Волгабердса фин кывъяс
| Волгабердса фин кывъяс | |
|---|---|
| Таксон | чукӧр |
| Вужму | Шӧр Волга |
| Ареал | Россия, Финляндия, Эстония, Швеция, Норвегия |
| Сикасалӧм | |
| Категория | Евразияса кывъяс |
| Состав | |
| мордва кывъяс, балтикабердса фин кывъяс, саами кывъяс | |
| Торъялан кад | миян эраӧдз II сюрсво джын[1] |
| Ӧткодьлун прӧчент | 42,2 % |
| Кыв чукӧрлӧн кодъяс | |
| ISO 639-2 | — |
| ISO 639-5 | — |
Волгабердса фин кывъяс (рочӧн Финно-во́лжские языки́ (волжско-финские языки)) — урал кывъяслӧн финн-йӧгра вожӧ пырысь гипотетическӧй кыв чукӧр, коді артмис праперым да прамари кывъяслӧн финн-перым кывъя ӧтувъялунысь торйӧдчӧм бӧрын. Паськалӧмаӧсь Россияын Шӧр да Вылыс Волгасянь Фенноскандияӧдз.
Водзті мари да мордва кывъяссӧ ӧтувтлісны торъя волгабердса чукӧрӧ, коді пырис прамари-мордва вужкывйӧ. Но мари-мордва кывъясын вывті этша торъя параллельяс вӧсна тайӧ концепциясӧ вӧлі ӧтдортӧма[2][3]. Мордва кывъяслӧн унджык ӧткодьлуныс балтикабердса фин кывъяскӧд, а мари кывъяссӧ позьӧ торйӧдны кыдзи финн-перым кывъяслысь торъя вож[4], мый лоӧ матынджык перым кывъяс дорӧ[1].
Сикасалӧм
• балтикабердса фин кывъяс (фин кывъяс)
• саами кывъяс
• мордва кывъяс
•• мокша кыв
•• эрзя кыв
• абу стӧча сикасалӧм кывъяс:
•• мурома кыв †
•• меря кыв †
•• мешшӧра кыв †
•• Роч Войвывса субстрат топонимиялӧн кыв(ъяс) †
Хронология
Волгабердса фин пракывлӧн сьӧрсьӧн-бӧрсьӧн киссьӧмыс («праурал кыв — ӧнія фин кыв» визьысь торйӧдчӧмыс) глотохронология методъясӧн артавсьӧ татшӧм ногӧн[5]:
• 3400 во сайын торъялісны мордва кывъяс (35,6 % ӧткодьлун финскӧйкӧд);
• 3000 во сайын саами кывъяс (40 % ӧткодьлун);
• 1000 во сайын эст кыв (72,7 % ӧткодьлун).
Пасйӧдъяс
- ↑ 1 2 Blažek, Václav. Uralic Migrations: The Linguistic Evidence Архивса копия 13 ода-кора тӧлысь 2019 Wayback Machine ресурсын
- ↑ Bereczki, Gábor. Geschichte der wolgafinnischen Sprachen // The Uralic languages: description, history and foreign influences. Handbuch der Orientalistik 8: Handbook of Uralic studies 1; Leiden: Brill, 1988. S. 314—315.
- ↑ Salminen, Tapani. Problems in the taxonomy of the Uralic languages in the light of modern comparative studies
- ↑ Напольских В. В. К реконструкции лингвистической карты Центра Европейской России в раннем железном веке Архивса копия 12 тӧвшӧр тӧлысь 2018 Wayback Machine ресурсын
- ↑ Piispanen, Peter S. Statistical Dating of Finno-Mordvinic Languages through Comparative Linguistics and Sound Laws Архивса копия 7 урасьӧм тӧлысь 2018 Wayback Machine ресурсын // Fenno-Ugrica Suecana Nova Series. 15 (2016). P. 1-18.
| Финн-йӧгра кывъяс | |||
| Йӧгра котыр | Маддяр (венгер) кыв | Манси кыв | Ханты кыв | ||
| Перым котыр | Коми кыв (стандартъяс: зыряна коми | перым коми | ёдзва коми кыв) | Удмурт кыв | ||
| Мари котыр | Мари кыв (стандартъяс: видзвыв мари кыв | керӧсвыв мари кыв) | ||
| Мордва котыр | Мокша кыв | Эрзя кыв | ||
| Фин котыр | Суоми кыв | Эст кыв | Выру кыв | Сету кыв | Вепс кыв | Водь кыв | Карел кыв | Лив кыв (†) | Ижора кыв | ||
| Саами котыр | Саами кыв (стандартъяс: инари | войвыв саами | кильдин | колтта | лунвыв саами | луле) | ||
| Важӧн бырӧм кывъяс | Меря кыв † | Мешшӧра кыв † | Мурома кыв † | ||