Йӧгра кывъяс

Босьтӧма Рувикиысь
Йӧгра кывъяс
Таксон вож
Ареал Россия, Венгрия
Сёрнитысь лыд 15 млн.
Сикасалӧм
Категория Евразияса кывъяс

Урал кывъяс

Финн-йӧгра кывъяс
Состав
маддяр кыв, обдорса йӧгра кывъяс
Торъялан кад миян эраӧдз 2 сюрсво джын[1]
Ӧткодьлун прӧчент 45,3 %
Кыв чукӧрлӧн кодъяс
ISO 639-2
ISO 639-5
Йӧгра кывъяс паськалӧм

Йӧгра кывъяс (рочӧн Уго́рские языки́) — урал кывъяслӧн финн-йӧгра вожӧ пырысь Россияын да Венгрияын паськалӧм кывъяс чукӧр. Сёрнитысьыс — 15 млн гӧгӧр морт.

Йӧгра кывъяс петӧны йӧгра подувкывйысь, мый артмис миян эраӧдз 3 сюрсво помын финн-йӧгра пракывлӧн 2 вож вылӧ разалӧм вӧсна.

Маддяр кыв сулалӧ торйӧн обдорса йӧгра кывъясысь.

Сикасалӧм

Йӧгра кывъясӧ пырӧны:

  • маддяр кыв
  • обдорса йӧгра кывъяс чукӧр Рытыввыв Сибирын:
    • ханты кыв (важмӧм ним — ӧстяк)
    • манси кыв (важмӧм ним — вогул кыв), быдӧн на пиысь юксьӧ уна торъя сёрнисикас да сёрниног вылӧ.

Матыслун

Ӧнія йӧгра кывъяс ёна торъялӧны ӧта-мӧдсьыс, и пӧшти оз гӧгӧрвоны ёрта-ёртсӧ. Таысь кындзи, ӧти и сійӧ жӧ кывлӧн мутас серти торйӧдӧм уна сёрнисикас вылын сёрнитысьяс, шуам, ханты кывйын, сьӧкыда сёрнитӧны ӧта-мӧдныскӧд, весиг дзикӧдз оз гӧгӧрвоны ӧта-мӧдсӧ[2].

Альтернативнӧй видзӧдлас йӧгра кывъяслӧн ӧтувлун вылӧ

Ӧткымын туялысь вензьӧ йӧгра кывъяслӧн нэмӧвӧйся ӧтувлун (да, паськыдджыка кӧ, традиционнӧя урал кывъяслӧн нэмӧвӧйся ӧтувлун) йылысь теорияӧн[3][4].

Альтернативнӧй видзӧдлас серти, ӧткодьлуныс вермис артмыны уна сикас вужъя (кыдзи рӧдвуж, сідзи и абу рӧдвуж) идиомаяслӧн мӧд тшупӧда конвергенция вӧсна кывъя ӧтув (рочӧн языковой союз) пытшкын.

Пасйӧдъяс

  1. Blažek, Václav. Uralic Migrations: The Linguistic Evidence
  2. Adondolo Daniel M. The Uralic languages. Routledge: 1990.
  3. Viitso, Tiit-Rein. On classifying the Finno-Ugric languages. В сборнике: In Congressus Octavus Internationalis Finno-Ugristarum, Pars 1, ed. H. Leskinen et al. Jyväskylä, 1996. стр. 261—266.
  4. Marcantonio, Angela. The Uralic Language Family: Facts, Myths, and Statistics. В сборнике: Publications of the Philological Society 35. Oxford: Blackwell. 2002.
Финн-йӧгра кывъяс
Йӧгра котыр Маддяр (венгер) кыв | Манси кыв | Ханты кыв
Перым котыр Коми кыв (стандартъяс: зыряна коми | перым коми | ёдзва коми кыв) | Удмурт кыв
Мари котыр Мари кыв (стандартъяс: видзвыв мари кыв | керӧсвыв мари кыв)
Мордва котыр Мокша кыв | Эрзя кыв
Фин котыр Суоми кыв | Эст кыв | Выру кыв | Сету кыв | Вепс кыв | Водь кыв | Карел кыв | Лив кыв (†) | Ижора кыв
Саами котыр Саами кыв (стандартъяс: инари  | войвыв саами | кильдин | колтта | лунвыв саами | луле)
Важӧн бырӧм кывъяс Меря кыв † | Мешшӧра кыв † | Мурома кыв †