Абрамов Николай Викторович
| Николай Абрамов | |
|---|---|
| вепс Nikolai Abramov | |
 | |
| Чужан лун | 1961-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 24-ӧд лун |
| Чужанін | |
| Кулан лун | 2016-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 23-ӧд лун (54 арӧс) |
| Куланін | |
| Гражданство |
 СССР →  Россия |
| Уджсикас | поэт, журналист,вуджӧдчысь |
| Уджалан вояс | 1980—2016 |
| Нырвизь | художественнӧй литература |
| Жанр | поэзия |
| Гижан кыв | вепс, роч, эст, маддяр, француз |
| Дебют | «Koumekümne koume» («Комын куим») сборник |
| Наградаяс |
  |
Абрамов Николай Викторович (1961-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 24-ӧд лун, Казыченская[d], Ленинград обласьт — 2016-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 23-ӧд лун, Петроской) — вепс поэт, вуджӧдчысь и журналист, Карелия Республикаса культураын нимӧдана уджалысь. Карелия Республикаса нимйӧза гижысь (2017)[1].
Олантуй
Николай Абрамов чужӧма Ленинград обласьтысь Подпорожье районса Ладва сиктын 1961-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 24-ӧд лунӧ. Войтырсикасыс серти вепс.
1978 воын помалӧма Винницаын шӧр школа. Велӧдчӧма Ленинградса топографическӧй техникумын, Петрозаводскса канму университетын, Карелса канму педагогика университетын. Уджалӧма грузчикӧн, совхозын, пилорама вылын рамшикӧн, сиктса культура керкаын директорӧн, геодезия экспедициаын уджалысьӧн, фотографӧн, «Свирские огни» районса газетын корреспондентӧн, «Финно-угорская газетаын» да «Кто о чём» асшӧр газетын корреспондентӧн, «Kodima» вепс кывъя газетын редакторӧн да медшӧр редакторӧн.
Кулӧма 2016-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 23-ӧд лунӧ[2].
Гижан удж
«Koumekümne koume» («Комын куим») — Николай Абрамовлӧн медводдза кывбур чукӧр. Петӧӈа сійӧ 1994 воын да лои вепс кывйӧн медводдза художествоа небӧгӧн.
1999 воын сылӧн петӧма мӧд небӧг «Kurgiden aig» («Турияслӧн кад»). Ас кывбуръяс кындзи сэні йӧзӧдӧма вепс кыв вылӧ вуджӧдӧмъяс: А.С. Пушкинлӧн, С. Есенинлӧн, Б. Пастернаклӧн, Рубцовлӧн, В. Высоцкийлӧн, Е. Евтушенколӧн. Кывбур чукӧрсӧ йӧзӧдӧма Суомиса литературнӧй котырлӧн да М.А. Кастрен котырлӧн (Финляндия) сьӧм вылӧ.
2005 воын сійӧ йӧзӧдӧма «Pagiškam, vell’» («Сёрнитыштам, вокӧй») кывбур чукӧр (вепс да рочӧн).
2010 воын Николай Абрамовлӧн петӧма кык кывбур чукӧр: Будапештын «Дважды тридцать три» (вепс да венгер кывъясӧн), а Таллиннын «Kurgede aeg» («Турияслӧн кад») эст кывйӧн.
2011 воын Парижын йӧзӧдӧма «Les chants des forêts» («Вӧрлӧн сьыланъяс») вепс да француз кывъяс вылын.
2013 воын Петыркарын петӧма кириллица подула вепс кывйӧн «Оять-ёген рандал…» кывбур чукӧр.
Гижысь вуджӧдӧ вепс кывйӧ ставмирса да роч литература. Вуджӧдӧма Омар Хайямлысь, Рабиндранат Тагорлысь, Уильям Шекспирлысь, Поль Верленлысь, Александр Пушкинлысь, Лев Толстойлысь, Сергей Есенинлысь, Николай Клюевлысь, Борис Пастернаклысь, Николай Рубцовлысь, Евгений Евтушенколысь, Владимир Высоцкийлысь да мукӧдлысь гижӧдъяссӧ. Чужан кыв вылас вуджӧдӧма «Калевипоэг» эст йӧзкостса эпосысь юкӧнъяс, коми мойдъяс, Россияса фин-йӧгра гижысьлысь проза да поэзия. Николай Абрамов вепс кыв вылӧ вуджӧдӧма мирын ставныслы тӧдса «Yesterday» (The Beatles) да «We Are The Champions» (Queen) рок-хитъяс, кодъясӧс сьылӧны Анна Васильева (Юсне) да «Кантеле» сьылан-йӧктан Карелияса национальнӧй ансамбль.
Николай Абрамовлысь кывбуръяссӧ вуджӧдлӧмаӧсь вепс кывйысь роч, фин, эст, швед, француз, норвег, венгер да Россияса мукӧд фин-йӧгра кыв вылӧ.
Гижан удж кындзи Николай Абрамов тӧдса кыдзи фотосерпасалысь. Петрозаводскын сылӧн вӧлі котыртӧма куим фотовыставка; снимокъяссӧ петкӧдлісны Россияса, Норвегияса, Украинаса выставкаяс вылын.
Николай Абрамов сідзжӧ снимайтчӧ киноясын. «Счастье» дженьыд художествоа фильм, кӧні сійӧ ворсӧма, дженьыд ворсана фильмъяслӧн «Встречи на Вятке» IV Ставроссияса фестивальын (Киров, 2007) босьтӧма «Золотая лада» нима приз.
2009 вося йирым тӧлысьӧ «Вепсский завет» документальнӧй фильм (АТК-студио продюсер шӧрин, Петыркар), кӧні ворсӧма Н. Абрамов, мультимедийнӧй искусствояслӧн «Золотая кедровая ветвь Сибири» регионъяскостса II конкурсын (Кемерово) босьтӧма Гран-При.
Общественнӧй удж
1998 восянь пырӧ Россияса гижысь котырӧ, 2003 восянь — Россияса журналист котырӧ. 2010 вося моз тӧлысьсянь Фин-йӧгра гижысьяслӧн XI Войтыркостса конгресс вылын (Оулу, Финляндия) бӧрйӧма Фин-йӧгра гижысьяслӧн Войтыркостса ассоциация Правленньӧ пырысьӧн. Карелия Республикаса журналист котырлӧн Правленньӧӧ пырысь.
Небӧгъяс
- Koumekümne koume (Комын куим). — Петрозаводск, 1994.
- Kurgiden aig (Турияслӧн кад). — Петрозаводск: «Периодика», 1999.
- Pagiškam, vell' (Сёрнитам, вокӧй). — Петрозаводск: «Периодика», 2004.
- Дважды тридцать три. — Будапешт, 2010. (вепс да венгер кывъясӧн)
- Kurgede aeg (Турияслӧн кад). — Таллинн, 2010. (эст кывйӧн)
- Les chants des forêts (Вӧрлӧн сьыланъяс). — Париж, 2011. (вепс да француз кывъяс вылын)
- Оять-ёген рандал…. — Петыркар, 2013. (вепс кывйӧн)
Наградаяс
- Бенгт Похьянен Фондлысь войтыркостса литературнӧй премиая босьтысь (Швеция, 2007);
- Карелия Республикаса премия босьтысь (2009);
- Карелия Республикаса культураын нимӧдана уджалысь (2011);
- Карелия Республикаса нимйӧза гижысь (2017, нимсӧ сетісны кувсьӧм бӧрас).
Пасйӧдъяс
- ↑ Вепсский поэт Николай Абрамов награждён посмертно. Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2025. Архивируйтӧма 24 моз тӧлысь 2017.
- ↑ Памяти вепсского поэта Николая Абрамова. Республика Карелия - Медиаресурсы - Ресурсы - Финно-угорские библиотеки России. fulr.karelia.ru. Шыӧдчан кадпас: 8 кӧч тӧлысь 2025.
Литература
- Писатели Карелии: Библиографический словарь. — Петрозаводск, 2006
- Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 1: А — Й. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. С. 113—400 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0123-0 (т. 1)