Попов Николай Павлович
| Попов Николай Павлович | |
|---|---|
 | |
| Чужан лун | 1901-ӧд вося ӧшым тӧлысь 6-ӧд лун[1] |
| Чужанін |
|
| Кулан лун | 1971-ӧд вося ода-кора тӧлысь 29-ӧд лун[1] (69 арӧс) |
| Страна | |
| Мыйся уджыс | гижысь, драматург |
Попов Николай Павлович (сідзжӧ Жугыль; 1901 вося ӧшым тӧлысь 6-ӧд лун, Усть-Сысольск — 1971 вося ода-кора тӧлысь 29-ӧд лун, Сыктывкар) — коми гижысь, драматург.
Олантуй
Николай Попов чужӧма 1901 вося ӧшым тӧлысь 6-ӧд лунӧ Усть-Сысольскын уна челядя кресьтянин семьяын. Водз кольӧма батьтӧг. Велӧдчӧмас вылыс начальнӧй училишӧын, велӧдысьяслӧн Усть-Сысольскса семинарияын. 1918-ӧд воын ас кӧсйӧм серти пырӧма Гӧрд армияӧ. Тышкасьӧма А. В. Колчак да Н. П. Врангельлы паныд. Гражданскӧй тыш бӧрын — красноармеечьяслӧн грамота школаын велӧдысь, Коми обласьтса военнӧй комиссариатын уджалысь. Редактируйтӧма «Ордым» журнал. Уджалӧма ВКП(б)-лӧн обласьтса комитетын пропаганда да агитация юкӧнса веськӧдлысьӧн. 1934—1935-ӧд воясӧ вӧлӧма пролетарскӧй гижысьяслӧн Коми ассоциациаын веськӧдлысьӧн. Помалӧма Журналистикалысь коммунистическӧй институт[2].
1937-ӧд воын сійӧс репрессируйтісны сідз шусяна «контрреволюционнӧй котырӧ» пырӧмысь. 1945-ӧд вося вӧльгым тӧлысьӧ недыр кежлӧ сійӧс мездывлісны лагерсьыс. 1945 воын мездӧм бӧрын шуис кольччыны Уква карӧ. 1950 воын сійӧс бара арестуйтӧмаӧсь, ыстӧмаӧсь Красноярскӧй крайӧ нэм кежлӧ овмӧдчыны, 1953 воын сылы лэдзӧмаӧсь бергӧдчыны чужанінас, И. В. Сталин кувсьӧм бӧрын. Мыжтӧг мыждӧмысь делӧсӧ тупкӧма 1955-ӧд вося моз тӧлысь 24-ӧд лунӧ[2].
Кулӧма 1971-ӧд вося ода-кора тӧлысь 29-ӧд лунӧ Сыктывкарын[2].
Гижан удж
1923 воын йӧзӧдіс «Коді мыжа?» да «Олыштан да муса лоӧ» пьесаяс, а 1927 воын — «Ая-пиа — коммунистъяс». 1928 воын помаліс «Чурка Нина» пьеса. Тайӧ гижӧдъясас петкӧдлӧма коми йӧзлӧн важъя оласног.
1934-ӧд восянь СССР-са гижысь котырӧ пырысь.
Небӧгъяс
• Коді мыжа: витторъя драма. — Сыктывдінкар: Коми нига лэдзанін, 1923. — 68 л.б.
• Олыштан да муса лоӧ: 3-торъя ворсантор. — Сыктывдінкар: Коми нига лэдзанін, 1923. — 44 л.б.
• Ая-пиа коммунистъяс: ӧтиторъя ворсантор. — Сыктывдінкар: Коми нига лэдзанін, 1927. — 12 л.б.
• Чурка Нина: витторъя драма. — Сыктывдінкар: Коми нига лэдзанін, 1928. — 46 л.б.
• Коді мыжа?: драма / выльпӧв лӧсьӧдіс гижысьыс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1959. — 60 л.б.
• Настя: повесть, очеркъяс, висьтъяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1964. — 100 л.б.
• Веж гыяс; Коді мыжа?: драмаяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1969. — 100 л.б.
• Настя: повестьяс, висьтъяс, очеркъяс. — Сыктывкар: Коми книжнӧй изд-во, 1986. — 144 л.б.
• Олан гаж: пьесаяс — Сыктывкар: Коми небӧг лэдзанін, 2001. — 190 л.б.
Наградаяс
Сӧветскӧй литература сӧвмӧдӧмысь Н. Поповӧс наградитӧма Гӧрд Кодзув орденӧн (1967)[2].
Литература
• «Коми гижӧд» онлайн-тӧданінын Н. П. Попов гижӧдъяс йылысь
• Морозов С. Важыс паметьын, выльыс син водзын // Войвыв кодзув. 1981. — 12 №. — Л.б. 42—43.
• Куклина Р. Сылӧн олӧмын пода туй // Войвыв кодзув. 1997. — 2 №. — Л.б. 76—80.
• Габова Е. Жугыль пӧль // Войвыв кодзув. 2004. — 1 №. — Лб. 52—56.
• Куклина Р. Жугыльлӧн «Веж гыяс» // Войвыв кодзув. 2006. — 12 №. — Лб. 66—72.
• Горинова Н. Николай Павлович Попов / Н. Горинова // Писатели Коми : биобиблиогр. слов. : в 2 т. – Сыктывкар, 2022. - Т. 2 : М - Я. С. 268 - 270.
• Габова Е. В. Дедушка Жугыль: очерк / Е. В. Габова ; ГБУ РК "Национальная библиотека Республики Коми".
• Захаров В. "Жугыль" - значит "угрюмый" / В. Зазаров // Дым Отечества (1996-1997). Сыктывкар. 2006. – С. 198-201.
• Торлопов, Г. Николай Павлович Попов / Г. Торлопов // Писатели Коми : биобиблиогр. слов. : в 2 т. – Сыктывкар, 2001. - Т. 2 : М - Я. С. 139-141.
Ыстӧдъяс
- ↑ 1 2 3 http://foto11.com/komi/writer/npopov.php
- ↑ 1 2 3 4 Попов Николай Павлович. НБРК. Шыӧдчан кадпас: 29 ода-кора тӧлысь 2025.