Коми Республикаса гажъяс
Коми Республикаса гажъяс (рочӧн Праздники Республики Коми) — Коми Республикаын официальнӧя вынсьӧдӧм гажъяс, национальнӧй гажъяс да тӧдчана кадпасъяс.
Гаж луныс лоӧ шойччан лунӧн
| кадпас | Ним комиӧн |
Ним рочӧн |
Пасйӧд |
|---|---|---|---|
| моз тӧлысь 22-ӧд лун | Коми Республикалӧн лун | День Республики Коми | 1921 вося моз тӧлысь 22-ӧд лун вӧлі лӧсьӧдӧма Коми автономнӧй обласьт (Коми автономия). Гажыс вынсьӧдӧма Коми Республикаса Оланпасӧн "Коми Республикалӧн лун йылысь" 2014 во ода-кора тӧлысь 5-ӧд лунся 30-РЗ №-а Коми Республикаса Оланпасӧн[1] |
Тӧдчана кадпасъяс
Тӧдчана кадпасъяс оз лоны шойччан лунӧн, оз ко усьны шойччан лун вылӧ.
| кадпас | Ним комиӧн |
Ним рочӧн |
Пасйӧд |
|---|---|---|---|
| урасьӧм тӧлысь 17-ӧд лун | Коми Республикаса Оланподув лун | День Конституции Республики Коми | Коми Республикаса Оланподув вӧлі примитӧма Коми Республикаса Медвылыс Сӧветӧн 1994 вося урасьӧм тӧлысь 17-ӧд лунӧ. |
| ода-кора тӧлысьын коймӧд вежалунӧ (вӧскресенньӧӧ) | Коми кыв да гижӧд лун | День коми языка и письменности | Коми гижӧд лун вӧлі сиӧма Перымса Степанлӧн анбур лӧсьӧдӧмсянь 620 волы да вынсьӧдӧма «Коми Республикаын коми гижӧд лун индӧм йылысь» 1992 во ода-кора тӧлысь 15-ӧд лунся Коми Республикаса Медвылыс Сӧветса Президумлӧн шуӧмӧн. Сійӧс пасйӧны быд во ода-кора тӧлысьлӧн быд коймӧд вежалунö. 2023 вося косму тӧлысь 14-ӧд лунӧ Коми Республикаса Юралысь В.В. Уйба вынсьӧдіс «Коми кыв да гижӧд лун йылысь» выль индӧд и нимсӧ гажыслысь вежисны Коми кыв да гижӧд лун[2]. |
| лӧддза-номъя тӧлысь 10-ӧд лун | Коми печать лун | День коми печати | 1918 вося лӧддза-номъя тӧлысь 10-ӧд лунӧ «З.Д. Следников да К°» типографияын петіс «Зырянская жизнь» газетлӧн медводдза петас[3][4]. Тайӧ луныс лыддьысьӧ коми газет-журнал чужан лунӧн. |
| йирым тӧлысь 30-ӧд лун | Бать лун | День отца | Вынсьӧдӧма Коми Республикаса Юралысьлӧн 2018 во йирым тӧлысь 17-ӧд лунся 80 №-а индӧдӧн[5]. |
| сора тӧлысь 1 лун | Боевӧй тышъясса ветеранъяслӧн лун | День ветерана боевых действий | Вынсьӧдӧма Коми Республикаса Юралысьлӧн 2021 во лӧддза-номъя тӧлысь 24-ӧд лунся 82 №-а индӧдӧн[6]. |
| вӧльгым тӧлысь 20-ӧд лун | Айму вӧсна Ыджыд тышын кӧр видзысьялӧн транспортнӧй батальонъясын участвуйтысьясӧс казьтылан лун | День памяти участников оленно-транспортных батальонов в Великой Отечественной войне | Вынсьӧдӧма Коми Республикаса Юралысьлӧн 2024 во сора тӧлысь 29-ӧд лунся 91 №-а индӧдӧн[7]. |
Йӧзкостса гажъяс
| кадпас | Ним комиӧн |
Ним рочӧн |
Пасйӧд |
|---|---|---|---|
| тӧвшӧр тӧлысь 13-ӧд лун | «Василей (гаж)» | «Василей» | Ӧнія коми сьыланкывъяслӧн "Василей" республикаса фестиваль - коми кывъя сьыланкывъяс да шылад ӧнія гижысьяслӧн аддзысьлӧм. Фестиваль дырйи мунӧ ӧнія кадся сьыланкывъяслӧн республикаса конкурс, фестивальса лауреатъяслӧн да дипломъяс босьтысьяслӧн концерт, композиторъяслӧн творческӧй лаборатория, сьыланкывъяс гижысьяскӧд гӧгрӧс пызан. Фестивальлӧн могыс - сӧвмӧдны коми шылада-сьылан искусство. Нуӧдӧны быд во Кулӧмдінын. |
| сора тӧлысь заводитчигӧн | «Менам муза» | праздник «Менам Муза» | Гажсӧ сиӧма коми литературнӧй кывлы подув пуктысьлы, поэт-патриот И. А. Куратовлы. Нуӧдӧны поэтлӧн чужанінын Сыктыв районса Куратов сиктын. Литературнӧй праздник, кыдзи республикаса культурнӧй традиция, чукӧртӧ И. А. Куратовлысь творчествосӧ пыдди пуктысьясӧс. |
| Ыджыдвидз водзвывса вежалун | «Гажа валяй» | Республиканский народно-обрядовый праздник «Весёлый валяй» | Шонділы юрбитан гажсӧ нуӧдӧны сы могысь, медым ловзьӧдны да видзны коми вужвойтырлысь традицияяссӧ, культурасӧ, кыскыны йӧзкостса творчествоӧ паськыд йӧзӧс, паськыда тӧдмӧдны национальнӧй культураын уна сикас нырвизьӧн да жанрӧн, йӧзкостса мичаторъясӧн да кипом уджъясӧн. Нуӧдӧны Визин сиктын. |
| ӧтчыдысь кык вонас, моз тӧлысь | «Кӧйдыс» | Республиканский молодежный этно-фольклорный фестиваль «Семена» | Нуӧдсьӧ Коми Республикалысь лун пасйӧмкӧд йитӧдын. Фестивальсӧ шуӧма видзны да сӧвмӧдны Россияса войтырлысь национальнӧй традицияяссӧ. Фестивальлӧн логотипыс - вижъюр, коді петкӧдлӧ мир да бурлун. Нуӧдӧны Визин сиктын. |
| Ыркыд тӧв | Республиканский фестиваль-конкурс авторской песни «Свежий ветер» | Фестиваль-конкурссӧ нуӧдӧны бардовскӧй (авторскӧй) творчество паськӧдӧм, сылы отсӧг сетӧм да сійӧс сӧвмӧдӧм могысь, том йӧзлысь духовнӧйлун да чужан му радейтӧм сӧвмӧдӧм могысь. Нуӧдӧны Печора карын. | |
| вӧльгым тӧлысь | «Василёк» | «Василёк» | Ӧнія коми сьыланкыв сьылысьяслӧн челядьлы "Василёк" фестиваль-конкурс - нималана "Василейлӧн" аслыспӧлӧс водзӧ мунӧм. Нуӧдӧны Кулӧмдін сиктын |
| быд во | «Луза дорса гаж» | Республиканский праздник народного творчества «Луза дорса гаж» | Гажлӧн медшӧр мӧвпӧн да темаӧн лоӧ Луздорса аслыспӧлӧс йӧзкостса творчество видзӧм да сӧвмӧдӧм. Гажлӧн темаыс - "Во гӧгӧрса гаж". Сійӧс нуӧдӧны Луздор районса Абъячой сиктын. |
| сора тӧлысь заводитчигӧн | «Луд» | Республиканский праздник «Луд» | Медся тӧдчанаӧн лоӧ регионъяскостса "Луд" традиционнӧй йӧзкостса гаж. Сійӧ традиция серти мунӧ Изьва районын турун пуктан кад заводитчан водзвылын. |
| тӧв помын | «Зарни Сюр» | «Золотые рога» | Кӧр видзысьяслысь национальнӧй праздник нуӧдӧны Усинск районын. |
| лӧддза-номъя тӧлысь помын | «Пыжа гаж» | «Гулянье на лодках» | Чери кыйысьяслӧн гажыс мунӧ Кулӧмдін районса Керчомъя сиктлы паныда мича видз вылын. |
| сора тӧлысьлӧн медводдза вежалун | «Черинянь гаж» | «Праздник рыбного пирога» | Ӧнія коми праздник, коді тӧдмӧдӧ быд окотитысьӧс Печора районса олысьяслӧн фольклорнӧй озырлунӧн да сёян-юанӧн да аслыспӧлӧс Бызӧвӧй грездӧн. |
| сора тӧлысьлӧн медводдза джынйын | «Кӧрт Айка» | «Кӧрт Айка» | Кӧрткерӧс сиктын 2014 восянь быд во нуӧдӧны дорччысьяслысь регионъяскостса фестиваль. |
| Иван лун, Петыр лун (сора тӧлысь заводитчӧм) | Чилимдінса горка | Усть-Цилемская горка | тувсов-гожся обрядовӧй республиканскӧй гаж, нуӧдсьӧ Иван лунӧ да Петыр лунӧ Чилимдін сиктын |
| рака тӧлысь | «Лямпиада» | «Лямпиада» | Лямпаӧн, лызьӧн, вӧралан да ордйысян лызьӧн ордйысьӧмъяса фестиваль быд во нуӧдӧны Кӧрткерӧс районын. |
| кӧч тӧлысь заводитчигӧн | «Вӧралысьяслӧн гаж» | «Праздник охотника» | Мылдін районса Еремей сиктын вӧралысьлӧн гаж. |
| тувсов ӧткузя луна-воя (рака тӧлысь 21-ӧд лун гӧгӧр) | «Тэрыб кӧр» | «Быстроногий олень» | Кӧр видзысьяслысь гажсӧ Интаын нуӧдӧны 1997 восянь сы могысь, медым петкӧдлыны да видзны войвывса вужвойтырлысь нэмӧвӧйся оласногсӧ, комияслысь аслыспӧлӧс культурасӧ. Праздниксӧ шуӧны нӧшта и тундраын уджалысьяслӧн лунӧн. |
| лӧддза-номъя тӧлысь | «Коми небӧг» | «Коми книга» | "Коми небӧг" республикаса гаж нуӧдӧны Удора районын. |
Ыстӧгъяс
Тайӧ статья вылас оз ыстысьны Рувикиысь мукӧд статьяяс. |
.svg){kind=link}
- ↑ Закон Республики Коми от 5 мая 2014 г. N 30-РЗ "О Дне Республики Коми"
- ↑ УКАЗ ГЛАВЫ РЕСПУБЛИКИ КОМИ Об установлении в Республике Коми Дня коми языка и письменности
- ↑ 10 июня 1918 года в типографии Следникова вышла первая общественно-политическая газета Коми края «Зырянская жизнь»
- ↑ Артеев А. «Газетная» история
- ↑ Указ Главы Республики Коми от 17 октября 2018 г. N 80 "Об установлении в Республике Коми Дня отца"
- ↑ Указ Главы Республики Коми от 24 июня 2021 г. N 82 "Об установлении в Республике Коми Дня ветерана боевых действий"
- ↑ Указ Главы Республики Коми от 29.07.2024 № 91 "Об установлении в Республике Коми Дня памяти участников оленно-транспортных батальонов в Великой Отечественной войне"