Атомнӧй промышленносьтын уджалысьлӧн лун
Атомнӧй промышленносьтын уджалысьлӧн лун (рочӧн День работника атомной промышленности) — Россия Федерацияса атомнӧй промышленносьтын став уджалысьлӧн уджсикас гаж. Пасйӧны быд во кӧч тӧлысь 28-ӧд лунӧ.
История
«Атомнӧй промышленносьтын уджалысьлысь лун» лӧсьӧдӧма «Атомнӧй промышленносьтын уджалысьлӧн лун йылысь» Россия Федерацияса президент В. В. Путинлӧн 2005-ӧд во лӧддза-номъя тӧлысь 3-ӧд лунся 633 №-а Индӧдӧн. Тайӧ индӧдас шуӧма:
Лӧсьӧдны уджсикас гаж — Атомнӧй промышленносьтын уджалысьлӧн лун да пасйыны сійӧс кӧч тӧлысь 28-ӧд лунӧ[1].
Тайӧ гажсӧ нуӧдан кадсӧ бӧрйӧмаӧсь тӧдӧмӧн. Тайӧ лунӧ, 1942 вося кӧч тӧлысь 28-ӧд лунӧ, СССР-са оборона кузя канму комитет лэдзис «Уран уджъяс котыртӧм йылысь» распоряжение. Торйӧн кӧ, сэні висьтавсис:
Тшӧктыны СССР-са Наукаяс Академиялы выльысь заводитны уран ядро жугӧдӧмӧн атомнӧй энергияӧн вӧдитчыны позянлун туялӧм кузя уджъяс да 1943 вося косму тӧлысь 1 лун кежлӧ сетны Канму оборона комитетӧ доклад уран бомба либӧ уран ломтас лӧсьӧдны позянлун йылысь).
Та могысь распоряжениеӧн вӧлі индӧма:
а) котыртны Наукаяс Академия бердын атом ядро специальнӧй лаборатория ... в) 1943 вося косму тӧлысь 1 лун кежлӧ нуӧдны атом ядро лабораторияын уран-235 ядро юклӧмлысь позянлунсӧ туялӧм. ... 1942 вося вӧльгым тӧлысь 1 лун кежлӧ сетны СССР-са Наукаяс Академиялы нейтронъяслысь пырся источник дасьтӧм вылӧ ӧти грамм радий да центрифугалысь лабораторнӧй установка вӧчӧм вылӧ 30 грамм платина[2].
Сідзкӧ, кӧч тӧлысь 28-ӧд лунсӧ позьӧ веськыда шуны СССР-ын да Россияын атомнӧй энергетика чужан лунӧн.
Пасйӧдъяс
- ↑ Указ Президента РФ от 03.06.2005 г. № 633 «О Дне работника атомной промышленности» — ОАО Атомный страховой брокер. Шыӧдчан кадпас: 28 кӧч тӧлысь 2009. Архивируйтӧма 3 сора тӧлысь 2007.
- ↑ «Атомный проект СССР. К 60-летию создания ядерного щита России». Выставки. Архивы России. Шыӧдчан кадпас: 28 кӧч тӧлысь 2009. Архивируйтӧма 17 тӧвшӧр тӧлысь 2013.
