Туркин Константин Иванович

Туркин Константин Иванович
Туркин Константин Иванович
Чужан лун	1902-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 14-ӧд лун
Чужанін	Лыаты, Кӧжмудор сикт овмӧдчӧмин, Емдін район, Коми (Зыряна) асвеськӧдлан обласьт, Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз либӧ ; Усть-Сысольск уезд, Вӧлӧгда губерния, Россияса империя[d];
Кулан лун	1971-ӧд вося моз тӧлысь 23-ӧд лун (69 арӧс)
Страна	РСФСР; Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз;
Мыйся уджыс	коми гижысь

Туркин Константин Иванович (1902 вося лӧддза-номъя тӧлысь 14-ӧд лун, Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Лыаты грезд — 1971 вося моз тӧлысь 23-ӧд лун, Сыктывкар) — коми гижысь, вуджӧдчысь.

Олантуй

Константин Туркин чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Лыатыын (ӧні — Емдін районса Лыаты грезд) 1902 вося лӧддза-номъя тӧлысь 14-ӧд лунӧ. Быдмӧма гӧль кресьтянин семьяын.

Помалӧма начальнӧй школада Емдінса вылыс начальнӧй училишӧ. Усть-Сысольскса педагогика техникум помалӧм бӧрын сійӧс мӧдӧдісны велӧдысьӧн Мокчойса II тшупӧда школаӧ.

Бура паныдалӧма Октябрса революцию. 1918 вося рака тӧлысьӧ пырӧма уджавны От вӧлӧсьтса военкоматӧ. Гражданскӧй война дырйи тышкасьӧма М. Торлоповлӧн партизан котырын. Вӧрӧгӧс вермӧм бӧрын уджалӧма Отса военкоматын.

1926 воын сійӧс босьтӧны армияӧ. 1929—1931 воясӧ велӧдчӧма Ленинградын А.И. Герцен нима пединститутын^[1].

1937 воын сійӧс мыжтӧг мыждісны асшӧр Коми государство лӧсьӧдны кӧсйӧмысь да контрреволюционнӧй уджысь^[1].

1939 воын мунӧма армияӧ. Дорйӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи чужан му. Война бӧрын уджалӧма педучилишӧын военрукӧн, Коми небӧг лэдзанінын редакторӧн.

1954 воын примитӧмаӧсь СССР-са гижысь котырӧ кыдзи вуджӧдчысьӧс^[1].

Кулӧма 1971 вося моз тӧлысь 23-ӧд лунӧ Сыктывкарын.

Реабилитируйтісны 1990 воын^[1].

Туясян удж

Ленинградса пединститутын велӧдчигӧн йӧзӧдӧма коми школаса 3 да 4 классъяслы историяысь да обществоведениеысь учебникъяс.

1931 воын йӧзӧдӧма история да обществоведениеысь «Важ йӧзлӧн оланног» небӧг. Сёрӧнджык гижӧма коми школаяслы роч кывйысь учебник^[1].

Коми туялан институтын уджалігӧн дасьтӧма коми терминология, кыв гижанног.

Гижан удж

1954 вося тӧвшӧр тӧлысьын пырӧма СССР-са гижысь котырӧ кыдзи вуджӧдчысь. Комиӧдӧма роч художествоа литература.

Гижӧма челядьлы лыддьӧм вылӧ некымын прозаа гижӧд (повесьтъяс да висьтъяс).

Редактируйтӧма челядь литература.

Коми Республикаса национальнӧй архивым эм К.И. Туркинлӧн ас фонд (Ф.1375, 39 ед.хр.)^[2]

Небӧгъяс

Важ йӧзлӧн оланног. — Сыктывкар, 1931.

Литература

Полещиков В.М. Константин Туркин (1902—1971) // Полещиков В.М. Репрессированные литераторы. — Сыктывкар, 2008. — С. 590—594.
Туркин Константин Иванович // Российские исследователи коми языка: биобиблиографический указатель / Нац. б-ка Респ. Коми. — Сыктывкар, 2007. — С. 375—376.
Костромина И.Н. Туркин Константин Иванович // Связь времён. — Сыктывкар, 2000. — С. 404.
Мартынов В.И. Туркин Константин Иванович // Литераторы земли Коми. — Сыктывкар, 2000. — С. 192—193.
Туркин А.И. Туркин Константин Иванович // Коми язык: энциклопедия. — М., 1998. — С. 498—499.

Ыстӧдъяс

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ Туркин Константин Иванович (1902 – 1971) (неопр.). Союз писателей Республики Коми. Шыӧдчан кадпас: 18 лӧддза-номъя тӧлысь 2025.
↑ Коми Республикаса национальнӧй архив

[СП-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ Туркин Константин Иванович (1902 – 1971) (неопр.). Союз писателей Республики Коми. Шыӧдчан кадпас: 18 лӧддза-номъя тӧлысь 2025.

[2] Коми Республикаса национальнӧй архив

[1]

[2]