Адзва (Инта кытш)

Босьтӧма Рувикиысь
Грезд
Адзва
Адзва.jpg
66°33′19″ с. ш. 59°25′13″ в. д.GЯO
Страна  Россия
РФ-са субъект Коми Республика
Муниципальнӧй кытш Инта
История да география
Лӧсьӧдӧма 1865 во
Воддза нимъяс Лар Вань Иг
Час кытш UTC+3:00
Йӧз
Олысь лыд
Официал кыв коми, роч
Лыдпаса идентификаторъяс
Пошта индекс 169833
ОКАТО код 87415803002
ОКТМО код 87515000171
Петкӧдлыны/сайӧдны картаяс
Адзва на карте
Адзва
Адзва
Чилимдін районУскар кар кытшИнта кар кытшВӧркута кар кытшПечӧра районИзьва районУдора районЕмдін районСыктывдін районСыктыв районЛуздор районКойгорт районКӧрткерӧс районКулӧмдін районМылдін районВуктыл кар кытшСосногорск районУква кар кытшКняжпогост районЯран асвеськӧдлан кытшЯмал-Яран асвеськӧдлан кытшХанты-Вӧгул асвеськӧдлан кытш — ЮграПерым крайСвердловск обласьтАрхангельск обласьтКиров обласьтКострома обласьтВӧлӧгда обласьтАдзва на карте
Описание изображения
Адзва
Адзва

Адзва (рочӧн Адзьва) — Коми Республикаын Инта муниципальнӧй кытшӧ пырысь грезд.

Ним артмӧм

Грездыслӧн ӧнія нимыс йитчӧма Адзва ю нимкӧд. Юыслӧн нимыс артмӧма 2 коми кывйысь: адз «ойдлан видз, ойдланін», ва «ва, ю»; Адзва «ойдлан видзьяса ю»[2].

География

Грездыс меститчӧма Усва юлӧн веськыд берегын Адзва ю вомсянь 4,5 км да Адзвавом сиктсянь 7 км вылнаын. Инта карсянь 65 км войвывлань да Усинсксянь 105 км асыв-войвывлань. Автомашина туй абу.

Ыласям

Ывласямыс шӧркодь континентальнӧй, уна лымъя кузь кӧдзыд тӧв да дженьыд ыркыд гожӧм. Медся шоныд тӧлысьын (сора тӧлысь) сынӧдлӧн шӧркодь температураыс лоӧ 14,6 °C; медся кӧдзыд тӧлысьын (тӧвшӧр тӧлысь) — −20,3 °C. Вогӧгӧрся шӧркодь енэжваыс 547 мм[3].

Час кытш

Адзва, кыдз и ставнас Коми Республика, меститчӧ МСК (москваса кад) час кытшын. UTC серти кадыс торъялӧ +3:00 вылӧ[4].

История

Грездсӧ лӧсьӧдӧмаӧсь 1865 воын Изьваысь Беляев гозъя. Важ нимас Лар Вань Иг (Игнатий, Иванлӧн пи, Ларионлӧн нук) петкӧдчӧ подув пуктысьясысь ӧтилӧн — Игнатий Иванович Беляевлӧн — нимыс[5].

1909 воын тані вӧліс 2 овмӧс да 20 морт, 1926 воын — 12 овмӧсын 72 морт, 1939 воын — 242 морт, 1970 воын — 63 морт, 1979 воын — 149 морт, 1989 воын — 18 морт, 1995 воын — 16 морт[5].

Йӧз

Олысь лыд
20022010[6]2020[7]
1001


2,5
5
7,5
10
12,5
15
2002
2010
2020

Медводдза овъяс

Медводдза олысьяслӧн овыс вӧлӧма Беляев[5].

Тӧдчана инъяс

Усва кузя 15 км вылӧджык сулалӧ Адзваса геология памятник — Ыджыд Адак ю вомсянь скалистӧй петанінъяс Усва веськыд берег пӧлӧн 4 км кузьта да Усва шуйга берег пӧлӧн 2,5 км кузьта. Геология памятниксӧ лӧсьӧдӧма Коми АССР-са Министръяс Сӧветлӧн шуӧмӧн 1984 вося рака тӧлысь 9-ӧд лунӧ[8].

Пасйӧдъяс

  1. Итоги ВПН-2020. Том 1 Численность и размещение населенияФедеральная служба государственной статистики.
  2. Афанасьев А. П. Топонимия Республики Коми: Словарь-справочник. — Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1996.
  3. Генеральный план муниципального образования городского округа «Инта». Администрация МО «Инта». Шыӧдчан кадпас: 26 моз тӧлысь 2025.
  4. Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (рус.) (15 сора тӧлысь 2025).
  5. 1 2 3 Жеребцов И. Адзьва // Республика Коми. Энциклопедия. Том I. — Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1997. — С. 219.
  6. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городских округов, муниципальных районов, поселений и населённых пунктов.
  7. https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya.
  8. Адзьвинский геологический памятник (рус.). Уникальные геологические объекты России. Шыӧдчан кадпас: 18 моз тӧлысь 2025.