Діасёръя (Кулӧмдін район)

Босьтӧма Рувикиысь
Посёлок
Діасёръя
Діасёръя.jpg
62°22′43″ с. ш. 53°46′59″ в. д.GЯO
Страна  Россия
РФ-са субъект Коми Республика
Муниципальнӧй район Кулӧмдін
Сикт овмӧдчӧмин Діасёръя
Медводдзаысь пасйӧма 1952
Час кытш UTC+3:00
Йӧз
Олысь лыд
Официал кыв коми, роч
Лыдпаса идентификаторъяс
Пошта индекс 168091
ОКАТО код 87248823001
ОКТМО код 87648423101
Петкӧдлыны/сайӧдны картаяс
Діасёръя на карте
Діасёръя
Діасёръя
Чилимдін районУскар кар кытшИнта кар кытшВӧркута кар кытшПечӧра районИзьва районУдора районЕмдін районСыктывдін районСыктыв районЛуздор районКойгорт районКӧрткерӧс районКулӧмдін районМылдін районВуктыл кар кытшСосногорск районУква кар кытшКняжпогост районЯран асвеськӧдлан кытшЯмал-Яран асвеськӧдлан кытшХанты-Вӧгул асвеськӧдлан кытш — ЮграПерым крайСвердловск обласьтАрхангельск обласьтКиров обласьтКострома обласьтВӧлӧгда обласьтДіасёръя на карте
Описание изображения
Діасёръя
Діасёръя

Діасёръя (рочӧн Диасёръя) — Коми Республикаса посёлок, Кулӧмдін районысь Діасёръя сикт овмӧдчӧминса шӧрсикт.

Ним артмӧм

Нимыс артмӧм сертиыс ӧти стӧч видзӧдлас абу. Вермас лоны, мый нимыс кык коми кывйысь: діа «діяса» да сёръя «вомӧна брус, тас», но йитны тайӧ вежӧртасъяссӧ ӧти кывйын сьӧкыд. Вермас лоны, Діасёръя артмӧма «дін сёръя» тэчасысь «кольтаяс косьтӧм вылӧ рынышын потшъясысь джоджын вольсалӧм», мый тырвыйӧ вермас лоны топоним бӧрйӧм вылӧ подулӧн. Обычно рынышъясын вӧдитчӧны кык настилӧн, вылысса да улыссаӧн либӧ сӧмын вылыссаӧн. Но, тӧдӧмысь, посёлоклӧн нимыс йитчӧма Діасёръя гидронимкӧд «ю (шор) діясӧн да потшъясысь вӧчӧм вольсалӧмъясӧн»[2].

География

Діасёръя посёлок меститчӧ Вöль юлӧн веськыд берегын. Кулӧмдін юрсиктсянь Діасёръяӧдз 80 км.

История

Война бӧрын районын котыртчисны выль леспромхозъяс, на пиысь ӧти — Помӧсдінса леспромхоз. Буретш сылӧн пансьӧмыс и лои Діасёръя посёлок артмӧмлы подулӧн. Тӧдчана документӧн, мый водзвыв индіс посёлоклысь чужӧмсӧ, лои «Комилес» трест серти 1949 вося моз тӧлысь 31-ӧд лунся 161 №-а тшӧктӧд. Сійӧ индіс котыртны Помӧсдінса леспромхоз. Тайӧ предприятиелӧн ӧти юкӧдув — Вӧльса лесопункт — уджаліс нин да пырис Немдінса леспромхозӧ. Но тайӧ лесопунктса уджалысьясыс олісны Вӧль ю пӧлӧн разнӧй местаясын — Ниакостын, Красноярын, Чукля-костын. Ӧнія посёлок местаын вӧлі жӧ некымын барак, но важ олысьяслӧн кывъяс серти, посёлок гӧгӧрын вӧрсӧ эз пӧрӧдны.

Посёлок чужис 40-ӧд вояс помын — 50-ӧд вояс заводитчигӧн, Вӧль ю вомсянь 45 километр сайын сылӧн веськыд берегын, ыджыд, ёна нюрсялӧм гӧптын[3]. 1952 воын тані вӧлі 10 олысь. 1956 воын сійӧс пасйӧма вӧр лэдзысьяслӧн посёлокӧн. 1970 воын тані оліс 852 морт, 1989 воын — 751 морт, на пиысь 70 % коми; 1990 воын — 738 морт, 1992 воын — 684 морт; 1995 во заводитчигӧн — 641 морт[4].

Йӧз

Олысь лыд
198920022010[5]2021[6]
751508426406
100
200
300
400
500
600
700
800
1989
2002
2010
2021

В 2002 воын 78 % — коми[7].

Нималана йӧз

Шатохин Дмитрий Александрович — Россияса канморт, Коми Республикаса олӧмӧ пӧртысь канму власьт органсянь Россия Федерация Сӧветӧ пырысь (2016 восянь 2020 вося кӧч тӧлысьӧдз).

Инфраструктура

Посёлокын эм:[8]

  • Сикт овмӧдчӧминса администрация;
  • Челядьӧс видзанін;
  • Школа;
  • Медпункт;
  • Клуб;
  • Кык магазин;
  • Котельнӧй.

Ӧтуввез

«Діасёръя» сикт овмӧдчӧминлӧн официальнӧй сайт: https://diasrya-r11.gosweb.gosuslugi.ru/[9].

Ӧшмӧсъяс

  • Жеребцов И. Л. Где ты живешь: Населенные пункты Республики Коми. Историко-демографический справочник. — Сыктывкар, 2000.
  • Республика Коми: Административно-территориальное деление на 1 августа 1992 г. Издание пятое. — Сыктывкар, 1992.
  • Республика Коми: Энциклопедия. — Сыктывкар, 19972000. — Т. 1—3.
  • Административно-территориальное и муниципальное устройство Республики Коми (на 1 августа 2006 г.). Издание шестое, официальное / ГУ «ТФИ РК». — Сыктывкар, 2006. — 278 с.
  • Игнатов М. К. Взгляд сквозь годы. — Сыктывкар: Коми небӧг лэдзанін, 1998. — 224 с.
  • Игнатов М. К. Усть-Куломский район: помни прошлое, зная настоящее, делай будущее (1620—2008). — Сыктывкар, 2009. — 366 с.
  • Усть-Куломский район в годы Великой Отечественной войны. Труженики тыла / Сост. Игнатов М. К. — Сыктывкар: ООО «Коми республиканская типография», 2015. — 264 с.

Ыстӧдъяс

  1. https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx
  2. Афанасьев А.П. Топонимия Республики Коми. Словарь-справочник. Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1996. Шыӧдчан кадпас: 13 косму тӧлысь 2025.
  3. https://diasrya-r11.gosweb.gosuslugi.ru/o-munitsipalnom-obrazovanii/istoriya/
  4. Диасёръя (Дiасеръя). history.syktnet.ru. Шыӧдчан кадпас: 16 сора тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 16 сора тӧлысь 2021.
  5. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городских округов, муниципальных районов, поселений и населённых пунктов.
  6. https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx.
  7. Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России» (рус.). Шыӧдчан кадпас: 16 сора тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 16 вӧльгым тӧлысь 2017.
  8. Сельское поселение “Диасеръя” (рус.). Администрация муниципального района «Усть-Куломский» (2021). Шыӧдчан кадпас: 16 сора тӧлысь 2021. Архивируйтӧма 16 сора тӧлысь 2021.
  9. [1]
Діасёръя сиктувса оланінъяс Coat of arms of the Komi Republic Flag of the Komi Republic
Ӧнія оланінъяс:

Діасёръя  • Югыдтыдор •