Юршор
| Сикт сяма посёлок | |
| Юршор | |
|---|---|
 | |
| 67°36′37″ с. ш. 64°00′07″ в. д.GЯO | |
| Страна |
 Россия |
| РФ-са субъект | Коми Республика |
| Муниципальнӧй кытш | Вӧркута |
| История да география | |
| Медводдзаысь пасйӧма | 1948 |
| Ывласям | субарктическӧй |
| Час кытш | UTC+3:00 |
| Йӧз | |
| Олысь лыд | |
| Официал кыв | коми, роч |
| Лыдпаса идентификаторъяс | |
| Пошта индекс | 169930 |
| ОКАТО код | 87410566001 |
| ОКТМО код | 87510000126 |
|
|
|
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |
Юршор (рочӧн Юршор) — Коми Республикаса Вӧркута муниципальнӧй кытшын вӧвлӧм сикт сяма посёлок.
Ним артмӧм
Посёлоклӧн нимыс — тайӧ Изъюрвожшор шор нимлӧн дженьдӧдӧм форма, мый артмӧма 4 коми кывйысь: из, юр, вож да шор[2]. Шорлы татшӧм нимсӧ сетӧма сы вӧсна, мый шор вом дорас матын сулалӧ медшӧр массивысь торйӧдӧм кориз кырта. Кыртаыс форма сертиыс юр кодь[3].
География
Посёлокыс меститчӧ сідз шусяна «Вӧркутаса кытш» вылын, Севернӧй да Промышленнӧй посёлокъяс костын.
Вӧркутаӧдз Вӧркутаса автомашина кытш туйлӧн войвыв кытшӧд — 19 км, рытыввыв кытшӧд — 39 км[4]. Матысса посёлокӧдз — Промышленнӧйӧдз — 3 км. Вӧргашор посёлокӧдз 8 км.
- Ывласям
Ывласямыс шӧркодь континентальнӧй, гожӧмыс дженьыд да ыркыд, тӧлыс уна лымъя, кузь да кӧдзыд. Атлантическӧй циклонъяс мунӧмкӧд йитчӧм шоныд саридзса сынӧд петкӧдӧм да Войвыв океансянь арктическӧй сынӧдлӧн тшӧкыда пырӧм вӧсна поводдяыс во гӧгӧр чӧж ёна вежласьӧ. Вогӧгӧрся амплитудаыс 32,7°С. Медся шоныд тӧлысьӧн лоӧ сора тӧлысь (тӧлысьнас шӧркодь температура +12,4°С), медся кӧдзыд тӧлысьӧн — тӧвшӧр тӧлысь (-20,3°С). Вогӧгӧрся шӧр температура −6,0°С. Лун лыдыс, кор суткинас шӧркодь температураыс лоӧ ноль градусысь вылынджык, 125[5].
- Час кытш
Юршор, кыдз и ставнас Коми Республика, меститчӧ МСК (москваса кад) час кытшын. UTC серти кадыс торъялӧ +3:00 вылӧ[6].
История
Посёлоксӧ вӧлі артмӧдӧма 1948 воын 29-ӧд №-а шахта стрӧитігӧн да сылӧн олӧмыс торйӧдны позьтӧма йитчӧма тайӧ шахтаыскӧд да «Воркутауголь» ВАК-кӧд.
Шахта стрӧитӧмсянь сы бердын вӧлі стрӧитӧма посёлок, кӧні меститчисны лагерса администрация, охрана да вольнонаёмнӧйяс. 1953 во бӧрын шахтаяс бердын лагеръяс кутісны пӧдлавсьыны. 1954-ӧд воын 29-ӧд №-а шахта бердын 10-ӧд №-а ОЛП вӧлі бырӧдӧма, баракъясын дыр олісны мездмӧм заключённӧйяс, кодъяслӧн эз вӧв инӧд мунны Вӧркутаысь. Гашкӧ, буретш тайӧ баракъясыс и кутісны шусьыны Док посёлокӧн.
Тайӧ посёлокъясыскӧд орччӧн вӧлі Вӧркутаса кытш кӧрт туйлӧн посёлокса кӧрт туй станция, кыті ветлӧдліс карбердса поезд — сійӧ кадас Вӧркутаӧс посёлокъяскӧд йитысь медшӧр общественнӧй транспорт.
1955 воын шахтасянь километр ылнаын мыльк вылын кутісны стрӧитны выль посёлок, кодӧс нимтісны Юршор посёлокӧн.
Выль посёлокӧ овмӧдчигӧн важ посёлокса да Док посёлокса керкаяссӧ тупкисны.
1956 воын выль посёлокын вӧлі восьтӧма челядьлы ясли (таӧдз ясли да детсад вӧліны важ посёлокын) да сизим вося 17 №-а школа (таӧдз вӧлі сӧмын ичӧт школа, 29 да 30 шахтаса ыджыд класса велӧдчысьяс велӧдчисны Севернӧй посёлокса школаын).
1957 вося тӧвшӧр тӧлысь кежлӧ важ посёлокын кольӧма сӧмын 7 олан керка, выляс овмӧдӧмаӧсь 94 керка.
Став тайӧ керкаясыс вӧліны ӧти либӧ кык судтаӧсь. Пырджык тайӧ вӧліны барак сяма сборно-щитӧвӧй керкаяс да пуысь кык судта 8 патераа, но стрӧитлісны сідзжӧ кирпичысь вӧчӧм керкаяс: 2 судта 12 патераа.
1957 вося рака тӧлысьын, кор выль посёлокын керкаяслӧн лыдыс вӧлі 100 сайӧ, вӧлі примитӧма посёлокын уличаяс пыртӧм да посёлокса выль уличаяс дорӧ йитӧмӧн керкаяслысь номеръяс вежӧм йылысь помшуӧм.
1960-1980-ӧд воясын Юршор посёлокын вӧлі небӧгаин, культура керка, быт керка, пошта, поликлиника, профилакторий, 17 №-а шӧр школа, 102 №-а ясли-сад, кага керка, уна вузасянін: гастроном, небӧг, прӧмтоварнӧй, нянь, град выв пуктас вузаланін, челядьлы карусельяс да качайяс комплекса шӧр изэрд, вевта исласянінӧн, спортзалӧн да футболӧн ворсанінӧн спорткомплекс, «Берёзка» ресторан (луннас уджаліс столӧвӧй пыдди), кулинария, пывсян, сберкасса да мукӧдтор.
1998 вося косму тӧлысь 17-ӧд лунӧ Вӧркута карлӧн Сӧветса депутатъяс вынсьӧдісны «Кар артмӧдысь предприятиеяс бырӧдӧмкӧд йитӧдын тупкыны колана посёлокъяслысь лыддьӧг вынсьӧдӧм йылысь» шуӧм. Тайӧ документӧн вӧлі вынсьӧдӧма Юршор посёлокысь йӧзсӧ мӧдлаӧ овмӧдӧм йылысь помшуӧм.
2006 воын Юршор посёлокын официальнӧя артавсьӧ 542 олысь, но збыль вылас олісны тӧдчымӧн этшаджыкӧн. Уна патера консервируйтӧма, а сэні олысьяс виччысисны мӧдлаӧ овмӧдчӧм йылысь помшуӧм. Вӧркутаса администрация шуис, мый кӧть и вӧлі примитӧма посёлок тупкӧм йылысь помшуӧм, Юршорлы сідзи и абу сетӧма «пӧдласьысь» посёлоклысь официальнӧй статуссӧ.
2009 воын посёлокын 2 керкаын оліс 7 семья.
Йӧз
Нималанторъяс
Ӧнія эновтӧм посёлокын тӧдчана казьтылан пас — посёлокӧ пыранінын скульптурнӧй композиция: бӧрлань видзӧдысь кӧр, кодлӧн мышку вылын Юршор гижӧд. Сылӧн ыдждаыс: кузьтаыс — 17 метра; джудждаыс — 14 метра.
Пасйӧдъяс
- ↑ https://web.archive.org/web/20160304030748/http://komi.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/komi/resources/2d66df004e30e856b59eff3bf8d20d64/2.3.+Численность+населения+городских+округов,+муниципальных+районов,+поселений+и+населенных+пунктов.doc
- ↑ Афанасьев А. П. Топонимия Республики Коми: Словарь-справочник. — Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1996.
- ↑ Туркин А.И. Топонимический словарь Коми АССР. Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1986. (рус.). Коми кывтӧдӧм. Шыӧдчан кадпас: 22 сора тӧлысь 2025.
- ↑ Смирнов В. Юр-Шор // Республика Коми. Энциклопедия. Том III. — Сыктывкар: Коми книжное издательство, 2000. — С. 345.
- ↑ Корректировка генерального плана муниципального образования городского округа «Воркута» Республика Коми // Федеральная государственная информационная система территориального планирования. — 2019.
- ↑ Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (рус.) (15 сора тӧлысь 2025).
- ↑ http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&docid=10715289081460.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городских округов, муниципальных районов, поселений и населённых пунктов.
| Вӧркута муниципальнӧй кытшса овмӧдчанінъяс | ||
|---|---|---|
|  | |
