Кӧрткерӧс районса история да ас му туялан музей
Министерство культуры РФ
РФ-са культура министерство
| Кӧрткерӧс районса история да ас му туялан музей | |
|---|---|
 | |
| Лӧсьӧдан кадпас | 1987 вося вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лунӧ |
| Восьтан кадпас | 1988 вося кӧч тӧлысь 16-ӧд лунӧ |
| Реорганизуйтӧма | 2004 воын |
| Тема | История да ас му туялан нырвизь |
| Ин | Коми Республика |
| Инпас | Кӧрткерӧс район, Кӧрткерӧс с., Сӧветскӧй ул., 195 к. |
| Директор | Коюшева Ирина Александровна |
| Сайт | musei-komi.ru |
 |
|
Кӧрткерӧс районса история да ас му туялан музей (рочӧн Корткеросски́й райо́нный исто́рико-краеве́дческий музе́й) — Кӧрткерӧс сиктын ӧтйӧза ас му туялан музей, кодӧс восьтӧма 1987 вося вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лунӧ. Районса удж да быт музейлы официальнӧй статуссӧ сетӧма 1988 вося кӧч тӧлысь 16-ӧд лунӧ. Медводдза директор — Панюков Александр Александрович[1].
История
Музейыс воссис 1987 вося вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лунӧ йӧзлӧн водзмӧстчӧмӧн, дон мынтытӧг. Сэні вӧлі петкӧдлӧма 400 гӧгӧр экспонат. Экскурсияяссӧ нуӧдіс Анатолий Антонович Смилингис. Районса удж да быт музейлы официальнӧй статуссӧ сетӧма 1988 вося кӧч тӧлысь 16-ӧд лунӧ. Выль ног котыртӧмкӧд йитӧдын нимсӧ вежӧма Кӧрткерӧс районса ас му туялан музей вылӧ (2004 во). 2006 восянь — Кӧрткерӧс районса история да ас му туялан музей. 2011 восянь кутіс меститчыны Кӧрткерӧс сиктса вӧвлӧм Быт керкаын. Музейсӧ восьтісны 2012 вося вӧльгым тӧлысь 6-ӧд лунӧ[1][2].
Музейлӧн фондъяс
Кӧрткерӧсса музейлӧн фондъясын чукӧртӧма 24 000-ысь унджык предмет, кутшӧмъяс петкӧдлӧны Кӧрткерӧс районлысь артман да сӧвман медшӧр тшупӧдъяссӧ[1]. Сэні позьӧ аддзыны набойка пӧвъяслысь, самӧваръяслысь, серпасъяслысь, ӧбразъяслысь, 1911 вося кипом удж серти петкӧдлан-видзӧдан пособиеяслысь, Платон Ветошкинлӧн вот документъяслысь коллекцияяс да мукӧдтор[2].
Экспозицияяс
«Коми эпос: Кӧрткерӧс районса легендаяс да преданиеяс. Кӧрт Айка йылысь легенда». Интерактивнӧй экспозицияяс вылын петкӧдлӧма коми войтырлысь христианскӧй эскӧмӧдз видзӧдласъяссӧ, кодъяс кольӧмаӧсь миян кадӧдз. Шӧр темаӧн лоӧ Кӧрт Айка йылысь легенда.
- «Кöрт Айка — миян медводдза дорччысь»
- «Языческӧй рас»
«Шӧр Эжва ю ковтыслӧн археология». Экспозицияыс петкӧдлӧ Кӧрткерӧс районлысь му овмӧдан историясӧ Мезолит кадсянь Эжва Перымӧдз. Сэтчӧ пыртӧма «Кӧрт нэмса важ йӧзлӧн оланін» да «Важ гуаланін» макетъяс.
- «Кӧрткерӧс районса археология»
«Коми войтырлӧн традиционнӧй оланног: ХХ нэм заводитчигӧн крестьянинлӧн керка». Экспозицияын петкӧдлӧма XIX нэм помын — XX нэм заводитчигӧн лӧсьӧдлӧм войвывса традиционнӧй керка. Унджык кӧлуйыс — подлиннӧй, найӧс чукӧртӧма Кӧрткерӧс районса сикт-грездъясысь.
- «Зимӧгоръяслӧн удж да оланног»
- «Вӧралӧм»
- «Чери кыйӧм»
- «Му вӧдитӧм»
«Господин велӧдысь: XX нэм заводитчигӧн коми интеллигенцияӧс петкӧдлысь». Экспозициясӧ сиӧма XIX нэм помын — XX нэм заводитчигӧн сиктса интеллигенциялы.
- «Господин земскӧй велӧдысьлӧн жыр»
- «Йӧзӧс велӧдӧм: земскӧй училищеын урок»,
- «Агния Андреевна Суханова»
- «1888 вося земскӧй станция»
Сідзжӧ позьӧ видзӧдлыны мукӧд экспозиция:
- «XIX нэмса Нювчимса завод»
- «Кӧрткерӧс район 1939—1989 воясӧ»
- «Ті тайӧ лунсӧ матыстінныд, кыдз верминныд»
Быд залӧ пыригӧн юргӧ лӧсялана шылад, музейлысь экспозицияяссӧ лӧсьӧдӧма торъя ансамбльяс серти[1][2][3].
Кӧрткерӧс районса история да ас му туялан музейлӧн эм «В. А. Савинлӧн литература музей» филиал, мый меститчӧ Нёбдін сиктын.
Пасйӧдъяс
- ↑ 1 2 3 4 Муниципальное учреждение "Корткеросский районный историко-краеведческий музей". Госкаталог. Шыӧдчан кадпас: 23 косму тӧлысь 2026.
- ↑ 1 2 3 МУ «Корткеросский районный историко-краеведческий музей». Национальная библиотека Республики Коми. Шыӧдчан кадпас: 23 косму тӧлысь 2026.
- ↑ Корткеросский районный историко-краеведческий музей. Культура.РФ. Шыӧдчан кадпас: 22 косму тӧлысь 2026.
Литература
- Рассыхаев А. Н. Этапы формирования собрания рукописных фольклорных материалов в отделе фондов Национального музея Республики Коми // Известия Коми научного центра УРО РАН. — 2015. — № 1 (21).
- Павел Лимеров. Стефан Пермский, просветитель и маг: к вопросу об одной фольклорной инверсии // Культура славян и культура евреев: диалог, сходства, различия. — 2009. — № 2009.
