Мужичӧйяслӧн войтыркостса лун

Босьтӧма Рувикиысь
Мужичӧйяслӧн войтыркостса лун символ

Мужичӧйяслӧн войтыркостса лун (рочӧн Международный мужской день, англичан International Men's Day, IMD) — быд вося войтыркостса гаж, пасйӧны вӧльгым тӧлысь 19-ӧд лунӧ. Медводдзаысь сійӧс пасйисны 1999 воын Тринидад да Тобагоын. Бӧрынджык тайӧ гажсӧ кутісны пасйыны Австралияын, Карибскӧй бассейнса странаясын, Войвыв Америкаын, Матысса Асыввылын, Европаын да ООН-ын[1][2].

Мужичӧйяслысь войтыркостса лун лӧсьӧдӧм могъяс — кыскыны внимание мужичӧйясӧс гендернӧя дискриминируйтӧм да гендернӧй неравенство мытшӧд вылӧ. Гажсӧ котыртысьяс тӧдчӧдӧны быд арлыда зонпоснилысь да мужичӧйяслысь дзоньвидзалун видзӧм[2][3][4][5], и пасйӧны мужичӧйяслысь семья вылӧ да челядьӧс быдтӧм вылӧ бур тӧдчӧмсӧ[3][6][7]. ЮНЕСКО нимсянь сёрнитігӧн Ингеборг Брейнес, Женеваын ЮНЕСКО бюроысь йӧзкӧд йитӧдъяс кузя директор, а сідзжӧ «Нывбабаяс да гендернӧй неравенство» уджтасӧн вӧвлӧм веськӧдлысь, пасйис: «Тайӧ зэв бур мӧвп, мый отсалас бурмӧдны гендернӧй баланс». Сідзжӧ сійӧ содтіс, мый ЮНЕСКО кутӧ лача ӧтув уджавны Мужичӧйяслысь войтыркостса лун котыртысьяскӧд[1][2].

Ӧні тайӧ гажсӧ пасйӧны мирса 59 странаын, тшӧтш Беларусьын[8], Россияын[8], Украинаын[8], Ыджыд Британияын, Канадаын, Данияын, Норвегияын, Францияын, Италияын, Ирландияын, Австралияын, Индияын, Китайын, Тринидад да Тобагоын, Ямайкаын, Румынияын, ЮАР-ын, Танзанияын, Зимбабвеын, Ботсванаын, Сейшел діяс вылын, Бурундиын, Мэн ді вылын, Австрияын, Босния да Герцеговинаын, Пакистанын, Кубаын, Антигуа да Барбудаын, Сент-Китс да Невисын, Сент-Люсияын, Гренадаын и Кайман діяс вылын, Венгрияын, Ганаын, Сингапурын, Мальтаын, Израильын и мукӧд странаын.

История

Мужичӧйяслӧн войтыркостса лун символ

Медводдзаысь пасйӧмаӧсь мужичӧйяслысь войтыркостса лунсӧ 1960-ӧд воясӧ, кор петісны юӧръяс сы йылысь, мый уна йӧз «корӧны пасйыны мужичӧйяслысь войтыркостса лунсӧ урасьӧм тӧлысь 23-ӧд лунӧ рака тӧлысь 8-ӧд лунӧ пасйӧм аньяслысь войтыркостса лунсӧ моз жӧ». 1990-ӧд вояс заводитчигӧн АӦШ-ын организацияяс нуӧдісны урасьӧм тӧлысьын неыджыд мероприятиеяс профессор Томас Оастерлӧн водзмӧстчӧмӧн, коді веськӧдліс Миссури-Канзас карса университетын мужичӧйясӧс туялан шӧринӧн. Оастер отсаліс бура нуӧдны гажсӧ 1994 воын, но 1995 воын нин сылӧн зільӧмъясыс эз артмыны, и сійӧ эновтчис гаж нуӧдан планъясысь водзӧ вылӧ. Кор урасьӧм тӧлысь 23-ӧд лун празднуйтӧмысь ӧткажитчис и Австралия, дзик ӧти странаӧн, кӧні пасйисны гажсӧ, лои Мальта, кӧні, Мужичӧйяслӧн инӧдъяс вӧсна Мальтаса ассоциация отсӧгӧн, сійӧс быд во пасйылісны урасьӧм тӧлысьын 2009 воӧдз, кор гажсӧ вӧлі шуӧма вуджӧдны вӧльгым тӧлысь 19-ӧд лунӧ, медым пасйыны сійӧс мукӧд странаяскӧд ӧтлаын[9].

Мужичӧйяслысь войтыркостса лун нуӧдӧм ошкисны ООН, ЮНЕСКО да мукӧд страна[10][11][12][13].

Оз ков сорлавны сійӧс вӧльгым тӧлысьын медводдза субӧтаӧ пасъяна Мужичӧйяслӧн ставмирса лункӧд да Мужичӧйяслысь нервнӧй система дорйӧм кузя войтыркостса лункӧд, мый йирым тӧлысь 22-ӧд лунӧ неофициальнӧя пасйӧм йылысь юӧртлісны СМИ[14][15].

Видзӧдӧй тшӧтш

Пасйӧдъяс

  1. ↑ 1 2 UNESCO comes out in Support of International Men’s Day // The Trinidad Guardian. — 2001.
  2. ↑ 1 2 3 Интервью с доктором Джероме Тилуксингхом Архивируйтӧма 9 тӧвшӧр тӧлысь 2011 вося.
  3. ↑ 1 2 International Men’s Day — Do we care? // Пресс-релиз Men’s Health & Wellbeing Association (MHWA) ACT — 2004.
  4. ↑ Join in Celebrating International Men’s Day, by Harrack Balramsingh — письмо в редакцию Cayman Net News от 13 ноября 2001 года
  5. ↑ International Men’s Day Global Website: Trinidad and Tobago Архивируйтӧма 27 йирым тӧлысь 2010 вося. (записи доктора Тилуксингха о целях IMD)
  6. ↑ International Men’s Day on 19 of November to highlight plight of men, (2007) Outlook India Архивируйтӧма 17 рака тӧлысь 2008 вося.
  7. ↑ International Men’s Day Global Website Archive 2003—2006 Архивируйтӧма 9 тӧвшӧр тӧлысь 2011 вося., 2005-2006 Архивируйтӧма 10 вӧльгым тӧлысь 2010 вося.
  8. ↑ 1 2 3 Thompson, J. 'International Men’s Day: The Making of a Movement', Soul Books, 2010
  9. ↑ International Men’s Day: Мальта. Шыӧдчан кадпас: 6 ода-кора тӧлысь 2011. Архивируйтӧма оригинала 12 ода-кора тӧлысь 2011 года.
  10. ↑ Roger D. Ramcharitar. UWI student hosts seminar // The Trinidad Guardian. — 1999.
  11. ↑ Tomorrow is International Men's Day // Newsday. — 2000.
  12. ↑ International Men’s Day observed for the 4th consecutive year in TT // CBTT. — 2002.
  13. ↑ Addicts need treatment, not jail // The Trinidad Guardian. — 2007. (недоступная ссылка)
  14. ↑ Тая Найденко. Внимание, сегодня - международный день защиты мужской нервной системы (2018). Шыӧдчан кадпас: 28 йирым тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 28 йирым тӧлысь 2019.
  15. ↑ 22 октября — Международный день защиты мужской нервной системы от насильственных действий со стороны женщины (2019). Шыӧдчан кадпас: 28 йирым тӧлысь 2019. Архивируйтӧма 28 йирым тӧлысь 2019.

Ыстӧгъяс

Босьтӧма "https://kv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Мужичӧйяслӧн_войтыркостса_лун&oldid=479264"-ысь