Финн-перым кывъяс

Финн-перым кывъяс
Таксон	вож
Ареал	Россия, Финляндия, Эстония, Швеция, Норвегия
Сикасалӧм
Категория	Евразияса кывъяс
Урал кывъяс Финн-йӧгра кывъяс
Состав
Перым кывъяс, мари кывъяс, волгабердса фин кывъяс
Торъялан кад	миян эраӧдз II сюрсво заводитчӧм
Ӧткодьлун прӧчент	40,64 %
Кыв чукӧрлӧн кодъяс
ISO 639-2	—
ISO 639-5	—

Финн-перым кывъяс (рочӧн Финно-пе́рмские языки́) — финн-йӧгра кывъяслӧн ыджыд вож. Мӧд вожӧн лоӧны йӧгра кывъяс. Кывъясыс паськалӧмаӧсь Россияын, Финляндияын, Эстонияын, Норвегияын и Швецияын.

Сикасалӧм

Финн-перым кывъясӧн лоӧны:

• перым кывъяс
  • удмурт кыв
  • коми кыв
  • перым коми кыв
  • ёдзва коми кыв
• мари кывъяс
  • керӧсвыв мари кыв (рытыввыв)
  • рытыв-войвыв мари кыв
  • видзвыв мари кыв
• волгабердса фин кывъяс
  • мордва кывъяс
    • мокша кыв
    • эрзя кыв
  • меря кыв †
  • мурома кыв †
  • мешшӧра кыв †
  • балтикабердса фин кывъяс
    • Войвыв вож
      • суоми кыв
        • квен кыв
          • меянкиели
      • ижора кыв
      • карел кыв
        • стӧч карел сёрниног
        • ливвик сёрниног
        • людик сёрниног
        • твер сёрнисикас
      • вепс кыв
    • Лунвыв вож
      • водь кыв
      • Эст кыв
        • лунвыв эст кыв
        • выру сёрнисикас
      • лив кыв † — рытыв-войвыв Латвия (Курземе)
  • саами кывъяс
    • Рытыввыв саами кластер
      • лунвыв саами кыв — Норвегия и Швеция
      • уме саами кыв (ууме) — Норвегия и Швеция
      • луле саами кыв (лууле) — Норвегия и Швеция
      • пите саами кыв (пите) — Норвегия и Швеция
      • войвыв саами кыв — Норвегия, Швеция и Финляндия
    • Асыввыв саами кластер
      • бабин саами кыв (аккала) † — Россия
      • кеми саами кыв † — шӧр Финляндияса саами
      • анараш саами кыв — Финляндия
      • йоканьга саами кыв (тер-саами) — Россия
      • кильдин саами кыв — Россия
      • колтта саами кыв (сколт, тшӧтш нотозерса сёрнисикас Россияын)

Вужкыв вылын сёрнитысьяс

Финн-перым вужкыв (пракыв) вылын сёрнитысьяслӧн, Волга бердын олысьяслӧн, овмӧсыс важмозыс ёнджыкасӧ подулавсис вӧралӧм да чери кыйӧм вылӧ. Сэк жӧ бронза нэмся сӧвмӧмджык арийскӧй да балтикабердса культураясысь найӧ заводитӧны босьтны му вӧдитӧм да скӧт видзӧм, мый йылысь висьталӧны финн-перым кывъяслы лӧсялана кывъяс да заимствованиеяс:
• *jewä ’тусь, туся нянь’ < арийск. *iawa
• *kʊ̈ntɜ ’туся нянь, кӧйдыс’
• *riŋe-še ’рыныш’
• *ésuka ’йики’ < арийск.: важ индияса ésūka-
• *pošɜ ’сито, просеивать; веять зерно’
• *oča ’ыж’ < протобалт. *avikā
• *porśas ’порсь’ < протобалт. *paršas

Тӧдӧмӧн, му вӧдитӧмыс эз на ёна паськав — кӧйдыссӧ быдтісны сур либӧ брага вӧчӧм могысь:

• *surɜ ’сур’ < ар.: важ индияса surā ’кода юантор’
• *taŋka/*takka ’таг; туг’ < иран.: осетин tag ’визь, прать’
• *čoše ’ид; чуж’
• *jimä ’чуж, юм’
• *čamćɜ ’чирӧм, шома’

Сӧмын финн-перым ӧтувтчӧм киссьӧм бӧрын, миян эраӧдз II сюрсво помлань, видз-му вӧдитӧм лоис финн-йӧгра да прапермякъяс овмӧсын тӧдчана юкӧнӧн. Му вӧдитӧмӧ вуджӧм да ыж видзӧм паськалӧмкӧд рационын тшӧтш коланаӧн лоис сов, сылӧн нимыс *sōla сідзжӧ протобалтикаса.

Пасйӧдъяс

Ыстӧгъяс

• The State of the Finno-Permic Lexicon