Гущин Николай Фёдорович

Рувикиын эмӧсь мукӧд йӧз йылысь статьяяс, кодъяслӧн овыс Гущин.

Николай Фёдорович Гущин
Чужан лун	1921 вося ӧшым тӧлысь 14-ӧд лун
Чужанін	Каировка сикт, Саракташскӧй район, Оренбург обласьт
Кулан лун	1944 вося лӧддза-номъя тӧлысь 12-ӧд лун
Куланін	Румыния
Канму	СССР
Войска сикас	пехота
Служитан вояс	1942—1944
Звание
Тышъяс/вӧйнаяс	Айму вӧсна Ыджыд тыш
Наградаяс да премияяс

Гущин Николай Фёдорович (1921 вося ӧшым тӧлысь 14-ӧд лун, Каировка сикт, Саракташскӧй район, Оренбург обласьт — 1944 вося лӧддза-номъя тӧлысь 12-ӧд лун, Румыния) — Айму вӧсна Ыджыд тышын участвуйтысь, Комиысь Сӧветскӧй Союзса Герой (1945).

Олантуй

Николай Гущин чужӧма Оренбург обласьтса Кандуровка сиктын 1921-ӧд вося ӧшым тӧлысь 14-ӧд лунӧ роч кресьтянин семьяын.

1932-ӧд воын семьясӧ ыстӧмаӧсь Войвылӧ — веськалӧмаӧсь Коми АССР-са Железнодорожнӧй (ӧні — Княжпогост) районса Выль Ордым посёлокӧ. Велӧдчӧма Емвабокса вӧр посёлокса школаясын, а бӧръя вит восӧ Сереговса шӧр школаын, помалӧма война водзвылын. Пырӧма велӧдчыны Коми канмуса педагогика институтӧ, но регыд вуджӧма заочнӧй юкӧнӧ. Уджалӧма Выльгортса шӧр школаын, велӧдӧма история. Тані гӧтрасьӧма Ася Фёдорова вылӧ. Гӧрд Армияӧ босьттӧдз инструкторалӧма Железнодорожнӧй районса исполкомын физкультура да спорт юкӧнын.

Айму вӧсна Ыджыд тыш кадӧ

1942-ӧд во ода-кора тӧлысь 12-ӧд лунӧ сійӧс босьтӧмаӧсь армия Железнодорожнӧй райвоенкоматӧн. Айму вӧсна Ыджыд тышын 1942-ӧд вося вӧльгым тӧлысьсянь. Волхов фронтын младшӧй сержант Гущин командуйтӧма стрелковӧй юкӧнӧн. 1943-ӧд воын армияса курсъяс бӧрын веськӧдлӧма стрелкӧвӧй взводӧн. Форсируйтӧмаӧсь Днепр, мездӧмаӧсь Черкассы кар Степса фронтын.

Повтӧмлун петкӧдлӧма Мӧд Украинаса фронтын 1944-ӧд вося рака тӧлысьын. 1944 вося рака тӧлысьын Гущин аслас ротакӧд медводдзаяс лыдын вуджис Лунвыв Буг юсӧ. Украина ССР-лӧн Винницы областьса Бершад кар мездӧм вӧсна тышъяс дырйи Гущинлӧн рота петіс вӧрӧг тылӧ да бырӧдіс противниклысь уна салдатӧс да офицерӧс. Дрокия станцияын тышъясын ротаыс паныдаліс контратакаяс, виис 150 гӧгӧр да босьтіс пленӧ сёысь унджык салдатӧс да офицерӧс. СССР-са Медвылыс Сӧвет Президиумлӧн 1945 во рака тӧлысь 24-ӧд лунся Индӧдӧн «немецкӧй захватчикъяскӧд тыш нуӧдігӧн командованиелысь боевӧй заданиеяс образцӧвӧя олӧмӧ пӧртӧмысь да та дырйи мужество да героизм петкӧдлӧмысь» младшӧй лейтенант Николай Гущинлы кувсьӧм бӧрас вӧлі сетӧма Сӧветскӧй Союзса Геройлысь ним. Сідзжӧ вӧлі наградитӧма Ленин да Гӧрд Дӧрапас орденъясӧн.

Кулӧма 1944-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 12-ӧд лунӧ. Гуалӧма Румынияын Яссы карса ӧтувъя гуын.

Наградаяс

• Сӧветскӧй Союзса Герой ним (1945.03.24)
• Ленин орден (1945.03.24)
• Гӧрд Дӧрапас орден (1945.03.24)

Паметь

• 1989 воын Емва карын, Княжпогост районса администрация водзын сувтӧдӧма Н. Гущинлы паметник;
• 1969 воын сылысь нимсӧ сетісны Коми Республикаса Серегов сиктса шӧр школалы;
• Сыктывдін районса Выльгортса 1 номера шӧр школа кильчӧ вылын сувтӧдӧма Николай Фёдорович Гущинлы сиӧм мемориальнӧй пӧв.

Литература

• Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
• Сердца и звезды. 2-е изд., доп. Сыктывкар, 1971.
• На дорогах войны. Коми пединститут: вклад в Победу: сборник документов, материалов, воспоминаний — Сыктывкар: Изд-во СГУ им. Питирима Сорокина, 2015. — с. 44-48.

Ыстӧгъяс