Плесовский Фёдор Васильевич

Плесовский Фёдор Васильевич
Плесовский Фёдор Васильевич
Чужан лун	1920-ӧд вося йирым тӧлысь 1-ӧд лун
Чужанін	Кӧдж, Усть-Сысольск уезд, Войвыв Двина губерня[d], РСФСР;
Кулан лун	1988-ӧд вося рака тӧлысь 27-ӧд лун (67 арӧс)
Куланін	Сыктывкар, Коми Автономнӧй Сӧветскӧй Социалистическӧй Республика, РСФСР, Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз;
Страна	РСФСР; Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз;
Мыйся уджыс	фольклор чукӧртысь

Плесовский Фёдор Васильевич (1920-ӧд вося йирым тӧлысь 1-ӧд лун, Кӧдж, Войвыв Двина губерня^[d] — 1988-ӧд вося рака тӧлысь 27-ӧд лун, Сыктывкар, Коми Автономнӧй Сӧветскӧй Социалистическӧй Республика) — коми фольклор туялысь, филология наукаяс кандидат (1951).

Олантуй

Фёдор Плесовский чужӧма 1920-ӧд вося йирым тӧлысь 1-ӧд лунӧ Усть-Сысольск губернияысь Спаспоруб вӧлӧсьтса Кӧдж грездын (ӧні — Коми Республикаысь Луздор районын Спаспорубса Кӧдж грезд. 1934-ӧд воын помалӧма колхозса том войтырлысь школа, 1937-ӧд воын — Спаспорубса шӧр школа, 1941-ӧд воын — Коми канмуса педагогика институтса кыв да литература факультет. Уджыштӧма роч кыв да литература велӧдысьӧн Нювчимса шӧр школаын кык вежон^[1].

1941-ӧд вося кӧч тӧлысьын сійӧс босьтӧмаӧсь Гӧрд Армияӧ, велӧдчӧма Кардорын лыжнӧй запаснӧй полкын, а сэсся веськалӧма Волхов фронтӧ. Сьӧкыда ранитчӧм бӧрын бурдӧдчӧма Березникын. Сэсся мӧдӧдӧны 9 тӧлысь вылӧ велӧдчыны М. Ломоносов нима военнӧй фельдшеръяслӧн школаӧ. 1943-ӧд вося рака тӧлысьын бара ранитчӧ, пидзӧсӧдзыс воштӧ коксӧ. Бурдӧдчӧ Красноярск крайса Абакан карын 1944-ӧд вося урасьӧм тӧлысьӧдз.

Армияысь комиссуйтӧм бӧрын воӧ чужан грездас да уджалӧ колхозын счётоводӧн. Регыд мысти заводитӧ уджавны Абъячойын радио вылын редакторӧн, 1945-ӧд вося моз тӧлысьсянь — «Сталинец» районса газетын кывкутысь секретарӧн. Вӧлӧма «Вӧрлэдзысь» газетса собкорӧн.

1946-1950-ӧд воясӧ велӧдчӧма Ленинградын Роч литература Институтса аспирантураын «фольклористика» специальносьт серти. Научнӧй веськӧдлысьнас вӧлӧма ставмирса нималан мойд туялысь Пропп Владимир Яковлевич.

1951-ӧд воын Москваын дорйӧма «Сказки народа коми» тема серти филология наукаяс кандидат ним^[2].

1950—1952 воясӧ уджалӧма Коми небӧг лэдзанінын да Коми канмуса педагогика институтын.

1952-ӧд вося ода-кора тӧлысь 8-ӧд лунсянь уджалӧ СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалын. Вӧлӧма младшӧй научнӧй сотрудникӧн, аспирантураӧн веськӧдлысьӧн, старшӧй научнӧй сотрудникӧн (1956—1982)^[1].

1982-ӧд воын петӧма пенсия вылӧ. Кулӧма 1988-ӧд вося рака тӧлысь 27-ӧд лунӧ Сыктывкарын.

Туясян удж

Фёдор Плесовский уна во чӧж чукӧртӧма да туялӧма коми йӧзкостса мойдъяс, кӧлысьдырся обрядъяс да бӧрдӧдчанывъяс, шусьӧгъяс да нӧдкывъяс, коми овъяс артманног, иннимъяс, и с.в. Йӧзӧдӧма дас сайӧ небӧг: «Коми мойдъяс, сьыланкывъяс да пословицаяс» (1956); «Коми народные сказки» (1958), «Коми мойдъяс да сьыланкывъяс» (1963), «Коми мойдъяс» (1966), «Свадьба народа коми (обряды и причитания)» монография (1968), «Коми пословицы и поговорки» (1973), «Коми народные загадки» (1975), «Коми народные сказки» (1975), «Коми мойдъяс» (1976), «Коми фразеологизмъяс» (1980), «Коми литература история» монография (1980; соавтор), «Коми шусьӧгъяс да кывйӧзъяс» (1983), «Коми кывтэчасъяс» (1986), «Комиын овъяс» (1997)^[1].

Йӧзӧдтӧмӧн кольӧма «Социальные основы волшебной сказки» монографияыс^[1].

Вуджӧдлӧма Л. Толстойлысь да В. Пановалысь прозасӧ^[1].

Коми Республикаса Национальнӧй архивын да Коми наука шӧринса научнӧй архивын эмӧсь Ф. В. Плесовскийлӧн торъя фондъяс^[1].

Небӧгъяс

• Коми мойдъяс, сьыланкывъяс да пословицаяс / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1956. — 226 л.б.
• Коми народные сказки / Сост. Ф. В. Плесовский, Н. Белинович. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1958. — 158 с.
• Коми мойдъяс да сьыланкывъяс / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1963. 128 с.
• Коми мойдъяс / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1966. — 140 с.
• Плесовский Ф. В. Свадьба народа коми (обряды и причитания). — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1968. — 320 с.
• Коми пословицы и поговорки / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1973. — 216 с.
• Коми народные загадки / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1975. — 111 с.
• Коми народные сказки / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1975. — 143 с.
• Коми мойдъяс / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1976. — 136 с.
• Коми фразеологизмъяс / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1980. — 119 с.
• История коми литературы. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1980. (Соавторъяс — Микушев А. К., Рочев Ю. Г., Чисталёв П. И. да мукӧд)
• Коми шусьӧгъяс да кывйӧзъяс. 2-ое изд. / Сост. Ф. В. Плесовский. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1983. — 208 с.
• Коми кывтэчасяс / Сост. Ф. В. Плесовский.- Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1986. — 176 с.
• Плесовский Ф. В. Комиын овъяс / Сост. И. Л. Жеребцов. — Сыктывкар: РИПКРО МО и ВШ РК, 1997.

Наградаяс

• Айму вӧсна Ыджыд тыш кадӧ сылы сетӧма «Отвагаысь» да «1941—1945 воясӧ Айму вӧсна Ыджыд тышын Германия весьтын Вермӧмысь» медальяс.
• Бур уджысь

Пасйӧдъяс

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ Плесовский Федор Васильевич (рус.). ИЯЛИ (15 косму тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 2 йирым тӧлысь 2025.
↑ Плесовский Федор Васильевич (рус.). Библиотеки Прилузья. Шыӧдчан кадпас: 2 йирым тӧлысь 2025.

Литература

• Мартынов В.И. Ф. В. Плесовский — фольклорист // «Войвыв кодзув», 1980. — 10 №. — Лб. 58-59.
• Уляшев О. И., Жеребцов И. Л. Плесовский Фёдор Васильевич // Республика Коми: Энциклопедия: В 3-х т. — Сыктывкар, 1999. — Т. 2.
• Ученые Института языка, литературы и истории Коми научного центра УрО РАН: Биографический справочник / Сост. И. Л. Жеребцов. — Сыктывкар, 2000. — 212 с.
• [1] Кудряшова В. М. Ф. В. Плесовский — исследователь коми сказки // Вопросы истории и культуры северных стран и территорий. — Сыктывкар, 2008. № 4.

[ИЯЛИ-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ Плесовский Федор Васильевич (рус.). ИЯЛИ (15 косму тӧлысь 2025). Шыӧдчан кадпас: 2 йирым тӧлысь 2025.

[2] Плесовский Федор Васильевич (рус.). Библиотеки Прилузья. Шыӧдчан кадпас: 2 йирым тӧлысь 2025.

[1]

[2]