Куратов, Иван Алексеевич

Босьтӧма Рувикиысь
Видлалӧм гижӧд
Иван Алексеевич Куратов
Куратов Иван Алексеевич, коми литературалы подув пуктысь

Куратов Ӧльӧш Вань (18391875) – медводдза коми поэт, коми литературалы подув пуктысь, коми кыв туялысь, просветитель[1].

Олан туй[вежны | Вежны кодировкаын]

Рэм Ермолинлӧн " И.А. Куратовлӧн портрет" серпас, 1977

Гижан удж[вежны | Вежны кодировкаын]

Иван Куратов – медводдза коми поэт, коми литературалы подув пуктысь. Кывбуръяс босьтчис гижны Яренскын на. Поэт ас водзас пуктiс ыджыд мог – велöдны коми йöзöс да висьтавны налöн олöм йылысь. Коми йöзлысь ХIХ–öд нэмса олöмсö петкöдлiс "Закар ордын", "Понкöд", "Гöль зон", "Пемыд", "Выль сьыланкыв" да мукöд кывбуръясын. Йöзлысь оласногсö восьтic "Коми бал", "Яг морт", "Важся коми войтырлöн кодралöм" гижöдъясын.

Иван Куратов вуджöдic роч да Рытыв Европаса поэтъяслысь кывбуръяс, кыдз ученöй–лингвист лöсьöдiс коми грамматика.

1866–öд воын "Вологодские губернские ведомости" газетын вӧлі йöзöдӧма "Зырянские песни" статья. Чайтӧны, мый статьясӧ дасьтіс Иван Куратов. Уджас пыртӧма ассьыс вит кывбур, но кипассö абу пуктӧма.

Поэтлöн нимыс лои паськыда тöдса 1917–öд вося Октябр революция бöрын. Медводдзаысь тöдтöм коми поэт йылысь 1923–öд воö юöртic "Парма ёль" журнал. 1926–öд воын "Коми гижысьяс" небöгын вöлi йöзöдöма кöкъямыс кывбур.

Поэтлöн 100 во тыригкежлö, 1939 воын, Коми небöг лэдзанiнын петiс кык небöгö öтувтöм гижöд чукöр.

Небöгъяс[вежны | Вежны кодировкаын]

Комиöн[вежны | Вежны кодировкаын]

Рочӧн[вежны | Вежны кодировкаын]

И.А. Куратовлӧн вуджӧдӧмъяс[вежны | Вежны кодировкаын]

И. А. Куратов вуджӧдіс коми кыв вылӧ роч да европаса поэтъяслысь кывбуръяс: А. Пушкинлысь, Г. Гейнелысь, Ж.-П. Беранжелысь, Ф. Шиллерлысь, Анакреонлысь да с.в.[2].

И.А. Куратовлӧн кывбуръясыс суйӧрсайса кыв вылын[вежны | Вежны кодировкаын]

И.А. Куратовлӧн кывбуръяс вылӧ сьыланкывъяс[вежны | Вежны кодировкаын]

И.А. Куратовлӧн олӧм да удж йывсьыс[вежны | Вежны кодировкаын]

Комиӧн[вежны | Вежны кодировкаын]

Рочӧн[вежны | Вежны кодировкаын]

Паметь[вежны | Вежны кодировкаын]

СССР-са пошта марка вылын И.А. Куратов, 1989 во.
  • 1940 вося тӧвшӧр тӧлысь 19-ӧд лунӧ Кебра сиктлы сетісны Куратово ним.
  • 1940 вося тӧвшӧр тӧлысь 19-ӧд лунӧ Коми АССР-са Медвылыс Сӧветлӧн шуӧм серти Сыктывкарса педагогическӧй училищелы сетӧма Иван Алексеевич Куратовлысь ним (ӧні И. А. Куратов нима Сыктывкарса гуманитарно-педагогическӧй колледж).
  • 1963 восянь нуӧдӧны Куратовскӧй лыддьысьӧмъяс – поэт творчестволы сиӧм наука конференция.
  • 1977 воын Сыктывкарын восьтӧма И.Куратовлы паметник.
  • Литература да история шӧринӧн лои Куратовлӧн керка-музей (ӧні Куратовлӧн музей).
  • Медся бур литература гижӧдысь Коми АССР-ын сетӧны вӧлі И.А. Куратов нима канму премия.
  • Сыктывкарын, Ухтаын, Интаын, Печораын, Сосногорскын, Чилимдінын эмӧсь Куратов нима уличаяс.
  • 1979 вося лӧддза-номъя 30-ӧд лунӧ И.А. Куратовлы 140 во тыригкежлӧ Куратово сиктын вӧлі восьтӧма поэтлы паметник.
  • 1985 воын Куратово сиктын вӧлі восьтӧма «Кӧч Закар керка» музей.
  • 1989 воын Визинса шӧр библиотекалы воли сетӧма И. А. Куратовлысь ним.
  • 1989 воын СССР-ын вӧлі лэдзӧма Иван Куратовлы сиӧм пошта марка.
  • 2009 вося йирым тӧлысь 2 лунӧ Коми Республикаса опера да балет театрын медводдзаысь петкӧдлісны "Куратов" опера; шыладыс Сергей Носковлӧн, либреттоыс Альберт Ванеевлӧн да Сергей Носковлӧн.

Ӧшмӧсъяс[вежны | Вежны кодировкаын]

Ыстӧгъяс[вежны | Вежны кодировкаын]

  1. Тираспольский Г.И. Куратов Иван Алексеевич // Коми язык. Энциклопедия. — М.: Изд-во ДиК, 1998. — С. 205-206. — ISBN 5-7903-0045-6.
  2. Куратов Иван Алексеевич