Туризм да гӧсьтӧс вочаалӧм (национальнӧй проект)

Босьтӧма Рувикиысь

Туризм да гӧсьтӧс вочаалӧм (национальнӧй проект) (рочӧн Национальный проект «Туризм и гостеприимство») — Россияса национальнӧй проектъясысь ӧти, сійӧс заводитісны 2021 воын да выльмӧдісны 2024 воын. Сылӧн могыс — кыпӧдны странаса экономикаын туризм юкӧнлысь тӧдчанлунсӧ да 2030 во кежлӧ кыпӧдны туристическӧй ветлӧм лыдсӧ 140 миллионӧдз[1].

История

Медводз нацпроектыс шусис «Туризм да гӧститӧдан индустрия». Сійӧс дасьтісны 2020 воын коронавирус пандемия  (рус.) (коми дырйи, да сійӧс ошкис Россияса президент Владимир Путин[2]. Нацпроектсӧ вӧлі заводитӧма 2021 воын[3].

Сэтчӧ пырис куим водзмӧстчӧм:
• Туризм инфраструктура сӧвмӧдӧм,
• Туристскӧй могмӧсъяслысь судзсянлун кыпӧдӧм,
• Туризм юкӧнын веськӧдлӧм бурмӧдӧм[4].

2022 вося йирым тӧлысьын Россияса президент бырӧдіс туризм серти федеральнӧй агентство (Ростуризм)  (рус.) (коми — ведомство, коді дасьтіс да кывкутіс нацпроект вӧсна. Сылысь могъяссӧ сетісны экономика сӧвмӧдан министерстволы  (рус.) (коми[5]. Нацпроектлӧн кураторӧн коли вице-премьер Дмитрий Чернышенко.

Водзвыв бӧртасъяс

«Туризм да гӧститӧдан индустрия» проектсӧ помалӧмаӧсь 2024 во помын. Сійӧ жӧ вося вӧльгым тӧлысьын водзвыв кывкӧртӧд вӧчигӧн Чернышенко тӧдчӧдіс, мый сійӧс олӧмӧ пӧртӧм вылӧ федеральнӧй бюджетысь вӧлі вичмӧдӧма 200 млрд шайт, да шуис:

Бур динамикаыс эм став петкӧдлас серти. Сідз, странаті ветлӧмъяслӧн лыдыс 2020 воын 45 миллионсянь 2023 воын содіс 84 миллионӧдз. 2024 вося кывкӧртӧдъяс серти виччысям 92 миллион гӧгӧр турпоездка.

Максим Решетников шуис, мый нацпроект медводдза тшупӧдын вӧлі кризислы паныд уджалан бур инструментӧн

Нацпроектлӧн тӧдчана помшуӧмъяс лыдын сійӧ шуис 2027 воӧдз туроператоръясӧс да туй морт керкаясын овмӧдчӧм серти могмӧсъяс НДС-ысь мездӧм, а сідзжӧ 2030 воӧдз туй морт керкаяссӧ НДС-ысь мездӧм[6].

Проект збыльмӧдӧмсӧ донъялігӧн экономика сӧвмӧдан министр Максим Решетников казьтыштіс, мый медводдза тшупӧдын сійӧ лоис кризислы паныд инструментӧн, коді отсаліс отрасльлы венны коронавирус пандемиялысь колясъяссӧ:

Примитӧм мераяс отсӧгӧн артмис видзны отрасльсӧ и заводитны збыльмӧдны инфраструктура сӧвмӧдан планъяс. Заводитӧма лӧсьӧдны туй морт керкаяс стрӧитӧм вылӧ да модульнӧй гостиницаяс субсидируйтӧм вылӧ льготаа кредит сетан уджтасъяс. Пытшкӧсса туризм кутіс сӧвмыны ӧдйӧджык. Бизнес вочавидзис содысь корӧмлы: содісны инвестицияяс. 2024 вося медводдза джынйын бизнес кыскис 377 млрд шайт, мый кольӧм вося тайӧ жӧ кадколаст серти 60 % вылӧ унджык[7].

Гӧгӧрвоӧдӧм

Выльмӧдӧм нацпроектыс кутіс шусьыны «Туризм да гӧсьтӧс вочаалӧм», сэні вит федеральнӧй проект:
• Номер фонд лӧсьӧдӧм,
• Саридзвывса курортъяс,
• Странаӧ туристъясӧс кыскӧм,
• Кадръяс,
• Туризм промышленнӧя могмӧдӧм[1].

Нацпроектсӧ артыштӧма 2030 воӧдз. Россияса президент пуктіс мог содтыны туризмлысь ВВП-ын пайсӧ 5 %-ӧдз[8].

Медшӧр мероприятиеяс

Экономика сӧвмӧдан министерстволӧн нацпроектын, ведомствоӧн веськӧдлысь Максим Решетниковлӧн кывъяс серти, медшӧрӧн лоӧ вӧзйӧмъяс сӧвмӧдӧм — овмӧдчанінъяс лӧсьӧдӧм да паськӧдӧм, туристъясӧс кыскысь выль инъяс лӧсьӧдӧм[7]. Татшӧм инъясӧн лоӧны горнолыжнӧй курортъяс, аквапаркъяс, во гӧгӧр чӧж гажӧдчан паркъяс. Кӧсйӧны лӧсьӧдны 59 сюрс выль номер да содтыны шойччӧм да гажӧдчӧм вылӧ лӧсьӧдӧм инфраструктураӧ волысьяслысь лыдсӧ вонас 23 млн мортӧдз[1]. Таысь кындзи урчитӧма:
• Во гӧгӧр чӧж саридзвывса курортъяс лӧсьӧдӧм — Россия Федерацияса ӧкмыс субъектын 11 проект: 72 сюрсысь унджык выль номер да 80 сюрс уджалан места.
• Меститан модульнӧй средствояс стрӧитӧм — 10 сюрс выль номер.
• Лоӧмторъяс нуӧдӧм вылӧ, каръяслысь историческӧй шӧринъяс мичмӧдӧм вылӧ, пляжъяс да туристическӧй маршрутъяс лӧсьӧдӧм вылӧ, абу капитальнӧй причал инфраструктура лӧсьӧдӧм вылӧ Россия Федерацияса субъектъяслы ӧтувъя субсидия, мый вӧсна туристъяслӧн ветлӧмыс содас 7,4 миллион шайт вылӧ.
• Туризм юкӧнын 57 организацияын «Видзчысяна производство» нырвизь серти удж производительносьт кыпӧдӧм серти проектъяс.
• Туризм да гӧсьтӧс примитан индустриялы велӧдан да методика комплексъяс лӧсьӧдӧм да кадръяс дасьтӧм (53 сюрс мортӧдз велӧдӧм)[1].

Нацпроект олӧмӧ пӧртӧмсӧ критикуйтӧм

2021 вося ӧшым тӧлысьын президент Владимир Путин критикуйтіс нацпроект збыльмӧдӧмсӧ. Сійӧ индіс, мый чина йӧз висьталӧны вичмӧдӧм сьӧмлысь 83,1 прӧчент видзӧм йылысь, а унджык сьӧмыс муніс эз кутшӧмкӧ збыль делӧяс вылӧ, инфраструктура да объектъяс стрӧитӧм вылӧ, а «Туризм.рф» корпорациялӧн уставнӧй капиталӧ взносъяс вылӧ (2020 вося ӧшым тӧлысьын вӧлі котыртӧма премьер-министр Михаил Мишустинлӧн тшӧктӧм серти пытшкӧсса да волана туризм сӧвмӧдӧм вылӧ). Та дырйи уджъяссӧ вӧчӧма сӧмын 51 прӧчент вылӧ[9].

Пасйӧдъяс

  1. ↑ 1 2 3 4 Основные показатели и мероприятия национального проекта «Туризм и гостеприимство» (рус.). government.ru. Шыӧдчан кадпас: 22 сора тӧлысь 2025.
  2. ↑ Путин поддержал разработку нацпроекта по туризму, Коммерсантъ (16 вӧльгым тӧлысь 2020). Шыӧдчан кадпас: 22 сора тӧлысь 2025.
  3. ↑ Интерфакс-Туризм. Путин поручил кабмину обеспечить нацпроект по развитию туризма финансированием до 2030 года.
  4. ↑ Национальныепроекты.рф. Туризм и индустрия гостеприимства.
  5. ↑ Путин упразднил Ростуризм. Что важно знать, РБК. Шыӧдчан кадпас: 22 сора тӧлысь 2025.
  6. ↑ В России одобрили паспорт нового национального проекта «Туризм и гостеприимство» - Газета.Ru | Новости, Газета.Ru. Шыӧдчан кадпас: 22 сора тӧлысь 2025.
  7. ↑ 1 2 Дмитрий Чернышенко: Положительная динамика есть по всем показателям нацпроекта «Туризм и индустрия гостеприимства» (рус.). government.ru. Шыӧдчан кадпас: 22 сора тӧлысь 2025.
  8. ↑ Представлена структура обновленного нацпроекта «Туризм и гостеприимство» до 2030 года, Lenta.RU. Шыӧдчан кадпас: 22 сора тӧлысь 2025.
  9. ↑ Вести. Путин о туристическом нацпроекте: деньги пошли не на реальную работу.
Босьтӧма "https://kv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Туризм_да_гӧсьтӧс_вочаалӧм_(национальнӧй_проект)&oldid=482545"-ысь