӧлі зэв лёк. Уллянаса манастырысь босьтӧмторъяссӧ видзисны Коми Республикаса национальнӧй музейын.
Трӧича да Степан нима Уллянаса манастыр выльысь кутіс сӧвмыны 1994 воын, кор сійӧс сетісны Роч православнӧй вичколы.
Манастырса вичкояс
Манастырӧ пырӧ 6 вичко:
- Архистратиг Гавриил нима вичко
- Архистратиг Михаил нима вичко
- Вежа Зосима, Савватий да Герман Соловецкийяс нима вичко
- Микӧла вичко
- Вежа Лов дорйысь Трӧича вичко
- Вежа Ен Мамлӧн успенньӧ вичко
Микӧла вичко пытш
Вежа Зосима, Савватий да Герман Соловецкийяс нима вичкоын вежаторъяс
Трӧича вичко
Успенньӧ вичко
Успенньӧ вичкоын ӧбразъяс
Успенньӧ вичко пытш
Литература
- Арсеньев Ф. А. Ульяновский монастырь у зырян: Троицко-Стефановская новообщежительная обитель (репринт московского издания 1886 года). — Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1995. — 144 с.: ил. — ISBN 5-7555-0524-1.
- Историко-культурный атлас Республики Коми / Научный руководитель и составитель доктор исторических наук Э. А. Савельева. — Издательский дом «Дрофа», 1997. — 365 с. — С. 100—101.