Вӧйна да ӧружьеа конфликтъяс дырйи гӧгӧртасӧн вӧдитчӧмысь видзчысян войтыркостса лун
| Вӧйна да ӧружьеа конфликтъяс дырйи гӧгӧртасӧн вӧдитчӧмысь видзчысян войтыркостса лун | |
|---|---|
| Сикас | Экология |
| Вежӧртас | Кыскыны йӧзлысь вниманиесӧ вӧйна бӧрын экосистема лёкмӧм вылӧ. |
| Вынсьӧдӧма | 2001 воын |
| Лӧсьӧдысь | ООН-лӧн Генеральнӧй Ассамблея |
| Кадпас | вӧльгым тӧлысь 6-ӧд лун |
Вӧйна да ӧружьеа конфликтъяс дырйи гӧгӧртасӧн вӧдитчӧмысь видзчысян войтыркостса лун ( ООН-лӧн официал кывъяс вылын: англичан International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict, араб اليوم الدولي لمنع استخدام البيئة في الحروب والصراعات العسكرية, испан Día International para la prevención de la explotación del medio ambiente en la guerra y los conflictos armados, китай 防止战争和武装冲突破坏环境国际日, рочӧн Международный день предотвращения эксплуатации окружающей среды во время войны и вооружённых конфликтов, француз la Journée internationale pour la prévention de l'exploitation de l'environnement en temps de guerre et de conflit armé ) — пасйӧны быд во вӧльгым тӧлысь 6-ӧд лунӧ ООН-лӧн Генеральнӧй Ассамблеяын 56-ӧд сессия шуӧм серти (A/RES/56/4 №-а резолюция).
Кыдзи висьталӧма резолюцияын, тайӧ шуӧмсӧ примитігӧн вӧлі босьтӧма тӧд вылӧ, мый экосистемаыс омӧльтчӧ дыр кад чӧж конфликтъяс помасьӧм бӧрын, инмӧ оз ӧти кӧленалы.
Резолюция корӧ канмуясӧс да войтыркостса организацияясӧс пасйыны тайӧ лунсӧ, корӧ Генеральнӧй секретарӧс пӧртны олӧмӧ тайӧ резолюциясӧ да отсавны паськӧдны сы йылысь юӧр.
2005 вося шыӧдчӧмын ООН-са Генеральнӧй секретар пасйис, мый экологиялы вӧйнаӧн вӧчӧм лёктор бырӧдӧм лоӧ ООН-лӧн тӧдчана могӧн.
Югославияын вӧйна бӧрын ООН-лӧн Вӧр-ва Программаса уджалысьяс весалісны Сербияын да Черногорияын химикатӧн няйтчӧдӧм нёль объект.
Шыӧдчӧмын висьталӧма, мый Иракса да Иранса Месопотамскӧй нюръяс 2002 во кежлӧ лоины пӧшти дзикӧдз бырӧдӧмаӧсь да уна сё сюрс йӧз эновтісны ассьыныс оланінъяссӧ. 2005 во кежлӧ татчӧс котыръяскӧд ӧтвылысь нюрвывса 40 прӧчент угоддьӧсӧ вӧлі ойдӧдӧма, та вӧсна 80 000 олысь бӧр бергӧдчис чужанінъясас.
Аслас 2006 вося шыӧдчӧмын ООН-са Генеральнӧй секретар пасйис, мый кӧть эмӧсь ӧткымын войтыркостса сёрнитчӧмъяс, но ӧнія оланпасъясын вӧйналысь экологическӧй бӧртасъяссӧ оз тырвыйӧ пыдди пуктыны.
Ыстӧгъяс
• Резолюция № A/RES/56/4
• Международный день на сайте ООН
• Обращение Генерального секретаря ООН в 2005 году
• Обращение Генерального секретаря ООН в 2006 году
