Гайзер Вячеслав Михайлович

Босьтӧма Рувикиысь
Вячеслав Михайлович Гайзер
Vyacheslav Gayzer, September 2010.jpeg
Флаг
Коми Республикаса Юралысь
Флаг
2010.01.15 — 2015.09.30
(мноп 2014.01.14-09.19)
Президент Дмитрий Медведев
Владимир Путин
Водзвывса уджалысь Владимир Торлопов
Удж водзӧ нуӧдысь Сергей Гапликов
Флаг
Коми Республикаса веськӧдлан котырса председательӧс вежысь — сьӧм овмӧс министр
Флаг
2003.07.22 — 2010.01.15
Водзвывса уджалысь Александр Захаров
Удж водзӧ нуӧдысь Виталий Стаханов
Чужис 1966-ӧд вося ӧшым тӧлысь 28-ӧд лун(1966-12-28) (59 арӧс)
Ютыр Единая Россия (исключитӧма)
Велӧдчӧм
Уджсикас инженер-системотехник
Наградаяс
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Гайзер Вячеслав Михайлович (1966-ӧд вося ӧшым тӧлысь 28-ӧд лун, Инта, Коми АССР) — россияса канморт, Коми Республикаса Юралысь (2010—2015).

2015 вося кӧч тӧлысьӧдз пырис «Единая Россия» ютырлӧн Медвылыс Сӧветӧ[1]. 2015 вося кӧч тӧлысь 19-ӧд лунӧ сійӧс мыждісны уголовнӧй котыр котыртӧмысь[2] да арестуйтісны, та бӧрын Россияса президент Владимир Путин вештіс сійӧс удж вывсьыс эскӧм воштӧм вӧсна[3].

2019 вося лӧддза-номъя тӧлысь 10-ӧд лунӧ ёрд мыждӧма Гайзерӧс чорыд режима колонияын 11 во кежлӧ дзескыдінӧ да штрапуйтӧма 160 миллион шайт вылӧ[4][5].

Олантуй

• Чужис 1966 вося ӧшым тӧлысь 28-ӧд лунӧ Коми АССР-са Инта карын. Батьыс Михаил Иосифович — ыстӧм немеч, «Интинская» горно-обогатительнӧй шахтаын нэм чӧжыс уджалӧма; мамыс Нина Николаевна — коми (Луздор районысь), велӧдӧма химия да биология Интаса 6 №-а школаын. Асьсӧ кылӧ коми мортӧн.
• 1985—1987 воясӧ Гайзер служитіс сынӧдсянь доръян войскаясын.
• 1991 — помаліс Экономика да статистика кузя Москваса институт, специальносьтыс — «Веськӧдлӧмын автоматизируйтӧм системаяс».
• 1999 — помалiс Экономика, статистика да информатика канму университет (Москва), специальносьтыс — «Сьӧм да кредит».

Карьера

• 1991 — регион нимсянь сёрнитчанiнъясын (представительствоясын) секторса эксперт, наука да техникалысь прогресс сьӧммӧдан, водзӧскорсян (коммерческӧй) «Менатеп» нима пайпасвывса (акционернӧй) банклӧн Сыктывкар филиалса веськӧдлысьӧс вежысь.
• 1993 — асторъя (частнӧй) вкладъяс юкӧнса начальник, «Комибанк» водзӧскорсян пайпасвывса банкын вице-президент.
• 1996 — веськӧдлысьӧс вежысь, «Коми социальнӧй банк» нима водзӧскорсян банклӧн юраланiнса (правлениеса) веськӧдлысь.
• 2002 — Коми Республикалӧн сьӧм овмӧсса министрӧс медводдза вежысь.
• 2003 вося сора тӧлысь 22-ӧд лунсянь — Коми Республикаса Юралысьлӧн Индӧдӧн индӧма Коми Республикалӧн сьӧм овмӧсса министрӧн.
• 2004 вося ода-кора тӧлысь 27-ӧд лунсянь — Коми Республикаса Юралысьлӧн Индӧдӧн пуктӧма Коми Республикаса Юралысьӧс вежысь-Коми Республикалӧн сьӧм овмӧсса министр чинӧ.
• 2009 вося ода-кора тӧлысь 20-ӧд лунсянь — Коми Республикаса Юралысьлӧн тшӧктӧмӧн индӧма Коми Республикаса Юралысьӧс Медводдза вежысь-Коми Республикалӧн сьӧм овмӧсса министр чинӧ.
• 2010 вося тӧвшӧр тӧлысь 6-ӧд лунӧ — Россия Федерацияса Президент Дмитрий Медведев сетiс видлавны Коми Республикаса Каналан Сӧветлы В. М. Гайзерлысь кандидатурасӧ сылы Коми Республикаса Юралысьлысь уджмогъяс сетӧм могысь.
• 2010 вося тӧвшӧр тӧлысь 15-ӧд лунӧ — Коми Республикаса Каналан Сӧвет вынсьӧдiс сійӧс Коми Республикаса Юралысь чинӧ.
• 2014 вося тӧвшӧр тӧлысь 14-ӧд лунсянь — Россия Федерацияса Президент Владимир Путинлӧн индӧдӧн В. М. Гайзерӧс пуктӧма Коми Республикаса Юралысьлысь удж вӧчысьӧн[6].
• 2014 вося кӧч тӧлысь 14-ӧд лунӧ — бӧрйӧма Коми Республикаса Юралысьӧн. Сы вӧсна сетісны гӧлӧссӧ 78,97 % морт, кодъяс волісны бӧрйысьӧмъяс вылӧ.
• 2015 вося кӧч тӧлысь 19-ӧд лунӧ — Москваын ФСБ да Россияса следственнӧй комитет кутіс Коми Республикаса Юралысь Вячеслав Гайзерӧс, кодӧс мыждісны преступнӧй котыр лӧсьӧдӧмын да мошенничествоын. Сыкӧд ӧттшӧтш мыждісны нӧшта на 18 мортӧс: сылысь вежысь Алексей Леонидович Черновӧс, Коми Республикаса Каналан Сӧветӧн веськӧдлысь Игорь Владимирович Ковзельӧс, ас вылӧ уджалысьяс Александр Зарубинӧс да Валерий Веселовӧс, Россияса Федерация Сӧветӧ вӧвлӧм пырысь Евгений Самойловӧс да мукӧдӧс. Мӧд лунас сійӧс да нӧшта 14 мортӧс арестуйтісны кык тӧлысь вылӧ.
• 2015 вося кӧч тӧлысь 30-ӧд лунӧ — Россия Федерацияса Президент Владимир Путинлӧн индӧдӧн В. М. Гайзер вештӧма Коми Республикаса Юралысьысь («Россия Федерацияса Президентлысь эскӧмсӧ воштӧмкӧд йитӧдын»)[3].

«Гайзерлӧн делӧ»

2015 вося кӧч тӧлысь 18-ӧд лунӧ Россияса Следственнӧй комитетлӧн торъя тӧдчана делӧяс туялан управление паніс Гайзер да нӧшта 18 морт вылӧ РФ-са УК-лӧн 210 (уголовнӧй котыр) да 159 (мошенничество) статьяяс серти уголовнӧй делӧ[7]. Следовательяс шуисны, мый регионын уна во нин уджалӧ мыж вӧчысь котыр, кытчӧ пырӧны власьтысь уна морт; тайӧ йӧзыс пуктӧмаӧсь бюджетса сьӧм перспективнӧй предприятиеясӧ, кодъясӧс сэсся вузалӧмаӧсь аффилируйтӧм фирмаяслы, а сьӧмсӧ вуджӧдӧмаӧсь офшоръясӧ. Делӧ серти фигурантъясӧн лоисны регионса юралысь, а сідзжӧ сійӧс вежысь Алексей Чернов, Коми Республикаса Каналан Сӧветса спикер Игорь Ковзель да мукӧд чина йӧз[8], а 2016 вося арын на дорӧ содтысис сенатор Торлопов.

2015 вося кӧч толысь 19-ӧд лунӧ Гайзерӧс кутісны да вайӧдісны Москваӧ[9][10][11]. Шобсигӧн сылӧн личнӧй кабинетысь вӧлі аддзӧма Кипр да Сейшел діяс вылын офшор компанияяс вылӧ документъяс, ыджыд сьӧм, часіяс миллион гӧгӧр доллар дон да Bombardier да Hawker самолётъяс ньӧбӧм кузя проектъяс[12]. Мӧд луннас сійӧс арестуйтісны вӧльгым тӧлысь 18-ӧд лунӧдз[13]. РФ-са СК-ӧс официальнӧя петкӧдлысь Владимир Маркин сёрнитіс Гайзерлы да мукӧд мыждӧмаяслы инкриминируйтӧм мыжъяслӧн «войтыркостса сям» йылысь. Ёрдысь Гайзерӧс вайӧдісны «Лефортово» СИЗО-ӧ[14]. Гайзерлӧн адвокат висьталіс, мый сылӧн подзащитнӧйыс абу пырӧдчӧма офшор схемаясӧ, а часіыс, сылӧн кывъяс серти, «сулалӧ кӧпейка»[15].

2015 вося вӧльгым тӧлысь 16-ӧд лунӧ Москваса Басманнӧй ёрд нюжӧдіс Гайзерлысь арестсӧ рака тӧлысь шӧрӧдз[13]. Водзӧ вылӧ тайӧ кадсӧ нюжӧдлісны нӧшта некымынысь, приговор сетчӧдз[16][17]. Гайзер да сылӧн адвокатъясыс шыӧдчисны протестӧн. Найӧ шуисны, мый следствие сетӧ ёрдлы абу збыль юӧр Гайзерлӧн иностраннӧй активъяс йылысь, сылӧн «озырлунъяс йылысь»[18] да сы йылысь, мый суйӧр сайын олӧ сылӧн нылыс; дорйысьлӧн кывъяс серти, следовательяс эз вайӧдны некутшӧм выль доказательство подсудимӧйлӧн мыж серти, да видзлісны террористкӧд ӧти камераын[19][20][21]. Но ёрд сӧгласитчис следовательлӧн шуӧмкӧд, мый вӧля вылын республикаса вӧвлӧм юралысь вермас падмӧдны следствие. «Сылӧн эм позянлун лоббируйтны свидетельяслы паныд вӧчӧм решениеяс, ыджыд административнӧй ресурс, тӧдса ӧткымын ыджыд чина йӧзкӧд, тшӧтш и право видзан органъясса уджалысьяс пӧвстын да сьӧм овмӧс юкӧнын», — шуӧма арест нюжӧдӧм йылысь следователь ӧти ходатайствоын[22].

Нюжалісны и следствиелӧн срӧкъясыс[23]. 2016 вося рака тӧлысь 25-ӧд лунӧ Владимир Маркин юӧртіс, мый Гайзер ӧтказывайтчӧ отсавны следствиелы да оз висьтась, а делӧ серти мунысь мукӧд дас фигурантыс висьтасьӧны подробнӧя. Сійӧ сідзжӧ пасйис, мый сідз шусяна преступнӧй группалӧн уджысь ущербыс лоӧма 1 миллиард шайтысь абу этшаджык. Шобсигӧн группаса участникъяслысь вӧлі аддзӧма 150 часі, кодъяслӧн доныс 30 сюрс долларысь 1 миллионӧдз, вӧлі аддзӧма офшорын участвуйтысь юридическӧй кывкутысьяслысь 50 печать, арестуйтӧма банкса тшӧтъяс, мырддьӧма 500 миллион шайт сьӧм[23]. 2017 вося тӧвшӧр тӧлысь 27-ӧд лунӧ СК юӧртіс, мый Вячеслав Гайзерӧн, Владимир Торлоповӧн, Александр Зарубинӧн, Алексей Черновӧн да Валерий Веселовӧн юрнуӧдӧм улын ОПГ-лӧн уджысь ущербыс лоис 3,5 миллиард шайт[24].

СМИ-ын петавлісны юӧръяс сы йылысь, мый Гайзерӧс вермасны мыжавны чина уджмогъясӧн лёк ногӧн вӧдитчӧмысь Сыктывкар шӧрын стрӧитчӧм улӧ му участок сетӧм вӧсна[25]. Республикаса вӧвлӧм юралысьӧс подозревайтісны и Сыктывкарса мэрлы взятка сетӧмын, но тайӧ уголовнӧй делӧсӧ тупкисны 2017 вося урасьӧм тӧлысь 2-ӧд лунӧ[26].

Ёрд заводитчис 2017 во помын. Ёрд дырйиыс прокуратура да свидетельяс сёрнитісны Гайзерлы да сылӧн подчинённӧйяслы уна миллион шайта мынтӧмъяс йылысь, взяткаяс, дона козинъяс, СМИ вылӧ оланпас торкалӧмӧн личкӧм да уна мукӧд мыж вӧчӧм йылысь. Гайзер ассьыс мыжысь соссис, шуис, мый сійӧс суклялӧны. Сійӧ висьталіс, мый 2014 вося бӧрйысьӧмъяссӧ лыддис аслыс бӧръяӧн да лӧсьӧдчис сетны республикаын власьтсӧ аслас преемниклы. Прокурор корис Гайзерлы 21 во дзескыдінӧ пуксьӧдӧм[27]. Но ёрд правдайтіс процессын став фигурантсӧ, тшӧтш и Гайзерӧс, преступнӧй сообщество котыртӧм йылысь статья серти; взяткаяс босьтӧмысь, пӧръясьӧмысь да преступнӧй чӧжӧс легализуйтӧмысь мыждӧмъяскӧд сійӧ сӧгласитчис. 2019 вося лӧддза-номъя тӧлысь 10-ӧд лунӧ Москваса Замоскворецкӧй ёрд мыждӧма Гайзерӧс 11 во кежлӧ стрӧг режима колонияӧ да 160 миллион шайт штрап вылӧ[28]. Тайӧ приговорыс вӧлі обжалуйтӧма и дорйысьӧн (сійӧ требуйтіс став пунктъяс серти правдайтӧм), и обвинениеӧн (кыдзи вывті небыдӧн)[29]. Но Мосгорсуд вынсьӧдіс медводдза инстанциялысь помшуӧмсӧ[30].

2020 вося рака тӧлысьын «Коми Республика сӧвмӧдан корпорация» сетіс Гайзерлы да мукӧд мыждӧмаяслы ущерб вештӧм йылысь иск; исклӧн ыдждаыс абу тӧдса, но водзті сёрниыс муніс 64 миллион шайт ущерб йылысь. «Зеленечса» чипан видзан фабрика вылӧ инӧдсӧ 2020 вося лӧддза-номъя тӧлысьын дзикӧдз бергӧдісны воддза кӧзяиныслы — регионлы. 2025 вося моз тӧлысь 7-ӧд лунӧ ёрд ӧткажитіс Вячеслав Гайзерлы да сылӧн вӧвлӧм гӧтырыслы, Наталья Гайзерлы, кольны ас киын Москваын патера, кӧні Гайзер кӧсйис овны мездӧм бӧрас[31].

Гайзер пукалӧ Твер обласьтса 6 №-а колонияын, Ржев карын. 2020 во заводитчигӧн юӧртлісны, мый сійӧс нӧйтӧмаӧсь, но регионса ОНК-ӧн веськӧдлысь (Общественнӧй наблюдательнӧй комиссияӧн веськӧдлысь) тайӧс абу эскӧдӧма. Сылӧн кывъяс серти, Коми Республикаса вӧвлӧм юралысь дӧвӧлен видзан условиеясӧн.

2025 воын сійӧ шыӧдчӧма коймӧдысь, медым кольӧм сроксӧ вежны мырдӧна уджӧн, но Бежецкӧй районкостса ёрд ӧткажитӧма могмӧдны сійӧс[32].

Дзоньвидзалун

Регыд мысти Гайзерӧс арестуйтӧм бӧрын лои тӧдса сылӧн уна сикас висьӧм йылысь. Кыдзи висьталіс ачыс Вячеслав Гайзер, сылӧн висьӧ синмыс да ӧдӧны суставъяс. Сідзжӧ сылӧн эрдӧдӧма панкреатит, щитовиднӧй йиткыр висьӧм да мылӧд висьӧм[33].

2019 вося вӧльгым тӧлысь 25-ӧд лунӧ Вячеслав Гайзерӧс критическӧй состояниеын госпитализируйтісны «Лефортово» СИЗО-ысь сьӧлӧмын чорыд приступӧн[34]. Вӧвлӧм губернаторлысь дзоньвидзалунсӧ удайтчис бурмӧдны сутки чӧжӧн[35].

Семья

• Вӧвлӧм гӧтырыс — Наталья Гайзер, уджаліс Коми Республикаын Госнаркоконтрольлӧн юкӧдулын. 2025 вося моз тӧлысьын ёрд ӧткажитіс Вячеславлы да Наталья Гайзерлы кольны налы Москваса патерасӧ.
• Яна нылыс чужлӧма 1992 вося лӧддза-номъя тӧлысь 22-ӧд лунӧ, 2009 воын зарни медальӧн помалӧма Сыктывкарын йӧзкостса дипломатия лицей, 2011 вося лыдпасъяс серти велӧдчӧма Москваын Россияса канму гуманитарнӧй университетын веськӧдлан факультетын. 2014 вося кӧч тӧлысь 25-ӧд лунсянь велӧдчис аспирантураын Сурреяса университетын.
• Дмитрий пи чужис 1994 вося урасьӧм тӧлысь 5-ӧд лунӧ, велӧдчис Сыктывкарса 14 №-а шӧр школаын.
• Ичӧтджык вокыс — Сергей Михайлович Гайзер, «Коми шоныд компания» ВАК-ын вузасян юкӧнса начальник, Коми Республикаын Webmoney компанияӧс петкӧдлысь.
• Дядь (мамлӧн вок) — Оботуров Юрий Николаевич (чужлӧма 1937 воын), Сыктывкарса канму университетын социально-культурнӧй сервисӧн да туризмӧн веськӧдлан кафедраса доцент, Занулльӧса администрацияӧн вӧвлӧм веськӧдлысь[36], Коми Республикаса Почёта гражданин (2025).

Наградаяс

Россияса ведомствояслӧн наградаяс

• Физическӧй культура да спорт сӧвмӧдӧмӧ пай пуктӧмысь (2013, йирым тӧлысь 30-ӧд лун)

Коми Республикаса наградаяс

• Коми Республикаса Почёт грамота (2008).
• «Коми Республика водзын заслугаясысь» пас (2006).

Роч православнӧй вичколӧн наградаяс

• Вежа благовернӧй князь Даниил Московскӧйлӧн III тшупӧда орден (2010).

Пасйӧдъяс

  1. ↑ Глава Коми перестанет быть единороссом из-за уголовного дела. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 1 йирым тӧлысь 2015.
  2. ↑ Главу Республики Коми объявили руководителем преступной группы (рус.). РБК (19 кӧч тӧлысь 2015). Шыӧдчан кадпас: 12 моз тӧлысь 2025.
  3. ↑ 1 2 Путин назначил нового главу Коми. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 2 йирым тӧлысь 2015.
  4. ↑ ТАСС, 10 июня 2019. Суд приговорил экс-главу Республики Коми к 11 годам колонии. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 12 лӧддза-номъя тӧлысь 2019.
  5. ↑ Экс-главу Коми Гайзера приговорили к 11 годам колонии (рус.). РБК (10 лӧддза-номъя тӧлысь 2019).
  6. ↑ Вячеслав Гайзер назначен временно исполняющим обязанности главы Коми (рус.). Комиинформ (14 тӧвшӧр тӧлысь 2014). Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  7. ↑ В. И. Маркин. Пресечена деятельность преступного сообщества, возглавляемого главой Республики Коми. Следственный Комитет Российской Федерации (19 кӧч тӧлысь 2015). Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 23 кӧч тӧлысь 2015.
  8. ↑ ОПС республиканского значения. Руководство Коми арестовано как преступное сообщество, Коммерсант (20 кӧч тӧлысь 2015). Архивируйтӧма 27 лӧддза-номъя тӧлысь 2020 вося. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  9. ↑ «Главу Коми Гайзера задержали по подозрению в тяжких преступлениях». Lenta.ru (19 кӧч тӧлысь 2015). Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 20 кӧч тӧлысь 2015.
  10. ↑ Глава Коми Гайзер задержан и будет этапирован в Москву Архивса копия 4 рака тӧлысь 2016 Wayback Machine ресурсын
  11. ↑ Глава Коми Вячеслав Гайзер задержан в Москве Архивса копия 26 кӧч тӧлысь 2015 Wayback Machine ресурсын — Новости@Mail.ru, 19 сентября 2015
  12. ↑ При обыске в кабинете главы Коми нашли документы на офшорные компании Архивса копия 9 урасьӧм тӧлысь 2016 Wayback Machine ресурсын — Новости@Mail.ru, 19 сентября 2015
  13. ↑ 1 2 Арест экс-главы Коми продлен до 19 марта (рус.). ТАСС (16.11. 2015). Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  14. ↑ Глава Коми арестован по обвинению в организации преступного сообщества и мошенничестве Архивса копия 26 кӧч тӧлысь 2015 Wayback Machine ресурсын — Новости@Mail.ru, 20 сентября 2015
  15. ↑ Адвокат: у Гайзера нет офшоров, а часы стоят копейки Архивса копия 25 кӧч тӧлысь 2015 Wayback Machine ресурсын — Новости@Mail.ru, 20 сентября 2015
  16. ↑ Суд продлил арест экс-главе Коми Вячеславу Гайзеру. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 15 рака тӧлысь 2016.
  17. ↑ Мосгорсуд оставил Вячеслава Гайзера под стражей до 19 марта. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 15 ода-кора тӧлысь 2021.
  18. ↑ Вячеслав Гайзер: «Где эти пресловутые богатства? Как можно 15 месяцев утверждать очевидную ложь?» Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 15 сора тӧлысь 2018.
  19. ↑ Суд продлил арест экс-главе Коми Гайзеру по делу о преступном сообществе. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 16 лӧддза-номъя тӧлысь 2016.
  20. ↑ Бывший глава Коми Гайзер просит суд освободить его из СИЗО. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 7 сора тӧлысь 2016.
  21. ↑ Адвокат Гайзера: экс-глава Коми сидит в СИЗО вместе с обвиняемыми в терроризме. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 18 лӧддза-номъя тӧлысь 2016.
  22. ↑ Адвокаты экс-главы Коми Гайзера: «Следствие так и не нашло доказательств его вины» (рус.). progoroduhta.ru (9 вӧльгым тӧлысь 2016). Шыӧдчан кадпас: 12 моз тӧлысь 2025.
  23. ↑ 1 2 Следствие по «делу Гайзера» продлено до июля (рус.). БНКоми (18 тӧвшӧр тӧлысь 2017). Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  24. ↑ СК: следствие по делу бывшего главы Коми Гайзера завершено, ущерб составил 3,5 млрд рублей. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 27 косму тӧлысь 2022.
  25. ↑ «Ъ»: экс-главе Коми Гайзеру грозит ещё одно уголовное дело. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 6 лӧддза-номъя тӧлысь 2016.
  26. ↑ Уголовное преследование экс-главы Коми Гайзера за дачу взятки прекращено. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 2 рака тӧлысь 2021.
  27. ↑ Темное дело Гайзера. За что экс-глава Коми получил 11 лет тюрьмы, РИА Новости (10 лӧддза-номъя тӧлысь 2019). Архивируйтӧма 29 лӧддза-номъя тӧлысь 2020 вося. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  28. ↑ Бывший глава Коми приговорен к 11 годам тюрьмы / vesti.ru, 10 июня 2019. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 10 лӧддза-номъя тӧлысь 2019.
  29. ↑ Прокуратура обжаловала приговор экс-главе Коми Гайзеру, РБК (21 лӧддза-номъя тӧлысь 2019). Архивируйтӧма 2 сора тӧлысь 2020 вося. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  30. ↑ Мосгорсуд признал законным приговор экс-главе Коми Гайзеру, РБК (18 йирым тӧлысь 2019). Архивируйтӧма 2 сора тӧлысь 2020 вося. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  31. ↑ Экс-глава Коми Вячеслав Гайзер не смог отстоять квартиру в Москве (рус.). БНКоми (7 моз тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
  32. ↑ Вячеславу Гайзеру отказали в замене наказания из-за долга (рус.). БНКоми (24 кӧч тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 3 йирым тӧлысь 2025.
  33. ↑ Гайзер. История «успеха»: путь от чиновника до заключенного (рус.). progorod11.ru (1 урасьӧм тӧлысь 2016). Шыӧдчан кадпас: 12 моз тӧлысь 2025.
  34. ↑ Вячеслав Гайзер попал в реанимацию. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 27 вӧльгым тӧлысь 2019.
  35. ↑ В ОНК Москвы подтвердили госпитализацию экс-главы Коми Гайзера. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 6 урасьӧм тӧлысь 2020.
  36. ↑ Сивкова А. Уникум из Занулья (рус.). Республика. Шыӧдчан кадпас: 7 моз тӧлысь 2025.
Босьтӧма "https://kv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Гайзер_Вячеслав_Михайлович&oldid=402016"-ысь